Gut-Keled: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 12: | Linia 12: | ||
Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), węgierski ród niemieckiego pochodzenia z gniazdem rodowym posiadłością Gut na Węgrzech, na północny zachód od Stolni Biograd (Székesfehérvár). | Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), węgierski ród niemieckiego pochodzenia z gniazdem rodowym posiadłością Gut na Węgrzech, na północny zachód od Stolni Biograd (Székesfehérvár). | ||
| − | Według węgierskiego kronikarza Simona | + | Według węgierskiego kronikarza [[Kézai Simon|Simona Kézaia]] (XIII w.) przybyli na Węgry z Niemiec w połowie XI wieku. Na ziemiach chorwackich posiadali znaczne majątki w żupanach Križevci i Zagrzebskim. [[Apaj Gut-Keled|Apaj]] był banem całej Slawonii (1237–39), podobnie jak jego brat Nikola (1240).<ref>[[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=23890|Gut-Keled - Hrvatska opća enciklopedija]]</ref> |
Najsłynniejszymi członkami tego rodzaju byli Stjepan Gut-Keled, ban Pobrzeża (1243–1249) i ban Slawonii (1248–1260), Joakim Pektar, ban całej Slawonii (1270-1272), który wszedł w konflikt z [[Babonić|Babonićiami]]. Po jego śmierci jego szwagier przejął jego brat Nikola z Gackiej, urząd bana całej Slawonii (1275, 1278 - 1279), bana Pobrzeża (1275), bana całej Chorwacji i Dalmacji (1275 - 1277), kontynuując konflikty z Babonićiami do 1280 r.<ref>[[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=23890|Gut-Keled - Hrvatska opća enciklopedija]]</ref> | Najsłynniejszymi członkami tego rodzaju byli Stjepan Gut-Keled, ban Pobrzeża (1243–1249) i ban Slawonii (1248–1260), Joakim Pektar, ban całej Slawonii (1270-1272), który wszedł w konflikt z [[Babonić|Babonićiami]]. Po jego śmierci jego szwagier przejął jego brat Nikola z Gackiej, urząd bana całej Slawonii (1275, 1278 - 1279), bana Pobrzeża (1275), bana całej Chorwacji i Dalmacji (1275 - 1277), kontynuując konflikty z Babonićiami do 1280 r.<ref>[[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=23890|Gut-Keled - Hrvatska opća enciklopedija]]</ref> | ||
Wersja z 12:34, 13 wrz 2019
Za: [1]
Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), ugarski velikaški rod njemačkog podrijetla s matičnim posjedom Gut u Ugarskoj, sjeverozapadno od Stolnog Biograda.
Prema ugarskom kroničaru Simonu de Kézi (13. st.), u Ugarsku su došli iz njemačkih zemalja polovicom 11. stoljeća. U hrvatskim zemljama imali su znatne posjede u Križevačkoj i Zagrebačkoj županiji. Apaj je bio ban cijele Slavonije (1237–39), a istu je dužnost obnašao i njegov brat Nikola (1240).[1]
Najpoznatiji članovi roda bili su Ban Stjepan Gut-Keled, primorski od (1243–1249) i slavonski ban od (1248. - 1260.). Joakim Pektar, ban cijele Slavonije (1270.-1272.), koji je došao u sukobom s Babonićima. Nakon njegove smrti, starješinstvo u rodu preuzeo je njegov brat Nikola od Gacke, ban cijele Slavonije (1275., 1278.–1279.), primorski ban (1275.), ban cijele Hrvatske i Dalmacije (1275.–1277.), koji je nastavio sukobe s Babonićima do 1280. godine.[2]
Iz roda Gut-Keleda nastale su brojne velikaške obitelji (npr. Báthory, Morovićki).
Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), węgierski ród niemieckiego pochodzenia z gniazdem rodowym posiadłością Gut na Węgrzech, na północny zachód od Stolni Biograd (Székesfehérvár).
Według węgierskiego kronikarza Simona Kézaia (XIII w.) przybyli na Węgry z Niemiec w połowie XI wieku. Na ziemiach chorwackich posiadali znaczne majątki w żupanach Križevci i Zagrzebskim. Apaj był banem całej Slawonii (1237–39), podobnie jak jego brat Nikola (1240).[3]
Najsłynniejszymi członkami tego rodzaju byli Stjepan Gut-Keled, ban Pobrzeża (1243–1249) i ban Slawonii (1248–1260), Joakim Pektar, ban całej Slawonii (1270-1272), który wszedł w konflikt z Babonićiami. Po jego śmierci jego szwagier przejął jego brat Nikola z Gackiej, urząd bana całej Slawonii (1275, 1278 - 1279), bana Pobrzeża (1275), bana całej Chorwacji i Dalmacji (1275 - 1277), kontynuując konflikty z Babonićiami do 1280 r.[4]
Z linii Gut-Keled wywodzą się wielkie rody:
- Adonyi
- Apagyi
- Atyai
- Haus Báthory
- Diószegi
- Dobi
- Gacsályi
- Guthi
- Országh (Guthi)
- Kun
- Pelbárthidi
- Rozsályi
- Szemesi
- Maróthy
- Várdai