Pohronská Polhora: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 25: Linia 25:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
{{Infobox Slovenská obec
 
| Typ              = wieś
 
| Názov            = Pohronská Polhora
 
| Iné názvy        =
 
| Obrázok          = Pohronská Polhora (Erdőköz) - kostol sv. Michala.JPG
 
| Popis obrázku    = Kostol sv. Michala archanjela
 
| Znak            = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 
| Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 
| Kraj            = Banskobystrický
 
| Okres            = Brezno
 
| Región          = Horehronie
 
| Časti            =
 
| Rieka            =Lipianka
 
| Rieka 1          =
 
| Zemepisná šírka  = 48.7552
 
| Zemepisná dĺžka  = 19.7991
 
| Nadmorská výška  = 618
 
| Prvá zmienka    = [[1768]]<sup>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=63]</sup>/[[1786]]<sup>[http://www.statistics.sk/mosmis/prvav2.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508888&Okruh=zaklad]</sup>
 
| Starosta        = Dušan Nepšinský<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 
| Politická strana = [[Kresťanskodemokratické hnutie|KDH]]
 
| PSČ              = 976 56
 
| Kód              = 508888
 
| EČV              = BR
 
| Predvoľba        = +421-48
 
| Adresa          = Hlavná 62
 
| E-mail          = [email protected]
 
| Telefón          = 048/618 93 68
 
| Fax              = 048/618 93 67
 
| Mapa            =
 
| Popis mapy      =
 
| Web              = ppolhora.sk
 
| Commons          = Pohronská Polhora
 
| Pôvod názvu      =Pohronská - preto, že Pohronská Polhora patrí pod Horné Pohronie = Horehronie
 
Polhora - preto, že je vyrúbané pol hory a ostalo nám len pol hory
 
| Poznámky        =
 
}}
 
'''Pohronská Polhora''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
  
'''Pohronská Polhora''' (węg. ''Erdőköz'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418163150/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508888|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>, jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika [[Jakub Surovec|Jakuba Surovca]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Dotyky |data dostępu = 2020-06-06 |opublikowany = www.czsk.net |url = https://www.czsk.net/dotyky/10_2005/surovec.html}}</ref>.
+
'''Pohronská Polhora''' (pol. ''Pohronská Polhora'', węg. ''Erdőköz'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>, jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika [[Jakub Surovec|Jakuba Surovca]]<ref>[https://www.czsk.net/dotyky/10_2005/surovec.html Dotyky], www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].</ref>.
 +
 
 +
=== Góry ===
 +
* Lešník
 +
* Fabova hoľa
 +
* Psica
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez przełećz [[Zbojská]].
 +
 
 +
Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m n.p.m.), a najwyższym szczytem Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu [[Muránska planina]]. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.
 +
 
 +
== Populacja ==
  
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
+
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
  
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011345/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508888|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>:
+
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>:
 
* [[Słowacy]] – 93,02%
 
* [[Słowacy]] – 93,02%
 
* [[Czesi]] – 0,29%
 
* [[Czesi]] – 0,29%
Linia 73: Linia 49:
 
* [[Ukraińcy]] – 0,17%
 
* [[Ukraińcy]] – 0,17%
 
* [[Węgrzy]] – 0,17%
 
* [[Węgrzy]] – 0,17%
 +
 +
=== Wyznania ===
  
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
Linia 82: Linia 60:
 
* Nie podano – 2,15%
 
* Nie podano – 2,15%
  
== Dejiny ==
+
== Kultura i atrakcje ==
Počiatky histórie obce siahajú do roku [[1786]], kedy z jedenástich osád Hornej Oravy prichádzajú na územie terajšej obce prví osadníci zaoberajúci sa najmä chovom oviec, drevorubačstvom a povozníctvom. Dôvodom jej založenia boli časté prepady zbojníckych skupín, ktoré napádali obchodníkov a cestujúcich prechádzajúcich cez sedlo [[Zbojská]].
+
=== Pomniki ===
 
+
[[Plik:Pohronská Polhora church.JPG|thumb|200px|left|]]Kościół św. Michała Archanioła
V obci žije dnes 1718 obyvateľov a chotár sa rozprestiera na ploche 3 773 ha. Najnižšie položeným bodom je dolina Liesková ({{mnm|600}}) a najvyšším miestom je vo výške 1441 m vrchol Fabovej hole, ktorý je i najvyšším vrcholom mikroregiónu [[Muránska planina]]. Obec žije bohatým kultúrnym a spoločenským životom. Je tu kultúrne stredisko a v budove obecného úradu je zriadená historická expozícia života a tradícií obyvateľov obce.
+
* Kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla klasycystyczna z półkolistym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z lat 1802-1808. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, a prezbiterium konchą. Ołtarz jest neogotycki z końca XIX wieku. Elewacje kościoła są gładkie, wieża z 1835 roku podzielona jest listwami lizen i zakończona barokowym hełmem z latarnią. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1843 roku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
 
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
=== Pamiatky ===
 
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Michal (anjel)|sv. Michala archanjela]], jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba s polkruhovým ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z rokov [[1802]]-[[1808]]. Interiér je zaklenutý pruskou [[klenba|klenbou]], svätyňa konchou. [[Oltár]] je [[neogotika|neogotický]] z konca [[19. storočie|19. storočia]]. Fasády kostola sú hladké, veža z roku [[1835]] je členená lizénovými pásmi a ukončená barokovou helmicou s laternou. Pri kostole sa nachádza zvonica z roku [[1843]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 101: Linia 75:
 
   | miesto =  
 
   | miesto =  
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
}} </ref> Kostol je známy svojou unikátnou výzdobou z jesenných plodov a obrazov z prírodných materiálov, ktorá sa každoročne realizuje koncom septembra počas Michalských hodov.  
+
}} </ref> Kościół znany jest z wyjątkowej dekoracji jesiennych owoców i malowideł wykonanych z naturalnych materiałów, co odbywa się co roku pod koniec września podczas biesiad michalskich.
* Starý cintorín so súborom historických liatinových krížov z prelomu 19. a [[20. storočie|20. storočia]], kultúrna pamiatka.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
* Stary cmentarz z zespołem zabytkowych żeliwnych krzyży z przełomu XIX i XX wieku, zabytek kultury.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 115: Linia 89:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
<gallery>
 
image:Pohronská Polhora church.JPG|Kostol sv. Michala archanjela
 
</gallery><big>Vrchy</big>
 
  
* Lešník
+
== Linki zewnętrzne ==
* Fabova hoľa
+
* [http://www.ppolhora.sk/ Oficiálna stránka obce ]
* Psica
+
* [http://www.najkrajsikraj.sk/pohronska-polhora/ Najkrajší kraj] − atrakcje turystyczne we wsi
  
== Referencie ==
+
|
{{Referencie}}
+
{{Infobox Slovenská obec
 
+
| Typ              = wieś
== Externé odkazy ==
+
| Názov            = Pohronská Polhora
* [http://www.ppolhora.sk/ Oficiálna stránka obce ]
+
| Iné názvy        =  
* [http://www.najkrajsikraj.sk/pohronska-polhora/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
+
| Obrázok          = Pohronská Polhora (Erdőköz) - kostol sv. Michala.JPG
 +
| Popis obrázku    = Kościół pw. św. Michała Archanioła
 +
| Znak            = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 +
| Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 +
| Kraj            = Banskobystrický
 +
| Okres            = Brezno
 +
| Región          = Horehronie
 +
|populacja = 1 729
 +
|gęstość = 48.34
 +
|współrzędne = [https://mapy.dennikn.sk/?y=48.7552&x=19.7991 48°45′19″S 19°47′57″V]
 +
| Časti            =
 +
| Rieka            =Lipianka
 +
| Rieka 1          =
 +
| Zemepisná šírka  = 48.7552
 +
| Zemepisná dĺžka  = 19.7991
 +
| Nadmorská výška  = 618
 +
| Prvá zmienka    = [[1768]]<sup>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=63]</sup>/[[1786]]<sup>[http://www.statistics.sk/mosmis/prvav2.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508888&Okruh=zaklad]</sup>
 +
| Starosta        = Dušan Nepšinský<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 +
| Politická strana = [[Kresťanskodemokratické hnutie|KDH]]
 +
| PSČ              = 976 56
 +
| Kód              = 508888
 +
| EČV              = BR
 +
| Predvoľba        = +421-48
 +
| Adresa          = Hlavná 62
 +
| E-mail          = [email protected]
 +
| Telefón          = 048/618 93 68
 +
| Fax              = 048/618 93 67
 +
| Mapa            =
 +
| Popis mapy      =
 +
| Web              = ppolhora.sk
 +
| Commons          = Pohronská Polhora
 +
| Pôvod názvu      = Pohronská - ponieważ Pohronská Polhora należy do Horné Pohronie = Horehronie
 +
Polhora − bo pół góry jest ścięte, a nam zostało tylko pół góry
 +
| Poznámky        =
 +
|kataster = https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/kataster/?bm=worldImagery&z=17&c=19.7991,48.7552
 +
}}
 +
|}
  
{{Obce okresu Brezno}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
[[Kategória:Pohronská Polhora| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategória:Obce okresu Brezno]]
+
[[Kategoria:Słowacja]]
 +
[[Kategoria:Wsie na Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Wsie powiatu Brezno]]

Aktualna wersja na dzień 16:50, 6 kwi 2021

Pohronská Polhora (pol. Pohronská Polhora, węg. Erdőköz)– wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786[1], jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika Jakuba Surovca[2].

Góry

  • Lešník
  • Fabova hoľa
  • Psica

Historia

Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez przełećz Zbojská.

Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m n.p.m.), a najwyższym szczytem Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu Muránska planina. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

Kościół św. Michała Archanioła
  • Kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla klasycystyczna z półkolistym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z lat 1802-1808. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, a prezbiterium konchą. Ołtarz jest neogotycki z końca XIX wieku. Elewacje kościoła są gładkie, wieża z 1835 roku podzielona jest listwami lizen i zakończona barokowym hełmem z latarnią. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1843 roku.[5] Kościół znany jest z wyjątkowej dekoracji jesiennych owoców i malowideł wykonanych z naturalnych materiałów, co odbywa się co roku pod koniec września podczas biesiad michalskich.
  • Stary cmentarz z zespołem zabytkowych żeliwnych krzyży z przełomu XIX i XX wieku, zabytek kultury.[6]

Linki zewnętrzne

Pohronská Polhora
wieś
Kościół pw. św. Michała Archanioła
Pôvod názvu: Pohronská - ponieważ Pohronská Polhora należy do Horné Pohronie = Horehronie

Polhora − bo pół góry jest ścięte, a nam zostało tylko pół góry

Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodný tok Lipianka
Powierzchnia 35,77 km² (3577 ha) [7]
Populacja 1 729 (31. 12. 2020) [8]
Gęstość 48,34 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1768[5]/1786[6]
Starosta Dušan Nepšinský[9] (KDH)
PSČ 976 56
ŠÚJ 508888
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Hlavná 62
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048/618 93 68
Fax 048/618 93 67
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Pohronská Polhora
Strona: ppolhora.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
WMA button2b.png 48°45′19″S 19°47′57″V

Przypisy

  1. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. Dotyky, www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Pohronská Polhora- Kostol sv. Michala archanjela [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  6. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  7. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  8. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  9. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.