Pohronská Polhora: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
 
(Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:1o]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Pohronsk%C3%A1_Polhora
 +
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Pohronsk%C3%A1_Polhora&action=history
 +
|nota    = słowacki
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Pohronsk%C3%A1_Polhora
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pohronsk%C3%A1_Polhora&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 +
'''Pohronská Polhora''' (pol. ''Pohronská Polhora'', węg. ''Erdőköz'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>, jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika [[Jakub Surovec|Jakuba Surovca]]<ref>[https://www.czsk.net/dotyky/10_2005/surovec.html Dotyky], www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].</ref>.
 +
 +
=== Góry ===
 +
* Lešník
 +
* Fabova hoľa
 +
* Psica
 +
 +
== Historia ==
 +
 +
Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez przełećz [[Zbojská]].
 +
 +
Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m n.p.m.), a najwyższym szczytem Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu [[Muránska planina]]. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.
 +
 +
== Populacja ==
 +
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 +
 +
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>:
 +
* [[Słowacy]] – 93,02%
 +
* [[Czesi]] – 0,29%
 +
* [[Romowie]] – 6,17%
 +
* [[Ukraińcy]] – 0,17%
 +
* [[Węgrzy]] – 0,17%
 +
 +
=== Wyznania ===
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 93,89%
 +
* [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowackiego|Grekokatolicy]] – 0,06%
 +
* [[Ewangelicy]] – 0,87%
 +
* [[Prawosławie|Prawosławni]] – 0,06%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 2,74%
 +
* Nie podano – 2,15%
 +
 +
== Kultura i atrakcje ==
 +
=== Pomniki ===
 +
[[Plik:Pohronská Polhora church.JPG|thumb|200px|left|]]Kościół św. Michała Archanioła
 +
* Kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla klasycystyczna z półkolistym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z lat 1802-1808. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, a prezbiterium konchą. Ołtarz jest neogotycki z końca XIX wieku. Elewacje kościoła są gładkie, wieża z 1835 roku podzielona jest listwami lizen i zakończona barokowym hełmem z latarnią. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1843 roku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 +
  | priezvisko =
 +
  | meno =
 +
  | odkaz na autora =
 +
  | titul = Pohronská Polhora- Kostol sv. Michala archanjela
 +
  | url = http://www.pamiatkynaslovensku.sk/pohronska-polhora-kostol-sv-michala-archanjela
 +
  | dátum vydania =
 +
  | dátum aktualizácie =
 +
  | dátum prístupu =
 +
  | vydavateľ = Pamiatky na Slovensku
 +
  | miesto =
 +
  | jazyk =
 +
}} </ref> Kościół znany jest z wyjątkowej dekoracji jesiennych owoców i malowideł wykonanych z naturalnych materiałów, co odbywa się co roku pod koniec września podczas biesiad michalskich.
 +
* Stary cmentarz z zespołem zabytkowych żeliwnych krzyży z przełomu XIX i XX wieku, zabytek kultury.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 +
  | priezvisko =
 +
  | meno =
 +
  | odkaz na autora =
 +
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 +
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=10987
 +
  | dátum vydania =
 +
  | dátum aktualizácie =
 +
  | dátum prístupu =
 +
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 +
  | miesto =
 +
  | jazyk =
 +
}} </ref>
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://www.ppolhora.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 +
* [http://www.najkrajsikraj.sk/pohronska-polhora/ Najkrajší kraj] − atrakcje turystyczne we wsi
 +
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
−
  | Typ              = obec
+
  | Typ              = wieś
 
  | Názov            = Pohronská Polhora
 
  | Názov            = Pohronská Polhora
 
  | Iné názvy        =  
 
  | Iné názvy        =  
 
  | Obrázok          = Pohronská Polhora (Erdőköz) - kostol sv. Michala.JPG
 
  | Obrázok          = Pohronská Polhora (Erdőköz) - kostol sv. Michala.JPG
−
  | Popis obrázku    = Kostol sv. Michala archanjela
+
  | Popis obrázku    = Kościół pw. św. Michała Archanioła
 
  | Znak            = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 
  | Znak            = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 
  | Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 
  | Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
Linia 10: Linia 106:
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Región          = Horehronie
 
  | Región          = Horehronie
 +
|populacja = 1 729
 +
|gęstość = 48.34
 +
|współrzędne = [https://mapy.dennikn.sk/?y=48.7552&x=19.7991 48°45′19″S 19°47′57″V]
 
  | Časti            =  
 
  | Časti            =  
 
  | Rieka            =Lipianka  
 
  | Rieka            =Lipianka  
Linia 31: Linia 130:
 
  | Web              = ppolhora.sk
 
  | Web              = ppolhora.sk
 
  | Commons          = Pohronská Polhora
 
  | Commons          = Pohronská Polhora
−
  | Pôvod názvu      =Pohronská - preto, že Pohronská Polhora patrí pod Horné Pohronie = Horehronie
+
  | Pôvod názvu      = Pohronská - ponieważ Pohronská Polhora należy do Horné Pohronie = Horehronie
−
Polhora - preto, že je vyrúbané pol hory a ostalo nám len pol hory
+
Polhora − bo pół góry jest ścięte, a nam zostało tylko pół góry
 
  | Poznámky        =  
 
  | Poznámky        =  
 +
|kataster = https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/kataster/?bm=worldImagery&z=17&c=19.7991,48.7552
 
}}
 
}}
−
'''Pohronská Polhora''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
+
|}
−
== Dejiny ==
 
−
Počiatky histórie obce siahajú do roku [[1786]], kedy z jedenástich osád Hornej Oravy prichádzajú na územie terajšej obce prví osadníci zaoberajúci sa najmä chovom oviec, drevorubačstvom a povozníctvom. Dôvodom jej založenia boli časté prepady zbojníckych skupín, ktoré napádali obchodníkov a cestujúcich prechádzajúcich cez sedlo [[Zbojská]].
 
−
 
 
−
V obci žije dnes 1718 obyvateľov a chotár sa rozprestiera na ploche 3 773 ha. Najnižšie položeným bodom je dolina Liesková ({{mnm|600}}) a najvyšším miestom je vo výške 1441 m vrchol Fabovej hole, ktorý je i najvyšším vrcholom mikroregiónu [[Muránska planina]]. Obec žije bohatým kultúrnym a spoločenským životom. Je tu kultúrne stredisko a v budove obecného úradu je zriadená historická expozícia života a tradícií obyvateľov obce.
 
−
 
 
−
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
−
=== Pamiatky ===
 
−
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Michal (anjel)|sv. Michala archanjela]], jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba s polkruhovým ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z rokov [[1802]]-[[1808]]. Interiér je zaklenutý pruskou [[klenba|klenbou]], svätyňa konchou. [[Oltár]] je [[neogotika|neogotický]] z konca [[19. storočie|19. storočia]]. Fasády kostola sú hladké, veža z roku [[1835]] je členená lizénovými pásmi a ukončená barokovou helmicou s laternou. Pri kostole sa nachádza zvonica z roku [[1843]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
−
  | priezvisko =
 
−
  | meno =
 
−
  | odkaz na autora =
 
−
  | titul = Pohronská Polhora- Kostol sv. Michala archanjela
 
−
  | url = http://www.pamiatkynaslovensku.sk/pohronska-polhora-kostol-sv-michala-archanjela
 
−
  | dátum vydania =
 
−
  | dátum aktualizácie =
 
−
  | dátum prístupu =
 
−
  | vydavateľ = Pamiatky na Slovensku
 
−
  | miesto =
 
−
  | jazyk =
 
−
}} </ref>  Kostol je známy svojou unikátnou výzdobou z jesenných plodov a obrazov z prírodných materiálov, ktorá sa každoročne realizuje koncom septembra počas Michalských hodov.
 
−
* Starý cintorín so súborom historických liatinových krížov z prelomu 19. a [[20. storočie|20. storočia]], kultúrna pamiatka.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
−
  | priezvisko =
 
−
  | meno =
 
−
  | odkaz na autora =
 
−
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 
−
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=10987
 
−
  | dátum vydania =
 
−
  | dátum aktualizácie =
 
−
  | dátum prístupu =
 
−
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 
−
  | miesto =
 
−
  | jazyk =
 
−
}} </ref>
 
−
<gallery>
 
−
image:Pohronská Polhora church.JPG|Kostol sv. Michala archanjela
 
−
</gallery><big>Vrchy</big>
 
−
 
 
−
* Lešník
 
−
* Fabova hoľa
 
−
* Psica
 
−
 
 
−
== Referencie ==
 
−
{{Referencie}}
 
−
 
 
−
== Externé odkazy ==
 
−
* [http://www.ppolhora.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 
−
* [http://www.najkrajsikraj.sk/pohronska-polhora/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 
  
−
{{Obce okresu Brezno}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
[[Kategória:Pohronská Polhora| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
−
[[Kategória:Obce okresu Brezno]]
+
[[Kategoria:Słowacja]]
 +
[[Kategoria:Wsie na Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Wsie powiatu Brezno]]

Aktualna wersja na dzień 16:50, 6 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Pohronská Polhora (pol. Pohronská Polhora, węg. Erdőköz)– wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786[1], jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika Jakuba Surovca[2].

Góry

  • Lešník
  • Fabova hoľa
  • Psica

Historia

Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez przełećz Zbojská.

Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m n.p.m.), a najwyższym szczytem Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu Muránska planina. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

Plik:Pohronská Polhora church.JPG
Kościół św. Michała Archanioła
  • Kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla klasycystyczna z półkolistym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z lat 1802-1808. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, a prezbiterium konchą. Ołtarz jest neogotycki z końca XIX wieku. Elewacje kościoła są gładkie, wieża z 1835 roku podzielona jest listwami lizen i zakończona barokowym hełmem z latarnią. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1843 roku.[5] Kościół znany jest z wyjątkowej dekoracji jesiennych owoców i malowideł wykonanych z naturalnych materiałów, co odbywa się co roku pod koniec września podczas biesiad michalskich.
  • Stary cmentarz z zespołem zabytkowych żeliwnych krzyży z przełomu XIX i XX wieku, zabytek kultury.[6]

Linki zewnętrzne
Pohronská Polhora
wieś
Kościół pw. św. Michała Archanioła
Pôvod názvu: Pohronská - ponieważ Pohronská Polhora należy do Horné Pohronie = Horehronie

Polhora − bo pół góry jest ścięte, a nam zostało tylko pół góry

Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodný tok Lipianka
Powierzchnia 35,77 km² (3577 ha) [7]
Populacja 1 729 (31. 12. 2020) [8]
Gęstość 48,34 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1768[5]/1786[6]
Starosta Dušan Nepšinský[9] (KDH)
PSČ 976 56
ŠÚJ 508888
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Hlavná 62
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048/618 93 68
Fax 048/618 93 67
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Pohronská Polhora
Strona: ppolhora.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°45′19″S 19°47′57″V

Przypisy

  1. ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. ↑ Dotyky, www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].
  3. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. ↑ 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. ↑ Pohronská Polhora- Kostol sv. Michala archanjela [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  6. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  7. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  8. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  9. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Pohronská_Polhora&oldid=54200”