Valaská: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 26: Linia 26:
 
  |
 
  |
  
'''Valaská''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. Obec vznikla počas [[Valašská kolonizácia|tzv. Valašskej kolonizácie]] na prelome stredoveku a novoveku<ref>Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X  </ref> .
+
'''Valaská''' (pol. ''Valaská'', węg. ''Garamolaszka'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1528<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref><ref>Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X  </ref>.
  
pol. ''Valaská'', węg. ''Garamolaszka'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1528<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418174825/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509086|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
+
== Populacja ==
  
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwały 3873 osoby, w tym 1965 kobiet i 1908 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
+
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwały 3873 osoby, w tym 1965 kobiet i 1908 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
  
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011323/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509086|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>:
+
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>:
 
* [[Słowacy]] – 91,97%
 
* [[Słowacy]] – 91,97%
 
* [[Czesi]] – 1,06%
 
* [[Czesi]] – 1,06%
Linia 40: Linia 40:
 
* [[Ukraińcy]] – 0,03%
 
* [[Ukraińcy]] – 0,03%
 
* [[Węgrzy]] – 0,21%
 
* [[Węgrzy]] – 0,21%
 +
 +
=== Wyznania ===
  
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
Linia 51: Linia 53:
 
* Nie podano – 3,83%
 
* Nie podano – 3,83%
  
== Kultúra a zaujímavosti ==
+
== Kultura i atrakcje ==
=== Pamiatky ===
+
=== Pomniki ===
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Martin Tourský|sv. Martina biskupa]], jednoloďová pôvodne [[gotika|gotická]] stavba s polygonálnym ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a predstavanou vežou z druhej polovice [[15. storočie|15. storočia]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
 
 +
* Kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina Biskupa, jednonawowa pierwotnie gotycka budowla z wielobocznym zakończeniem prezbiterium i wieżą z drugiej połowy XV wieku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 65: Linia 68:
 
   | miesto =  
 
   | miesto =  
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
}} </ref> Stavba bola [[renesancia|renesančne]] upravená v rokoch [[1612]] až [[1615]], neskôr [[historizmus|historizne]] v [[19. storočie|19. storočí]]. Veža pochádzajúca z doby renesančnej prestavby, je lemovaná nárožným kvádrovaním a ukončená barokovou helmicou s laternou.  
+
}} </ref> Budynek został odnowiony w okresie renesansu w latach 1612-1615, później historycznie w XIX wieku. Wieża, pochodząca z renesansowej przebudowy, jest wyłożona narożnymi placami i zakończona barokowym hełmem z latarnią.
* Kaplnka [[Ján Krstiteľ|sv. Jána Krstiteľa]] z roku [[1846]].
+
* Kaplica św. Jana Chrzciciela z 1846 roku.
* Most pri Chvatimechu, historický železničný most z roku [[1946]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
* Most Chvatimech, zabytkowy most kolejowy z 1946 roku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 80: Linia 83:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
<gallery>
 
</gallery>
 
== Osobnosti obce ==
 
=== Rodáci ===
 
* [[Vojtech Trangoš]] (* [[1925]] - † [[1996]]), lekár
 
* [[Ladislav Horský]] (* [[1927]] - † [[1983]]), hokejista, hokejový tréner
 
* [[Jaroslav Siman]] (* [[1933]] - † [[2008]]), detský chirurg
 
  
== Partnerské mestá ==
+
== Osobowości wioski ==
 +
=== Tubylcy ===
 +
* [[Vojtech Trangoš]] (* 1925, † 1996), lekarz
 +
* [[Ladislav Horský]] (* 1927, † 1983), hokeista, trener hokeja
 +
* [[Jaroslav Siman]] (* 1933, † 2008), chirurg dziecięcy
 +
 
 +
== Miejscowości partnerskie ==
 
* {{Flagicon|Česko}} [[Chlumec nad Cidlinou]], [[Česko]]
 
* {{Flagicon|Česko}} [[Chlumec nad Cidlinou]], [[Česko]]
  

Aktualna wersja na dzień 08:44, 7 kwi 2021

Valaská (pol. Valaská, węg. Garamolaszka) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1528[1][2].

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwały 3873 osoby, w tym 1965 kobiet i 1908 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina Biskupa, jednonawowa pierwotnie gotycka budowla z wielobocznym zakończeniem prezbiterium i wieżą z drugiej połowy XV wieku.[5] Budynek został odnowiony w okresie renesansu w latach 1612-1615, później historycznie w XIX wieku. Wieża, pochodząca z renesansowej przebudowy, jest wyłożona narożnymi placami i zakończona barokowym hełmem z latarnią.
  • Kaplica św. Jana Chrzciciela z 1846 roku.
  • Most Chvatimech, zabytkowy most kolejowy z 1946 roku.[6]

Osobowości wioski

Tubylcy

Miejscowości partnerskie

Linki zewnętrzne

Valaská
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Powierzchnia 63,31 km² (6331 ha) [7]
Populacja 3 583 (31. 12. 2020) [8]
Gęstość 56 59 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1470[5]/1528[6]
Starosta Peter Jenča[9] (nezávislý)
PSČ 976 46
ŠÚJ 509086
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Nám. 1. mája 460/8
Adres e-mail poslať email
Telefón 048/671 15 00
Fax 048/671 15 60
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Strona: valaska.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°48′54″S 19°34′28″V

Przypisy

  1. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  6. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  7. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  8. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  9. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.