Szászsebesszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 15 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:3w]]
+
[[Kategoria:1s]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
[[Plik:Stuhl Mühlbach.svg|right|400px|thumb|Scaunul Sebeşului în secolul al XV-lea]]
+
[[Plik:Stuhl Mühlbach.svg|right|700px|thumb|Scaunul Sebeşului în secolul al XV-lea]]
−
[[Plik:Scaunul Sebesului CoA.png|thumb|left|120px|Herb Szászsebesszék egykori]]
+
[[Plik:Scaunul Sebesului CoA.png|thumb|left|120px|Herb Szászsebesszék (dawny)]]
  
−
Sierżant saski (po niemiecku Mühlbacher Stuhl, po łacinie Sedes Sebesiensis, po rumuńsku Scaunul Sebeș) był specjalną jednostką administracyjną Królestwa Węgier, Transylwanii, w Królestwie w latach 1303-1876: jedna z saksońskich katedr w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km3, jego centrum była Saksonia.
+
'''Szászsebesszék''' (pol. ''lokacja Mühlbach'', niem. ''Mühlbacher Stuhl'', łac ''Sedes Sebesiensis'', rum. ''Scaunul Sebeș'') − był specjalną jednostką administracyjną [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w [[Siedmiogrod]]zie w latach 1303-1876: jedna z [[sas]]kich lokacji w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km², jego centrum była [[Szászsebes]].
  
−
'''Szászsebesszék''' ([[német nyelv|németül]] ''Mühlbacher Stuhl'', [[Latin nyelv|latinul]] ''Sedes Sebesiensis'', [[román nyelv|románul]] ''Scaunul Sebeș'') különleges közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]]ban, [[Erdély]]ben, a [[Királyföld]]ön [[1303]] és [[1876]] között: az [[Erdélyi szászok|erdélyi szász]] [[szék (terület)|székek]] egyike. Területe 323 km², központja [[Szászsebes]] volt.
+
== Historia ==
  
−
== Historia ==
+
Została wymienionA jako drugi w kolejności chronologicznej po [[Sybin]]ie. Na czele stał [[sędzia|sędzia królewski]], który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. sam mógł wybrać ''lpkacje''. Był podporządkowany sędziemu (''judex sedis'' lub ''pretor''). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, bogatych mieszczan i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.
  
−
Został wymieniony jako drugi w kolejności chronologicznej po Sybinie. Na czele stał sędzia królewski, który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. Sam mógł wybrać katedrę. Był podporządkowany sędziemu (judex sedis lub pretor). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, burżuazji miejskiej i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.
+
W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do '''powiatu sybańskiego'''.
  
−
[[Szebenszék]] után időrendben másodikként említették. Élén a [[királybíró]] állt, akit kezdetben a király nevezett ki, [[1469]]-től maga a szék választhatta. Aláárendeltje volt a [[székbíró]] (''judex sedis'' vagy ''pretor''). A székgyűlésben tizenkét, évente választott esküdt, valamint a céhek, a városi polgárság és a szabad parasztság képviselői foglaltak helyet. Hivatalnokainak száma [[Erdély]]nek a [[Habsburg Birodalom]]ba való csatolása után felduzzadt.
+
W 1876 r. został przyłączony do nowo powstałego [[Szeben vármegye]].  
  
−
W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do powiatu sybańskiego.
+
== Populacja ==
 +
W 1869 r. liczyła 19.237 mieszkańców, według [[Keleti Károly]] w tym:
  
−
[[1784]]–[[1790]] és [[1849]]–[[1860]] között a [[nagyszeben]]i kerülethez tartozott.
+
=== Skład narodowościowy ===
  
−
W 1869 r. Liczyło 19 237 mieszkańców, z których Károly Keleti oszacował, że 15248 (79,3%) było rodzimymi użytkownikami rumuńskiego, 3891 (20,2%) niemieckiego i 96 (0,5%) węgierskim rodzimym językiem. Z wyjątkiem Péterfalvy, wszystkie jej osady miały większość rumuńską. Najliczniejsze grupy wyznaniowe to 14 795 (76,9%) prawosławni, 3667 (19,1%) luteranie i 514 (2,7%) rzymskokatolicy.
+
* Rumuni − 15.248 (79,3%),  
 +
* Niemcy − 3.891 (20,2%),
 +
* Węgrzy − 96 (0,5%)
  
−
[[1869]]-ben 19 237 lakosa volt, akik közül [[Keleti Károly]] becslése szerint 15 248 (79,3%) román, 3891 (20,2%) német és 96 (0,5%) magyar anyanyelvű. [[Péterfalva]] kivételével valamennyi települése román többségű volt. A népesebb felekezeti csoportok: 14 795 fő (76,9%) [[Román Ortodox Egyház|ortodox]], 3667 (19,1%) [[evangélikus]] és 514 (2,7%) [[római katolikus]].
+
Z wyjątkiem [[Péterfalva|Péterfalvy]], wszystkie jej osady miały większość rumuńską.
  
−
W 1876 r. Został przyłączony do nowo powstałego powiatu Sibiu.
+
=== Wyznania ===
  
−
Az [[1876-os megyerendezés]] során az újonnan létrejött [[Szeben vármegye|Szeben vármegyéhez]] csatolták.  
+
* prawosławni − 14.795 (76,9%),
 +
* luteranie − 3.667 (19,1%),
 +
* rzymscy katolicy 514 (2,7%).
  
−
== Rozliczenia ==
+
== Miejscowości lokacji ==
−
(Niemiecka nazwa jest w nawiasach).
 
  
 
{| {{széptáblázat}}
 
{| {{széptáblázat}}
−
! Nazwa rumuńska
+
! Nazwa<br>rumuńska
−
! Nazwa niemiecka
+
! Nazwa<br>niemiecka
−
! Nazwa węgierska
+
! Nazwa<br>lokalna
 +
! Nazwa<br>węgierska
 +
! Nazwa<br>łacińska
 
|-
 
|-
−
| ''[[Câlnic]]'' || ''[[Kelling]]'' || ''[[Kelnek]]''
+
| ''[[Pianu de Jos]]''<br>poprzednia:<br>''[[Pianu Săsesc]]'' || ''[[Deutschpien]]'' || ''[[Pîn]]'' || ''[[Alsópián]]<br>[[Szászpián]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Deal]]'' || ''[[Dallen]]'' || ''[[Dál]]''
+
| ''[[Pianu de Sus]]<br>[[Pianu Românesc]]'' || ''[[Rumänisch Pien]]'' || ''[[Bleschpien]]'' || ''[[Felsőpián]]''<br>do roku 1912<br>''[[Oláhpián]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Lancrăm]]'' || ''[[Langendorf]]'' || ''[[Lámkerék]]''
+
| ''[[Deal]]'' || || || ''[[Dál]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Loman]]'' || ''[[Lammdorf]]<br>[[Lamendorf]]'' || ''[[Lomány]]''
+
| ''[[Câlnic]]'' || ''[[Kelling]] || ''[[Kellenk]]'' || ''[[Kelnek]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Petrești]]<br>[[Petrifalău]]'' || ''[[Petersdorf]]'' || ''[[Péterfalva]]''
+
| ''[[Lancrăm]]'' || ''[[Langendorf]]'' || ''[[Lankenderf]]'' || ''[[Lámkerék]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Pianu de Jos]]<br>[[Pianu Săsesc]]'' || ''[[Deutsch-Pien]]'' || ''[[Alsopian]]<br>[[Szászpián]]''
+
| ''[[Loman]]'' || ''[[Lammdorf]]<br>[[Lamendorf]]'' || || ''[[Lomány]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Pianu de Sus]]<br>[[Pianu Românesc]]'' || ''[[Rumänisch-Pien]]'' || ''[[Felsőpián]]''  
+
| ''[[Petrești]]''<br>poprzednio:<br>''[[Peterfalău]]'' || ''[[Rumänisch]]'' || ''[[Pittersdruf]]'' || ''[[Péterfalva]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Purcăreți]]'' || ''[[Sebespurkerec]]'' ||
+
| ''[[Răhău]]'' || ''[[Reichau]]'' || || ''[[Rehó]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Răchita]]'' || ''[[Rekitzdorf]]'' || ''[[Rekita]]''
+
| ''[[Răchita]]'' || ''[[Rekitzdorf]]'' || || ''[[Rekita]]'' ||
−
|-
+
|-
−
| ''[[Răhău]]'' || ''[[Reichau]]'' || ''[[Reho]]''
+
| ''[[Sebeș]]''<br>poprzednio:<br>''[[Sebeșul Săsesc]]''<br>popularnie<br>''[[Sas-Sebeș]] || ''[[Mühlbach]]<br>[[Müllenbach]]'' || ''[[Melnbach]] || ''[[Szászsebes]]'' || ''[[Sabesium]]''
 +
|-
 +
| ''[[Reciu]]'' || ''[[Rätsch]]'' || || ''[[Szebenrécse]]''<br>do 1910<br>''[[Récse]]'' ||
 
|-
 
|-
−
| ''[[Sebeș]]<br>[[Sebeșu Săsesc]]'' || ''[[Mühlbach]]<br>[[Müllenbach]]'' || ''[[Szászsebes]]''
+
| ''[[Strungari]]'' || ''[[Strägendorf]]'' || || ''[[Sztrugár]]'' ||
−
|-
 
−
| ''[[Strungari]]'' || ''[[Strägendorf]]'' || ''[[Sztrugár]]''
 
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
−
 
−
* [[Alsópián]] avagy Szászpián ''(Deutsch-Pien)''
 
−
* [[Felsőpián]] ''(Rumänisch-Pien)''
 
−
* [[Dál]] ''(Dallen)''
 
−
* [[Kelnek]] ''(Kelling)''
 
−
* [[Lámkerék]] ''(Langendorf)''
 
−
* [[Lomány]] (''Lammdorf'' vagy ''Lamendorf'')
 
−
* [[Péterfalva]] ''(Petersdorf)''
 
−
* [[Rehó]] ''(Reichau)''  1805-től
 
−
* [[Rekitta]] ''(Rekitzdorf)''
 
−
** [[Sebespurkerec]]
 
−
* [[Szászsebes]] (''Mühlbach'  vagy ''Müllenbach'')
 
−
* [[Szebenrécse]] avagy Récse ''(Rätsch)''
 
−
* [[Sztrugár]] ''(Strägendorf)''
 
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==

Aktualna wersja na dzień 11:32, 17 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Stuhl Mühlbach.svg
Scaunul Sebeşului în secolul al XV-lea
Plik:Scaunul Sebesului CoA.png
Herb Szászsebesszék (dawny)

Szászsebesszék (pol. lokacja Mühlbach, niem. Mühlbacher Stuhl, łac Sedes Sebesiensis, rum. Scaunul Sebeș) − był specjalną jednostką administracyjną Królestwa Węgier w Siedmiogrodzie w latach 1303-1876: jedna z saskich lokacji w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km², jego centrum była Szászsebes.

Historia

Została wymienionA jako drugi w kolejności chronologicznej po Sybinie. Na czele stał sędzia królewski, który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. sam mógł wybrać lpkacje. Był podporządkowany sędziemu (judex sedis lub pretor). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, bogatych mieszczan i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.

W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do powiatu sybańskiego.

W 1876 r. został przyłączony do nowo powstałego Szeben vármegye.

Populacja

W 1869 r. liczyła 19.237 mieszkańców, według Keleti Károly w tym:

Skład narodowościowy

  • Rumuni − 15.248 (79,3%),
  • Niemcy − 3.891 (20,2%),
  • Węgrzy − 96 (0,5%)

Z wyjątkiem Péterfalvy, wszystkie jej osady miały większość rumuńską.

Wyznania

  • prawosławni − 14.795 (76,9%),
  • luteranie − 3.667 (19,1%),
  • rzymscy katolicy 514 (2,7%).

Miejscowości lokacji

Nazwa
rumuńska 		Nazwa
niemiecka 		Nazwa
lokalna 		Nazwa
węgierska 		Nazwa
łacińska
Pianu de Jos
poprzednia:
Pianu Săsesc		 Deutschpien Pîn Alsópián
Szászpián
Pianu de Sus
Pianu Românesc		 Rumänisch Pien Bleschpien Felsőpián
do roku 1912
Oláhpián
Deal Dál
Câlnic Kelling Kellenk Kelnek
Lancrăm Langendorf Lankenderf Lámkerék
Loman Lammdorf
Lamendorf		 Lomány
Petrești
poprzednio:
Peterfalău		 Rumänisch Pittersdruf Péterfalva
Răhău Reichau Rehó
Răchita Rekitzdorf Rekita
Sebeș
poprzednio:
Sebeșul Săsesc
popularnie
Sas-Sebeș		 Mühlbach
Müllenbach		 Melnbach Szászsebes Sabesium
Reciu Rätsch Szebenrécse
do 1910
Récse
Strungari Strägendorf Sztrugár

Źródła

  • Dorin Ovidiu Dan: Contribuții la istoria scaunului săsesc Sebeș. In: Apulum XLII. (2005)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szászsebesszék&oldid=52764”