Wewnętrzne Karpaty Wschodnie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás")
 
(Nie pokazano 35 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony skopilowane]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 25: Linia 25:
 
  |
 
  |
  
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpaty|Karpat]] rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na [[Słowacja|Słowacji]] poprzez terytorium [[Ukraina|Ukrainy]] aż do [[Braszów|Braszowa]] w [[Rumunia|Rumunii]].
+
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpat]]y rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na Słowacji poprzez terytorium [[Ukrain]]y aż do [[Braszów|Braszowa]] w Rumunii.
  
[[Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg|thumb|250px|left|Karpaty Wschodnie]]
+
[[Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg|thumb|500px|left|Karpaty Wschodnie]]
  
Najwyższym pasmem są [[Góry Rodniańskie]] ([[Pietrosul Rodnei|Pietrosul]] 2305 m [[n.p.m.]]). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od [[Wyhorlat (góry)|Wyhorlatu]] do pasma [[Harghita]] (najwyższe spośród nich są [[Góry Kelimeńskie]] – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w [[plejstocen]]ie, najbardziej [[Góry Rodniańskie]].
+
Najwyższym pasmem są [[Radnai-havasok]] (pol. ''Góry Rodniańskie'', rum. ''Munții Rodnei'') z najwyższym szczytem  Nagy-Pietrosz (rum. ''Pietrosul Rodnei'', 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyhorlat_(g%C3%B3ry) Wyhorlat] do pasma [[Hargita-hegység]] (rum. ''Munții Harghita'') (najwyższe spośród nich są [[Kelemen-havasok]] (pol. ''Góry Kelimeńskie'', rum. ''Munții Călimani''). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej [[Radnai-havasok]] (''Góry Rodniańskie'').
  
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
 +
 +
== Podział ==
  
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
* 523.1 [[Karpaty Marmaroskie]] (węg. ''[[Máramarosi-havasok]]'')
+
* 523.1 [[Máramarosi-havasok]] (pol. ''[[Karpaty Marmaroskie]]'', rum ''Munții Maramureșului'')
* 523.2 [[Kotlina Marmaroska]] (węg. ''[[Máramarosi-medence]]'')
+
* 523.2 [[Máramarosi-medence]] (pol. ''[[Kotlina Marmaroska]]'', rum. ''Depresiunea Maramureșului'')
* 523.3 [[Góry Rodniańskie]] (węg. ''[[Radnai-havasok]]'')
+
* 523.3 [[Radnai-havasok]] (pol. ''[[Góry Rodniańskie]]'', rum. ''Munții Rodnei'')
* 523.4 [[Góry Bystrzyckie (Karpaty Wschodnie)|Góry Bystrzyckie]]
+
* 523.4 [[Besztercei-hegyvidék]] (pol. ''[[Góry Bystrzyckie]]'', rum. ''Munții Bistriței'')
* 523.5 [[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]] (węg. ''[[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]]'')
+
* 523.5 [[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]] (pol. ''[[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]]'')
* 523.6 [[Góry Kelimeńskie]] (węg. ''[[Kelemen-havasok]]'')
+
* 523.6 [[Kelemen-havasok]] (pol. ''[[Góry Kelimeńskie]]'', rum. ''Munţii Călimani'')
* 523.7 [[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]] (węg. ''[[Brassói-medence]]'')
+
* 523.7 [[Brassói-medence]] (pol. ''[[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]]'')
 
 
 
 
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od Przełęczy Borsai przez Dolinę Prahova do Cieśniny Tömösi, będąca kontynuacją Karpat północno-wschodnich. Obejmuje całą Rumunię.
 
 
 
A '''Keleti-Kárpátok''' a [[Kárpátok]]nak a [[Borsai-hágó]]tól a [[Prahova (folyó)|Prahova]] völgyéig, a [[Tömösi-szoros]]ig terjedő keleti része, az [[Északkeleti-Kárpátok]] folytatásában. Teljes egészében [[Románia]] területén húzódik.
 
 
 
Bardzo kolorowy geologicznie, skrupulatnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Greater Pietros (2303 metry), ale alpejskie szczyty (góry Radnai) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.
 
 
 
A Kárpátok [[geológia]]i szempontból igen színes, aprólékosan tagolt, közepes magasságú szakasza. Itt emelkedik a Kárpátok legmagasabb [[Tűzhányó|vulkánmaradványa]], a [[Nagy-Pietrosz]] (2303 méter), de a sűrű erdők borította vonulatok felett [[Alpok|alpesi]] jellegű csúcsok is magasodnak ([[Radnai-havasok]]).
 
 
 
== Nazwa, rozgraniczenie ==
 
 
 
Dzisiejsza węgierska literatura geograficzna dzieli Karpaty na cztery główne części:
 
* [[Északnyugati-Kárpátok]] (''Karpaty Północno-Zachodnie''),
 
* [[Északkeleti-Kárpátok]] (''Karpaty Północno-Wschodnie''),
 
* Keleti-Kárpátok (''Karpaty Wschodnie'') i
 
* [[Déli-Kárpátok]] (''Karpaty Południowe'').<ref>Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: [http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tamop425/2011_0001_527_eu_regionalis_foldrajz_1/adatok.html Európa regionális földrajza - természetföldrajz]. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)</ref>
 
 
 
Na arenie międzynarodowej iw przeszłości istniało wiele innych podziałów i odpowiadających im nazw. Powszechne jest traktowanie Karpat Północno-Wschodnich jako części Karpat Wschodnich, zwanych zwykle Zewnętrznymi Karpatami Wschodnimi, w przeciwieństwie do węższych Karpat Wschodnich jako Wewnętrznych Karpat Wschodnich.
 
 
 
== Geomorfologia ==
 
[[Plik:Vnější Východní Karpaty-hu.svg|bélyeg|500px|Az Északkeleti és a Keleti-Kárpátok geomorfológiai alapú felosztása]]
 
A Keleti-Kárpátok [[Máramaros]]tól, a [[Borsai-hágó]]tól a [[Prahova (folyó)|Prahova]] völgyéig, a [[Tömösi-szoros]]ig húzódik. Legmagasabb pontja a [[Radnai-havasok]]ban lévő [[Nagy-Pietrosz]] (2303 m).
 
 
 
Kétféleképpen szokás felosztani. A Kárpát-medencéhez való viszonyában beszélhetünk külső és belső vonulatról. Észak-déli irányban ugyanakkor három nagyobb csoportra tagolható: északi, középső és déli csoportra ([[Kárpátkanyar]]).
 
 
 
==== Északi csoport ====
 
Az északi csoportot ({{románul|Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei}}) a [[Radnai-havasok]], a [[Borgói-hegység]] és a [[Bukovinai-Kárpátok]] alkotják.
 
 
 
* '''Belső vonulat''' - [[Máramarosi Kárpátok]] ''(Carpaţii Maramureşului)''
 
** [[Radnai-havasok]] ''(Munții Rodnei)''
 
** [[Borgói-hegység]] vagy Borgói-havasok ''(Munții Bârgăului)''
 
* '''Külső vonulat''' – [[Bukovinai-Kárpátok]] ''(Munții Bucovinei)''
 
** [[Cohárd-hegység]] ''(Munții Suhardului)''
 
** [[Obcsinák]] ''(Obcinele Bucovinei)'':
 
***[[Feredő-Obcsina]] ''(Obcina Feredeului)''
 
***[[Nyíres-Obcsina]] ''(Obcina Mestecăniș)''
 
***[[Nagy-Obcsina]] ''(Obcina Mare)''
 
  
==== Középső csoport ====
+
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy [[Borsai-hágó]] (rum. ''Pasul Prislop'') przez dolinę [[Prahova (folyó)]] (rum. ''Râul Prahova'') do przełęczy [[Tömösi-szoros]] (rum. ''Pasul Timiș'' lub ''Pasul Predeal''), będące kontynuacją [[Északkeleti-Kárpátok]] (''Karpat północno-wschodnich''. Obejmują całą Rumunię.
A középső csoport ({{románul|Carpații Moldo-Transilvani}}) a [[Beszterce (folyó)|Beszterce]] völgyétől az [[Ojtozi-szoros]]ig terjed. Fő részei északon a [[Besztercei-hegyvidék]] ''(Munții Bistriței),'' középen a [[Gyergyó–Békási-hegyvidék]] ''(Munții Giurgeu și Hășmaș)'' és a [[Kelemen–Görgény–Hargita-hegyvidék]] ({{románul|Munții vulcanici Călimani, Gurghiu și Harghita}}), délen pedig a [[Tatrosmenti-hegyvidék]] ''(Munții Trotușului).''
 
  
[[Fájl:2009 0706sac0121.JPG|bélyegkép|jobbra|250px|Hagymás-hegység]]
+
Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, [[Nagy-Pietrosz]] (2303 metry), ale alpejskie szczyty [[Radnai-havasok]] (''Gór Rodniańskich'') również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.
[[Fájl:Harghita.JPG|bélyegkép|jobbra|250px|Hargita]]
 
[[Fájl:Rodna (17).jpg|bélyegkép|jobbra|250px|Radnai-havasok]]
 
* '''Belső vonulat''':
 
** [[Besztercei-havasok]] ''(Munții Budacului)'' – a Besztercei-hegyvidék része
 
** Gyergyó–Békási-hegyvidék
 
*** [[Gyergyói-havasok]] ''(Munții Giurgeu)''
 
*** [[Hagymás-hegység]] ''(Munții Hășmaș)''
 
*** [[Naskalat-hegység]] ''(Munții Nașcalat'')
 
*** [[Csalhó]] ''(Masivul Ceahlău)''
 
** Kelemen-Görgény-Hargita-hegyvidék
 
*** [[Kelemen-havasok]] ''(Munții Călimani)''
 
*** [[Görgényi-havasok]] ''(Munții Gurghiu)''
 
*** [[Hargita-hegység]] ''(Munții Harghita)''
 
** [[Persányi-hegység]] ''(Munții Perșani)'' – gyakran a Kárpátkanyarhoz is sorolják
 
** [[Bodoki–Baróti-hegyvidék]] ''(Munții Bodoc–Baraolt)'' – gyakran a Kárpátkanyarhoz is sorolják
 
*** [[Csomád-hegység]] ''(Masivul Ciomatu-Puturosu)'' – földtani szempontból a Hargita-hegységhez tartozik
 
*** [[Torjai-hegység]] ''(Munții Turiei)''
 
*** [[Bodoki-hegység]] ''(Munții Bodoc)''
 
*** [[Baróti-hegység]] ''(Munții Baraolt)''
 
* '''Külső vonulat''' – [[Moldvai-Kárpátok]] ''(Munții Moldovei)''
 
** Besztercei-hegyvidék (külső vonulat)
 
*** [[Esztena-hegység]] ''(Munții Stânișoarei)'' – a Besztercei-hegyvidék része
 
*** [[Gyamaló]] ''(Munții Giumalau)'' – a Besztercei-hegyvidék része
 
*** [[Ráró (hegység)|Ráró]] ''(Munții Rarău)'' – a Besztercei-hegyvidék része
 
** Tatrosmenti-hegyvidék
 
*** [[Berzunci-hegység]] vagy Berzeneci-hegység ''(Munții Berzunț)''
 
*** [[Tarkő-hegység]] ''(Muntii Tarcău)''
 
*** [[Gosman-hegység]] ''(Munții Goșmanu'')
 
*** [[Csíki-havasok]] ''(Munții Ciuc)''
 
*** [[Répát-hegység]] ''(Muntii Repat)''
 
*** [[Nemere-hegység]] ''(Munții Nemira)''
 
** [[Moldvai Szubkárpátok]] ''(Subcarpații Moldovei)''
 
  
==== Déli csoport (Kárpátkanyar) ====
+
== Podział na grupy ==
{{Bővebben|Kárpátkanyar}}
+
* '''Grupa północna''' [[Máramarosi Kárpátok]] (rum. ''Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z:
A déli csoport a [[Kárpátkanyar]] ({{románul|Carpații de Curbură}}), amelyet az [[Ojtozi-szoros]] választ el a Keleti-Kárpátok középső csoportjától.
+
** [[Radnai-havasok]] (rum. ''Munții Rodnei'')
[[Fájl:Kommando1.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|Háromszéki-havasok]]
+
** [[Borgói-hegység]] lub Borgói-havasok (rum. ''Munții Bârgăului'')
* [[Háromszéki-havasok]] ''(Munții Vrancei)''
+
** [[Bukovinai-Kárpátok]]
** [[Berecki-hegység]] ''(Munții Brețcului)''
 
** [[Musátó]] ''(Munții Lepșei)''
 
** [[Szép-Zbojna]] ''(Munții Zboina Frumoasă)''
 
** [[Fekete-Zbojna]] ''(Munții Zboina Neagră)''
 
** [[Furu-hegység]] ''(Munții Furu)''
 
** [[Coza-hegység]] ''(Masivul Coza)''
 
* [[Bodzafordulói-hegyek]] ''(Munții Întorsurii)''
 
* [[Bodzai-havasok]] ''(Munții Buzăului)''
 
** [[Pintillő-hegység]] ''(Masivul Penteleu)''
 
** [[Nagy-Tatár-havas]] ''(Munții Tătaru)''
 
** ''[[Lóhavas]] Munții Podu Calului''
 
** ''Masivul Ivănețu''
 
** [[Szilon-havas]]  ''(Munții Siriu)''
 
[[Fájl:Muntii Piatra Mare.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|Nagykőhavas]]
 
* [[Brassói-havasok]] ''(Munții Brașovului)''
 
** [[Csukás-hegység]] ''(Munții Ciucaș)''
 
** [[Barcasági-hegyek]] ''(Munții Bârsei)''
 
*** [[Nagykőhavas]] ''(Masivul Piatra Mare)''
 
*** [[Keresztényhavas]] ''(Masivul Postăvarul)''
 
** [[Baj-hegység]] ''(Munții Gârbova)''
 
** [[Grohotisz-hegység]] ''(Munții Grohotiș)''
 
* [[Kárpátkanyar-Szubkárpátok]] ''(Subcarpații Curburii)''
 
  
=== Külső vonulat ===
+
[[Plik:2009 0706sac0121.JPG|thumb|250px|Hagymás-hegység]]
{| {{széptáblázat}}
+
[[Plik:Harghita.JPG|thumb|250px|Hargita]]
! colspan="2" | A Keleti-Kárpátok külső vonulata
+
[[Plik:Rodna (17).jpg|thumb|250px|Radnai-havasok]]
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d1 || [[Obcsinák]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d2 || [[Esztena-hegység]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d3 || [[Tarkő-hegység]], [[Gosmán-hegység]] és [[Berzunci-hegység]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d4 || [[Kománfalvi-medence]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d5 || [[Nemere-hegység]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d6 || [[Csíki-havasok]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d7 || [[Barcasági-hegyek]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d8 || [[Csukás-hegység]], [[Grohotisz-hegység]] és [[Baj-hegység]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d9 || [[Bodzai-havasok]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d10 || [[Háromszéki-havasok]]
 
|-
 
| bgcolor="#d4aa00" | d11 || [[Ráró-hegység]] és [[Gyamaló-hegység]]
 
|}
 
  
== Przypisy ==
+
* '''Grupa środkowa''' (rum. ''Carpații Moldo-Transilvani'') rozciąga się od doliny [[Beszterce (folyó)|Beszterce]] (rum. ''Bistrița'') do przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (rum. ''Ojtozi'').
{{izvori}}
+
** na północy:
 +
*** [[Besztercei-havasok]] (rum. ''Munții Budacului'') – część [[Besztercei-hegyvidék]] (linia wewnętrzna)
 +
** w środku:
 +
*** [[Gyergyó–Békási-hegyvidék]] (''Grupa Gyergyó–Békási'')
 +
**** [[Gyergyói-havasok]] (rum. ''Munții Giurgeu'')
 +
**** [[Hagymás-hegység]] (rum. ''Munții Hășmaș'')
 +
**** [[Naskalat-hegység]] (rum. ''Munții Nașcalat'')
 +
**** [[Csalhó]] (rum. ''Masivul Ceahlău'')
 +
*** [[Kelemen-Görgény-Hargita-hegyvidék]] (''Grupa Kelemen-Görgény-Hargita'')
 +
**** [[Kelemen-havasok]] (rum. ''Munții Călimani'')
 +
**** [[Görgényi-havasok]] (rum. ''Munții Gurghiu'')
 +
**** [[Hargita-hegység]] (rum. ''Munții Harghita'')
 +
*** [[Persányi-hegység]] (rum. ''Munții Perșani'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'')
 +
*** [[Bodoki–Baróti-hegyvidék]] (pol. ''Grupa Bodoki–Baróti'', rum. ''Munții Bodoc–Baraolt'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'')
 +
**** [[Csomád-hegység]] (rum. ''Masivul Ciomatu-Puturosu'') – geologicznie należy do [[Hargita-hegység]]
 +
**** [[Torjai-hegység]] (rum. ''Munții Turiei'')
 +
**** [[Bodoki-hegység]] (rum. ''Munții Bodoc'')
 +
**** [[Baróti-hegység]] (rum. ''Munții Baraolt'')
 +
* '''Grupa południowa''' to [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'') (rum. ''[[Carpații de Curbură]]''), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz [[Ojtozi-szoros]] Ojtozi.[[Plik:Kommando1.jpg|thumb|250px|Háromszéki-havasok]]
 +
** [[Háromszéki-havasok]] ''(Munții Vrancei)''
 +
*** [[Berecki-hegység]] ''(Munții Brețcului)''
 +
*** [[Musátó]] ''(Munții Lepșei)''
 +
*** [[Szép-Zbojna]] ''(Munții Zboina Frumoasă)''
 +
*** [[Fekete-Zbojna]] ''(Munții Zboina Neagră)''
 +
*** [[Furu-hegység]] ''(Munții Furu)''
 +
*** [[Coza-hegység]] ''(Masivul Coza)''
 +
** [[Bodzafordulói-hegyek]] ''(Munții Întorsurii)''
 +
** [[Bodzai-havasok]] ''(Munții Buzăului)''
 +
*** [[Pintillő-hegység]] ''(Masivul Penteleu)''
 +
*** [[Nagy-Tatár-havas]] ''(Munții Tătaru)''
 +
*** ''[[Lóhavas]] Munții Podu Calului''
 +
*** ''Masivul Ivănețu''
 +
*** [[Szilon-havas]]  ''(Munții Siriu)''
 +
[[Plik:Muntii Piatra Mare.jpg|thumb|250px|Nagykőhavas]]
 +
** [[Brassói-havasok]] ''(Munții Brașovului)''
 +
*** [[Csukás-hegység]] ''(Munții Ciucaș)''
 +
*** [[Barcasági-hegyek]] ''(Munții Bârsei)''
 +
**** [[Nagykőhavas]] ''(Masivul Piatra Mare)''
 +
**** [[Keresztényhavas]] ''(Masivul Postăvarul)''
 +
*** [[Baj-hegység]] ''(Munții Gârbova)''
 +
*** [[Grohotisz-hegység]] ''(Munții Grohotiș)''
 +
** [[Kárpátkanyar-Szubkárpátok]] ''(Subcarpații Curburii)''
  
==Források==
+
== Źródło ==
 
*Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: [http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tamop425/2011_0001_527_eu_regionalis_foldrajz_1/adatok.html Európa regionális földrajza - természetföldrajz]. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)
 
*Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: [http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tamop425/2011_0001_527_eu_regionalis_foldrajz_1/adatok.html Európa regionális földrajza - természetföldrajz]. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)
  
Linia 207: Linia 134:
 
  | helyi név          =  
 
  | helyi név          =  
 
  | kép                =  
 
  | kép                =  
  | képméret           =  
+
  | plikméret           =  
  | képaláírás         =  
+
  | plikaláírás         =  
 
  | magasság            = 2303
 
  | magasság            = 2303
 
  | hely                = {{Románia}}
 
  | hely                = {{Románia}}
Linia 238: Linia 165:
 
|}
 
|}
  
 +
{{SORTUJ:Karpaty, Wschodnie Wewnętrzne}}
 +
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Wschodnie]]
 +
[[Kategoria:Keleti-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
[[Kategoria:Zakarpacie]]
+
[[Kategoria:Przedkarpacie]]
 
 
[[Kategória:Románia hegyei, hegységei]]
 
[[Kategória:Keleti-Kárpátok| ]]
 

Aktualna wersja na dzień 14:23, 9 mar 2021

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (523) – część Karpaty rozciągająca się od rzeki Laborec na Słowacji poprzez terytorium Ukrainy aż do Braszowa w Rumunii.

Karpaty Wschodnie

Najwyższym pasmem są Radnai-havasok (pol. Góry Rodniańskie, rum. Munții Rodnei) z najwyższym szczytem Nagy-Pietrosz (rum. Pietrosul Rodnei, 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór Wyhorlat do pasma Hargita-hegység (rum. Munții Harghita) (najwyższe spośród nich są Kelemen-havasok (pol. Góry Kelimeńskie, rum. Munții Călimani). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej Radnai-havasok (Góry Rodniańskie).

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem Centralnych ani Wewnętrznych Karpat Zachodnich.

Podział

W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:

Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy Borsai-hágó (rum. Pasul Prislop) przez dolinę Prahova (folyó) (rum. Râul Prahova) do przełęczy Tömösi-szoros (rum. Pasul Timiș lub Pasul Predeal), będące kontynuacją Északkeleti-Kárpátok (Karpat północno-wschodnich. Obejmują całą Rumunię.

Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Nagy-Pietrosz (2303 metry), ale alpejskie szczyty Radnai-havasok (Gór Rodniańskich) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.

Podział na grupy

Hagymás-hegység
Hargita
Radnai-havasok
Nagykőhavas

Źródło

  • Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: Európa regionális földrajza - természetföldrajz. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.), Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki, Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki, Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański, Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Więcej informacji

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie

ilustracja
Mapa regionu
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Karpaty Wschodnie
Podprowincja Wewnętrzne Karpaty Wschodnie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Słowacja
kraj preszowski
kraj koszycki
Ukraina
obwód zakarpacki
Rumunia
okręg Maramureş
okręg Bistrița-Năsăud
okręg Marusza
okręg Harghita
okręg Covasna
okręg Braszów
'
Wysokość2303 m
Miejsce  Románia
Góry Kárpátok
Najwyższy punkt Nagy-Pietrosz
Mapa
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban