Jarabá: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 25: Linia 25:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
'''Jarabá''' (pol. ''Jarabá'', węg. ''Jarabó'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Znajduje się w [[Niżne Tatry|Niżnych Tatrach]],na dnie wąskiej doliny [[Štiavnička (dolina)|Štiavnička]], po południowej stronie przełęczy [[Czertowica|Čertovica]]. Przez wieś biegnie [[Droga I/72 (Słowacja)|droga krajowa nr 72]] z [[Podbrezová|Podbrezovej]] w dolinie górnego [[Hron]]u do [[Liptovský Hrádok|Liptowskiego Gródka]] na [[Liptów|Liptowie]]<ref name=tatraplan>''Niżne Tatry – zachód. Mapa turystyczna  1:50'', Banská Bystrica: Tatraplan, 2013</ref>.
 +
 +
== Topografia ==
 +
Wieś górska położona jest u południowych podnóża [[Nízke Tatry|Tatr Niskich]], w dolinie [[Štiavnička (prítok Bystrianky)|Štiavničky]]. [[Cesta I. triedy 72]] z [[Kráľova Lehota|Kráľovej Lehoty]] do [[Podbrezová|Podbrezovej]] prowadzi przez Jarabę i łączy region [[Liptov (región)|Liptova]] z [[Horehronie]] przez przełęcz [[Čertovica]].
 +
 +
== Historia ==
 +
Wieś powstała najprawdopodobniej w XIV w. jako osada górnicza. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z roku 1540<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. </ref>. Pierwotnie kopano tu rudy [[Srebro|srebra]] i [[Miedź|miedzi]], a od XVI w. także rudy [[Żelazo|żelaza]]. Do połowy XVI w. tutejsze kopalnie i huty należały do przedsiębiorców górniczych z [[Bańska Bystrzyca|Bańskiej Bystrzycy]], następnie przeszły na własność skarbu państwa austriackiego. Na początku XIX w. zaprzestano również wydobycia i przeróbki rudy żelaza. Mieszkańcy pracowali najpierw w wymienionych wyżej kopalniach i metalurgicznych zakładach przeróbczych, następnie głównie w lasach, zaś od lat międzywojennych – w zakładach przemysłowych [[Brezno|Brezna]] i Podbrezovej.
 +
 +
== Populacja ==
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 48 osób, w tym 23 kobiety i 25 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 +
 +
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] 81,4% mieszkańców stanowili [[Słowacy]]<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>.
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 30,23%
 +
* [[Ewangelicy]] – 30,23%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 18,6%
 +
* Nie podano – 20,93%
 +
<gallery mode=packed>
 +
Plik:Jarabá NT8.jpg|Źródło wody mineralnej
 +
Plik:Jarabá NT8 (3).jpg|Chata „Jaraba”
 +
Plik:Jarabá NT8 (4).jpg|Domy w dolinie Štiavnička
 +
Plik:Jarabá NT8 (2).jpg|Wylot Kumštovej doliny
 +
</gallery>
 +
 +
== Kultura i atrakcje ==
 +
=== Turystyka ===
 +
Położenie miejscowości zapewnia dogodną bazę wypadową do uprawiania turystyki wysokogórskiej:
 +
* po {{szlak SVK||żółty}} szlak na przełęcz [[Čertovica]]
 +
* po {{szlak SVK||zielony}} szlak do ''Kumštového sedla'' w głównej grani
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://www.jaraba.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 +
* [http://www.najkrajsikraj.sk/jaraba/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 +
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
 
  | Typ              = obec
 
  | Typ              = obec
Linia 36: Linia 73:
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Región          = Horehronie
 
  | Región          = Horehronie
 +
|populacja = 41
 +
|gęstość = 2.73
 +
|współrzędne = [https://mapy.dennikn.sk/?y=48.89&x=19.6886 48°53′24″S 19°41′19″V]
 
  | Časti            =  
 
  | Časti            =  
 
  | Rieka            = [[Štiavnička (prítok Bystrianky)|Štiavnička]]
 
  | Rieka            = [[Štiavnička (prítok Bystrianky)|Štiavnička]]
Linia 44: Linia 84:
 
  | Prvá zmienka    = [[1540]]
 
  | Prvá zmienka    = [[1540]]
 
  | Starosta        = Juraj Pružinec<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 
  | Starosta        = Juraj Pružinec<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
−
  | Politická strana = [[Nezávislý kandidát|nezávislý]]
+
  | Politická strana = [[Nezávislý kandidát|niezależny]]
 
  | PSČ              = 977 01 (pošta [[Brezno]] 1)
 
  | PSČ              = 977 01 (pošta [[Brezno]] 1)
 
  | Kód              = 508691
 
  | Kód              = 508691
Linia 55: Linia 95:
 
  | Mapa            =  
 
  | Mapa            =  
 
  | Popis mapy      =  
 
  | Popis mapy      =  
−
  | Web              = www.jaraba.sk
+
  | Web              = www.jaraba.sk/
−
  | Commons          =  
+
  | Commons          =    
 
  | Pôvod názvu      =  
 
  | Pôvod názvu      =  
 
  | Poznámky        =  
 
  | Poznámky        =  
 +
|kataster = https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/kataster/?bm=worldImagery&z=17&c=19.688600,48.890000#
 
}}
 
}}
−
'''Jarabá''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
+
|}
−
 
 
−
'''Jarabá''' (węg. ''Jarabó'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Znajduje się w [[Niżne Tatry|Niżnych Tatrach]],na dnie wąskiej doliny [[Štiavnička (dolina)|Štiavnička]], po południowej stronie przełęczy [[Czertowica|Čertovica]]. Przez wieś biegnie [[Droga I/72 (Słowacja)|droga krajowa nr 72]] z [[Podbrezová|Podbrezovej]] w dolinie górnego [[Hron]]u do [[Liptovský Hrádok|Liptowskiego Gródka]] na [[Liptów|Liptowie]]<ref name=tatraplan>''Niżne Tatry – zachód. Mapa turystyczna  1:50'', Banská Bystrica: Tatraplan, 2013</ref>.
 
−
 
 
−
== Historia ==
 
−
Wieś powstała najprawdopodobniej w XIV w. jako osada górnicza. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z roku 1540<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418141958/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508691|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>. Pierwotnie kopano tu rudy [[Srebro|srebra]] i [[Miedź|miedzi]], a od XVI w. także rudy [[Żelazo|żelaza]]. Do połowy XVI w. tutejsze kopalnie i huty należały do przedsiębiorców górniczych z [[Bańska Bystrzyca|Bańskiej Bystrzycy]], następnie przeszły na własność skarbu państwa austriackiego. Na początku XIX w. zaprzestano również wydobycia i przeróbki rudy żelaza. Mieszkańcy pracowali najpierw w wymienionych wyżej kopalniach i metalurgicznych zakładach przeróbczych, następnie głównie w lasach, zaś od lat międzywojennych – w zakładach przemysłowych [[Brezno|Brezna]] i Podbrezovej.
 
−
 
 
−
== Demografia ==
 
−
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 48 osób, w tym 23 kobiety i 25 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 
−
 
 
−
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] 81,4% mieszkańców stanowili [[Słowacy]]<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011325/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508691|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 
−
 
 
−
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
−
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 30,23%
 
−
* [[Ewangelicy]] – 30,23%
 
−
* [[Ateizm|Ateiści]] – 18,6%
 
−
* Nie podano – 20,93%
 
−
<gallery mode=packed>
 
−
Plik:Jarabá NT8.jpg|Źródło wody mineralnej
 
−
Plik:Jarabá NT8 (3).jpg|Chata „Jaraba”
 
−
Plik:Jarabá NT8 (4).jpg|Domy w dolinie Štiavnička
 
−
Plik:Jarabá NT8 (2).jpg|Wylot Kumštovej doliny
 
−
</gallery>
 
−
 
 
−
== Polohopis ==
 
−
Horská obec s nachádza na južnom úpätí [[Nízke Tatry|Nízkych Tatier]], v údolí [[Štiavnička (prítok Bystrianky)|Štiavničky]]. Jarabou prechádza [[Cesta I. triedy 72 (Slovensko)|cesta I/72]] z [[Kráľova Lehota|Kráľovej Lehoty]] do [[Podbrezová|Podbrezovej]], ktorá cez [[Čertovica (sedlo)|sedlo Čertovica]] spája [[Liptov (región)|Liptov]] s [[Horehronie|Horehroním]].
 
−
 
 
−
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
−
=== Turistika ===
 
−
Poloha obce poskytuje vhodné východiskové miesto na vysokohorskú turistiku:
 
−
* po {{turistická značka|žltá}} značke do [[Čertovica (sedlo)|sedla Čertovica]]
 
−
* po {{turistická značka|zelená}} značke do ''Kumštového sedla'' v hlavnom hrebeni
 
−
 
 
−
== Referencie ==
 
−
{{referencie}}
 
−
 
 
−
== Externé odkazy ==
 
−
* [http://www.jaraba.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 
−
* [http://www.najkrajsikraj.sk/jaraba/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 
−
 
 
−
{{Slovenský výhonok}}
 
  
−
{{Obce okresu Brezno}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
[[Kategória:Jarabá| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
−
[[Kategória:Obce okresu Brezno]]
+
[[Kategoria:Słowacja]]
 +
[[Kategoria:Wsie na Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Wsie powiatu Brezno]]

Aktualna wersja na dzień 10:24, 6 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Jarabá (pol. Jarabá, węg. Jarabó) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Znajduje się w Niżnych Tatrach,na dnie wąskiej doliny Štiavnička, po południowej stronie przełęczy Čertovica. Przez wieś biegnie droga krajowa nr 72 z Podbrezovej w dolinie górnego Hronu do Liptowskiego Gródka na Liptowie[1].

Topografia

Wieś górska położona jest u południowych podnóża Tatr Niskich, w dolinie Štiavničky. Cesta I. triedy 72 z Kráľovej Lehoty do Podbrezovej prowadzi przez Jarabę i łączy region Liptova z Horehronie przez przełęcz Čertovica.

Historia

Wieś powstała najprawdopodobniej w XIV w. jako osada górnicza. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z roku 1540[2]. Pierwotnie kopano tu rudy srebra i miedzi, a od XVI w. także rudy żelaza. Do połowy XVI w. tutejsze kopalnie i huty należały do przedsiębiorców górniczych z Bańskiej Bystrzycy, następnie przeszły na własność skarbu państwa austriackiego. Na początku XIX w. zaprzestano również wydobycia i przeróbki rudy żelaza. Mieszkańcy pracowali najpierw w wymienionych wyżej kopalniach i metalurgicznych zakładach przeróbczych, następnie głównie w lasach, zaś od lat międzywojennych – w zakładach przemysłowych Brezna i Podbrezovej.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 48 osób, w tym 23 kobiety i 25 mężczyzn[3].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 81,4% mieszkańców stanowili Słowacy[4].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

  • Jarabá NT8.jpg

    Źródło wody mineralnej

  • Jarabá NT8 (3).jpg

    Chata „Jaraba”

  • Jarabá NT8 (4).jpg

    Domy w dolinie Štiavnička

  • Jarabá NT8 (2).jpg

    Wylot Kumštovej doliny

Kultura i atrakcje

Turystyka

Położenie miejscowości zapewnia dogodną bazę wypadową do uprawiania turystyki wysokogórskiej:

Linki zewnętrzne
Jarabá
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodný tok Štiavnička
Powierzchnia 15,39 km² (1539 ha) [5]
Populacja 41 (31. 12. 2020) [6]
Gęstość 2,73 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1540
Starosta Juraj Pružinec[7] (niezależny)
PSČ 977 01 (pošta Brezno 1)
ŠÚJ 508691
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Jarabá 5
Telefón 048/619 51 12
Fax 048/619 51 12
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons:    
Strona: www.jaraba.sk/
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°53′24″S 19°41′19″V

Przypisy

  1. ↑ Niżne Tatry – zachód. Mapa turystyczna 1:50, Banská Bystrica: Tatraplan, 2013
  2. ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  3. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. ↑ 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  6. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  7. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Jarabá&oldid=54165”