Báthori IV. András: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 30 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
https://hu.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1thori_Andr%C3%A1s_(t%C3%A1rnokmester)
+
[[Kategoria:0]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1thori_Andr%C3%A1s_(t%C3%A1rnokmester)
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%A1thori_Andr%C3%A1s_(t%C3%A1rnokmester)&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Thurzó Elek]]
 
|poprzednik        = [[Thurzó Elek]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(10 listopada 1527-1534)
+
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(10 listopada 1527-1534)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Drugeth Ferenc]]
 
|następca          = [[Drugeth Ferenc]]
 
}}
 
}}
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kendy Ferenc]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1. stycznia 1544-1 czerwca 1554)
 +
|współrządzący      = [[Perényi Gábor]]
 +
|następca          = [[Zrínyi Miklós]]
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Báthori IV. András''' '''''Ecsedi''''' (pol. ''Andrzej IV Batory z Ecsed'') (* nieznana, † 1534), węgierski wielmoża, [[mistrz skarbu]] (1527-1534),<ref name="Fallenbüchl">Fallenbüchl, Zoltán. ''Magyarország főméltóságai''. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7</ref> główny ''[[főispán]]'' [[Szatmár]] i [[Szabolcs]],<ref name="nyirbator.hu"/> dowódca wojsk regionu [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ny%C3%ADrs%C3%A9g Nyírség] w [[Mohacz|bitwie pod Mohácsem]]. <ref>''[https://web.archive.org/web/20100811003610/http://www.szatmarikisterseg.hu/kisterseg/torten.htm# A szatmári kistérség története]''. [http://www.szatmarikisterseg.hu/kisterseg/torten.htm# Zarchiwizowano] 11 sierpnia 2010. [dostęp: 2012-0603].</ref>
 +
 +
== Biografia ==
 +
 +
Pochodził ze starodawnego rodu [[Báthori]] w Ecsed. Jego ojcem był [[Báthori III. András|Andrzej III]] († 1495),<ref name="nyirbator.hu">[https://web.archive.org/web/20110512225631/http://www.nyirbator.hu/a_nyirbatori_stallumok Zarchiwizowana kopia]. [http://www.nyirbator.hu/a_nyirbatori_stallumok Zarchiwizowane z oryginału] z dnia 12 maja 2011. [dostęp: 2012-06-03].</ref> a matką  [[Drágfi Julianna|Juliana Drágfi]] (po 1500). Jego dziadkami ze strony ojca byli [[Sędzia królewski|sędzia]] [[Báthori III. István|Stefan III]], który zginął w 1444 r. w [[várnai csata|bitwie pod Warną]] oraz jego trzecia żona [[Buthkai Borbála|Barbara Buthkai]].<ref name="epa.niif.hu">''[https://web.archive.org/web/20140911035527/http://epa.niif.hu/01600/01614/00007/pdf/nyjame_10_1967_103-107.pdf Zarchiwizowana kopia]''. [http://epa.niif.hu/01600/01614/00007/pdf/nyjame_10_1967_103-107.pdf Zarchiwizowane z oryginału] z 11 września 2014. [dostęp: 2012-06-03].</ref>
 +
 +
Od lutego 1511 r. do 5 kwietnia 1519 r. był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Szabolcs]], tj. do chwili gdy król zabrał mu urząd i podarował [[Várdai Mihály|Michałowi Vardaiowi]], który albo go nie zdążył objąć, gdyż miał go zbyt krótko, bo już 22 października 1520 r. został nim [[Báthori VIII. István|Stefan VIII Batory]] z Somlyó.<ref>C. Tóth Norbert str. 460.</ref> András został jedynym ''[[ispán]]em'' komitatu [[Somogy]] w 1522 r., a następnie w latach 1523–24 wraz ze Stefanem Báthorym z Somlyo.<ref>C. Tóth Norbert str. 461.</ref>
 +
 +
Po Mohaczu wziął udział w rządzie [[Szapolyai János|Jana Zápolyai]] jako [[mistrz skarbu]], otrzymał także darowizny od króla Jana, ale później zwrócił je
 +
 +
 +
ale później od króla [[Ferdynand I|Ferdynanda]] otrzymał darowizny z majątków Jana Szapolyai,  wraz ze swoimi braćmi, ale później wraz z królem Ferdynandem przekazał sobie dar z majątków Jánosa Szapolyai wraz ze swoimi braćmi, [[palatyn]]em [[Báthori VII. István|Stefanem VII]] i mistrzem łucznikiem [[Báthori V. György,|Jerzym V]].<ref>C. Tóth Norbert str. 462.</ref>
 +
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Bibliografia ==
  
 +
* C. Tóth Norbert: C. Tóth Norbert. „Szapolyai János és ecsedi Bátori István viszonya 1526 előtt”. ''Századok – A Magyar Történelmi Társulat folyóirata'' 2012, 146. évfolyam (2. szám), str. 441-463.
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
−
|-
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
 
  |urzędnik          = Báthori IV. András
 
  |urzędnik          = Báthori IV. András
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Skarbnik królewski
+
  |tytulatura        = [[Mistrz skarbu]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 23: Linia 61:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
−
  |1. tytuł          = [[Skarbnik królewski]]
+
  |1. tytuł          = [[Mistrz skarbu]]
−
  |1. od            = 10 listopada 1527
+
  |1. od            = <small>(1) </small>10.XI.1527, <small>(2) </small>1.I.1544
−
  |1. do            = 1534
+
  |1. do            = <small>(1) </small>1534, <small>(2) </small>1.VI.1554
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Thurzó Elek]]
+
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Thurzó Elek]]<br><small>2. </small>[[Kendy Ferenc]]
−
  |1. następca      = [[Drugeth Ferenc]]
+
  |1. następca      = <small>1. </small>[[Drugeth Ferenc]]<br><small>2. </small>[[Zrínyi Miklós]]
  
−
  |klan              =  
+
  |klan              = [[Gutkeled]]
 
  |ród              = [[Báthori]]
 
  |ród              = [[Báthori]]
−
  |rodzina          =  
+
  |rodzina          = [[Báthori Ecsed]]
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
−
  |data urodzenia    =  
+
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
−
  |data śmierci      =  
+
  |data śmierci      = 1534
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
−
  |ojciec            =  
+
  |ojciec            = [[Báthori III. András|III. András]]
−
  |matka            =  
+
  |matka            = Drágfi de Béltek Julianna († po 1500)
−
  |rodzeństwo        =  
+
  |rodzeństwo        = przyrodnie: Borbála, [[Báthori VII. István|VII. István]], [[Báthori György|György]]
 
  |1. związek        =  
 
  |1. związek        =  
 
  |1. związek z      =  
 
  |1. związek z      =  
Linia 56: Linia 94:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
−
 
−
{{egyért2|a tárnokmesterről|Báthory András (egyértelműsítő lap)}}
 
−
Ecsedi '''Báthori (IV.) András''' (? – [[1534]]) tárnokmester (1527–1534),<ref name="Fallenbüchl">{{cite book|last=Fallenbüchl |first=Zoltán |title=Magyarország főméltóságai |publisher=Maecenas |year=1988 |isbn=963-02-5536-7}}</ref> szatmári és szabolcsi főispán,<ref name="nyirbator.hu"/> a mohácsi csatában a nyírségi csapatok parancsnoka.<ref name="kistérség">{{Cite web |url=http://www.szatmarikisterseg.hu/kisterseg/torten.htm# |title=A szatmári kistérség története |accessdate=2012-06-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100811003610/http://www.szatmarikisterseg.hu/kisterseg/torten.htm# |archivedate=2010-08-11 }}</ref>
 
−
 
−
== Élete ==
 
−
Az ősrégi tekintélyes nemesi származású ecsedi [[Báthori-család]] sarja. Apja, [[Báthori András (?–1495)|ecsedi Báthori András]] (?–†1495),<ref name="nyirbator.hu">{{Cite web |url=http://www.nyirbator.hu/a_nyirbatori_stallumok |title=Archivált másolat |accessdate=2012-06-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512225631/http://www.nyirbator.hu/a_nyirbatori_stallumok |archivedate=2011-05-12 }}</ref> anyja, bélteki Drágfi Julianna (†1500 után) volt. Apai nagyszülei [[várnai csata|várnai csatában]] 1444-ben elesett ecsedi [[Báthori István (országbíró, ?–1444)|Báthori István]] országbíró, és a harmadik felesége, Buthkai Borbála voltak.<ref name="epa.niif.hu">http://epa.niif.hu/01600/01614/00007/pdf/nyjame_10_1967_103-107.pdf</ref>
 
−
 
−
[[1511]]. februárjától [[1519]]. április 5-ig a szabolcsi  ispán tisztét viselte, amikor a király elvette tőle és [[Várdai Mihály]]nak adta, aki vagy nem foglalta el azt, vagy csak nagyon rövid ideig töltötte be, mert a tisztséget [[1520]]. október 22-én már somlyói [[Báthory István (erdélyi vajda, 1477–1534)|Báthory István]] viselte. {{refhely|C. Tóth Norbert|460. o.}} Báthori András volt egyedül a somogyi ispán [[1522]]-ben, majd 1523–24-ben somlyói Báthory Istvánnal közösen. {{refhely|C. Tóth Norbert|461. o.}}
 
−
 
−
Mohács után részt vállalt a Szapolyai-kormányzatban, mint [[tárnokmester]], János királytól birtokadományban is részesült, de később [[I. Ferdinánd magyar király|Ferdinánd királlyal]] Szapolyai János birtokaiból adományoztatott magának testvéreivel, [[Báthori István (nádor)|István nádorral]] és [[Báthori György (főlovászmester, ?–1534)|György főlovászmesterrel]] együtt. {{refhely|C. Tóth Norbert|462. o.}}
 
−
 
−
== Hivatkozások ==
 
−
{{jegyzetek}}
 
−
 
−
== Források ==
 
−
 
−
* {{hely|C. Tóth Norbert}} {{cite journal|author=C. Tóth Norbert|title=Szapolyai János és ecsedi Bátori István viszonya 1526 előtt|journal=Századok – A Magyar Történelmi Társulat folyóirata|volume=2012, 146. évfolyam|issue=2. szám|pages=441-463}}
 
−
 
−
==Przypisy==
 
  
 
{{SORTUJ:Bathori, Andras 04}}
 
{{SORTUJ:Bathori, Andras 04}}
  
−
[[Kategoria:Rody]]
+
[[Kategoria:Gutkeled]]
−
[[Kategoria:Ród Báthori]]
+
[[Kategoria:Báthori]]
−
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
+
[[Kategoria:Báthori Ecsed]]
−
[[Kategoria:Urodzeni w 1480]]
+
[[Kategoria:Mistrzowie skarbu]]
−
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1534]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1534]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
−
 
−
[[Kategoria:Nieprzetłumaczone]]
 

Aktualna wersja na dzień 12:13, 11 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Mistrz skarbu
(10 listopada 1527-1534) 		Następca:
Thurzó Elek Drugeth Ferenc
Poprzednik: Mistrz skarbu
(1. stycznia 1544-1 czerwca 1554)
Współrządzący:
Perényi Gábor 		Następca:
Kendy Ferenc Zrínyi Miklós

Báthori IV. András Ecsedi (pol. Andrzej IV Batory z Ecsed) (* nieznana, † 1534), węgierski wielmoża, mistrz skarbu (1527-1534),[1] główny főispán Szatmár i Szabolcs,[2] dowódca wojsk regionu Nyírség w bitwie pod Mohácsem. [3]

Biografia

Pochodził ze starodawnego rodu Báthori w Ecsed. Jego ojcem był Andrzej III († 1495),[2] a matką Juliana Drágfi (po 1500). Jego dziadkami ze strony ojca byli sędzia Stefan III, który zginął w 1444 r. w bitwie pod Warną oraz jego trzecia żona Barbara Buthkai.[4]

Od lutego 1511 r. do 5 kwietnia 1519 r. był ispánem komitatu Szabolcs, tj. do chwili gdy król zabrał mu urząd i podarował Michałowi Vardaiowi, który albo go nie zdążył objąć, gdyż miał go zbyt krótko, bo już 22 października 1520 r. został nim Stefan VIII Batory z Somlyó.[5] András został jedynym ispánem komitatu Somogy w 1522 r., a następnie w latach 1523–24 wraz ze Stefanem Báthorym z Somlyo.[6]

Po Mohaczu wziął udział w rządzie Jana Zápolyai jako mistrz skarbu, otrzymał także darowizny od króla Jana, ale później zwrócił je


ale później od króla Ferdynanda otrzymał darowizny z majątków Jana Szapolyai, wraz ze swoimi braćmi, ale później wraz z królem Ferdynandem przekazał sobie dar z majątków Jánosa Szapolyai wraz ze swoimi braćmi, palatynem Stefanem VII i mistrzem łucznikiem Jerzym V.[7]

Przypisy

  1. ↑ Fallenbüchl, Zoltán. Magyarország főméltóságai. Maecenas (1988). ISBN 963-02-5536-7
  2. ↑ 2,0 2,1 Zarchiwizowana kopia. Zarchiwizowane z oryginału z dnia 12 maja 2011. [dostęp: 2012-06-03].
  3. ↑ A szatmári kistérség története. Zarchiwizowano 11 sierpnia 2010. [dostęp: 2012-0603].
  4. ↑ Zarchiwizowana kopia. Zarchiwizowane z oryginału z 11 września 2014. [dostęp: 2012-06-03].
  5. ↑ C. Tóth Norbert str. 460.
  6. ↑ C. Tóth Norbert str. 461.
  7. ↑ C. Tóth Norbert str. 462.

Bibliografia

  • C. Tóth Norbert: C. Tóth Norbert. „Szapolyai János és ecsedi Bátori István viszonya 1526 előtt”. Századok – A Magyar Történelmi Társulat folyóirata 2012, 146. évfolyam (2. szám), str. 441-463.

Báthori IV. András

— Mistrz skarbu —
Mistrz skarbu
Okres od (1) 10.XI.1527, (2) 1.I.1544
do (1) 1534, (2) 1.VI.1554
Poprzednik 1. Thurzó Elek
2. Kendy Ferenc
Następca 1. Drugeth Ferenc
2. Zrínyi Miklós
Dane biograficzne
Klan Gutkeled
Ród Báthori
Rodzina Báthori Ecsed
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1534
Ojciec III. András
Matka Drágfi de Béltek Julianna († po 1500)
Rodzeństwo przyrodnie: Borbála, VII. István, György
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Báthori_IV._András&oldid=47073”