Sabatarianizm szeklerski: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Sabatarianizm szeklerski''' lub '''sabatarianizm siedmiogrodzki''' (transylwański) ( | + | '''Sabatarianizm szeklerski''' lub '''sabatarianizm siedmiogrodzki''' (transylwański) (niem. ''Sambatianer'', ''Siebenbürgische Sabbatianer'', węg. ''Szombatosok'', ''zombatosok'', ''sabbatariusok'', ''zsidózók'', ''Şomrei Sabat'') – grupa religijna, istniejąca w [[Siedmiogrod]]zie i na [[Węgr]]zech od XVI do XIX wieku, która łączyła chrześcijański [[unitarianizm]] z [[judaizm]]em. |
== Historia == | == Historia == | ||
| − | Ta grupa powstała głównie w środowisku siedmiogrodzkich | + | Ta grupa powstała głównie w środowisku siedmiogrodzkich Węgrów ([[Sekler]]ów), stąd wzięła się jej nazwa. Wyłoniła się na skutek rozłamu wśród antytrynitarzy ([[unitarianie|unitarian]]) w 1588, jako rezultat działalności [[András Eőssy|Andrása Eőssy'ego]] i [[Simon Péchi|Simona Péchiego]] – stronników [[Matthias Vehe|Matthiasa Vehe]]. |
Początkowo grupa głosiła, że [[Jezus Chrystus]] to [[mesjasz]], jednak stopniowo zaczęła podkreślać w nim cechy ludzkie, a w końcu zaczęła porzucać tradycję chrześcijańską na rzecz judaizmu (uznawać tylko [[Stary Testament]], świętować święta żydowskie, jeść [[koszer]]ne potrawy, zachowywać [[szabat]], z wyjątkiem praktykowania [[obrzezanie|obrzezania]]). | Początkowo grupa głosiła, że [[Jezus Chrystus]] to [[mesjasz]], jednak stopniowo zaczęła podkreślać w nim cechy ludzkie, a w końcu zaczęła porzucać tradycję chrześcijańską na rzecz judaizmu (uznawać tylko [[Stary Testament]], świętować święta żydowskie, jeść [[koszer]]ne potrawy, zachowywać [[szabat]], z wyjątkiem praktykowania [[obrzezanie|obrzezania]]). | ||
| Linia 31: | Linia 31: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * "Society and Culture". Mek.niif.hu. [http://mek.niif.hu/03400/03407/html/116.html] | + | * "Society and Culture". Mek.niif.hu. [http://mek.niif.hu/03400/03407/html/116.html] [dostęp 9.6.2010] |
* Gellérd, Judit, ''Spiritual Jews of Szekler Jerusalem: A Four-Centuries History of Transylvanian Szekler (Székely) Sabbatarianism'' | * Gellérd, Judit, ''Spiritual Jews of Szekler Jerusalem: A Four-Centuries History of Transylvanian Szekler (Székely) Sabbatarianism'' | ||
* Möckel,Gerhard. ''"Die Sabbatarier von Bözödujfalu: Ein Kapitel Siebenbürgischer Toleranz- und Intoleranzgeschichte"'' [w:] ''Kirche und Israel'' 12, 1997, s. 65–71 | * Möckel,Gerhard. ''"Die Sabbatarier von Bözödujfalu: Ein Kapitel Siebenbürgischer Toleranz- und Intoleranzgeschichte"'' [w:] ''Kirche und Israel'' 12, 1997, s. 65–71 | ||
Aktualna wersja na dzień 10:13, 19 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Sabatarianizm szeklerski lub sabatarianizm siedmiogrodzki (transylwański) (niem. Sambatianer, Siebenbürgische Sabbatianer, węg. Szombatosok, zombatosok, sabbatariusok, zsidózók, Şomrei Sabat) – grupa religijna, istniejąca w Siedmiogrodzie i na Węgrzech od XVI do XIX wieku, która łączyła chrześcijański unitarianizm z judaizmem. HistoriaTa grupa powstała głównie w środowisku siedmiogrodzkich Węgrów (Seklerów), stąd wzięła się jej nazwa. Wyłoniła się na skutek rozłamu wśród antytrynitarzy (unitarian) w 1588, jako rezultat działalności Andrása Eőssy'ego i Simona Péchiego – stronników Matthiasa Vehe. Początkowo grupa głosiła, że Jezus Chrystus to mesjasz, jednak stopniowo zaczęła podkreślać w nim cechy ludzkie, a w końcu zaczęła porzucać tradycję chrześcijańską na rzecz judaizmu (uznawać tylko Stary Testament, świętować święta żydowskie, jeść koszerne potrawy, zachowywać szabat, z wyjątkiem praktykowania obrzezania). W okresie największego rozkwitu grupa liczyła 20 tysięcy wyznawców, jednak kiedy rozpoczęto ich prześladowania w 1635, liczebność grupy zaczęła maleć, a w końcu ostatni wyznawcy z Bözöd-Ujfalu (Bezidu Nou) przyjęli judaizm w latach 1868–1874. W XIX wieku historię i tradycje tej grupy opracowywali: dr Beck, József Bánóczi, prof. Wilhelm Bacher i pisarz Zsigmond Kemény. Zobacz teżBibliografia
|
| |||||||||||||||||||
