Bitwa pod Nikopolis: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 60: | Linia 60: | ||
|wynik = zwycięstwo tureckie | |wynik = zwycięstwo tureckie | ||
| − | |strona1 = [[Królestwo Węgier]]<br />[[Siedmiogród]]<br />[[Wołoszczyzna]]<br />'''rycerstwo europejskie i zaciężni z:<br />''' [[Republika Wenecka|Republiki Weneckiej]]<br />[[Republika Genui|Republiki Genui]]<br />[[Królestwo Francji (987–1791)|Królestwa Francji]]<br />[[Królestwo Anglii|Królestwa Anglii]]<br />[[Królestwo Szkocji|Królestwa Szkocji]]<br />[[Korona Królestwa Polskiego|Królestwa Polski]]<br />[[Stara Konfederacja Szwajcarska|Szwajcarii]]<br />[[Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty|Zakonu Maltańskiego]]<br />[[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]<br />[[Księstwo Burgundii|Księstwa Burgundii]] | + | |strona1 = {{flagicon image|Red St George's Cross.svg}} '''[[Crusades|Crusade]]:''' |
| + | <br/>{{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg}} [[Holy Roman Empire]] | ||
| + | *[[File:Coat of arms of Bohemian Crown.svg|17px]] [[Lands of the Bohemian Crown|Bohemian Crown]] | ||
| + | *{{flagicon image|Savoie flag.svg}} [[Duchy of Savoy]] | ||
| + | *{{flagicon image|Early Swiss cross.svg}} [[Old Swiss Confederacy|Swiss Confederacy]] | ||
| + | {{flag|Kingdom of France|valois}}<ref name="Tuchman548"/> | ||
| + | *{{flagicon image|Ancient Flag of Burgundy.svg}} [[Duchy of Burgundy]] | ||
| + | {{flagicon image|Flag of Sigismund of Hungary.svg}} [[Kingdom of Hungary (1301–1526)|Kingdom of Hungary]]<ref name="Tuchman548"/> | ||
| + | *{{flagicon image|Flag of Transylvania (1350).svg}} [[Voivodship of Transylvania]] | ||
| + | {{flagicon image|Flag of Croatia (Early 16th century–1526) (Border).svg}} [[Croatia in union with Hungary|Kingdom of Croatia]]<ref name="Tuchman548"/><br/>[[File:Coa Romania Country Wallachia History 2 (14th century).svg|17px]] [[Wallachia|Principality of Wallachia]]<ref name=Hunyadi>The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of latin christianity; Zsolt Hunyadi page 226</ref><br/>{{flagicon image|Flag of the Sovereign Military Order of Malta.svg}} [[Knights Hospitaller]]<ref name="Tuchman548"/><br/>{{flag|Republic of Venice}}<ref name="Tuchman548"/><br/>{{flag|Republic of Genoa}}<br/>{{flagicon image|Flag of the Second Bulgarian Empire.svg}} [[Second Bulgarian Empire|Bulgarian Empire]]<ref>Valerii︠a︡ Fol, ''Bulgaria: History Retold in Brief'', (Riga, 1999), 103.</ref><br/>{{flagicon image|Royal Standard of England (1406-1603).svg}} [[Kingdom of England]]<br/>{{flagicon image|Alex K Kingdom of Poland-flag.svg}} [[Crown of the Kingdom of Poland|Polish Crown]]<br/>{{flagicon image|Royal Banner of the Crown of Castile (Early Style)-Variant.svg}} [[Crown of Castille]]<br/>{{flagicon image|Royal Banner of Aragón.svg}} [[Crown of Aragon]]<br/>{{flagicon image|PortugueseFlag1385.svg}} [[Kingdom of Portugal]]<br/>{{flagicon image|Bandera de Reino de Navarra.svg}} [[Kingdom of Navarre]]<br/>{{flagicon image|Flag of the State of the Teutonic Order.svg}} [[Teutonic Order]]<br/>{{flagicon image|Byzantine imperial flag, 14th century.svg}} [[Byzantine Empire under the Palaiologos dynasty|Byzantine Empire]] | ||
| + | |||
| + | [[Królestwo Węgier]]<br />[[Siedmiogród]]<br />[[Wołoszczyzna]]<br />'''rycerstwo europejskie i zaciężni z:<br />''' [[Republika Wenecka|Republiki Weneckiej]]<br />[[Republika Genui|Republiki Genui]]<br />[[Królestwo Francji (987–1791)|Królestwa Francji]]<br />[[Królestwo Anglii|Królestwa Anglii]]<br />[[Królestwo Szkocji|Królestwa Szkocji]]<br />[[Korona Królestwa Polskiego|Królestwa Polski]]<br />[[Stara Konfederacja Szwajcarska|Szwajcarii]]<br />[[Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty|Zakonu Maltańskiego]]<br />[[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]<br />[[Księstwo Burgundii|Księstwa Burgundii]] | ||
|strona2 = [[Imperium osmańskie]]<br />[[Serbia]] | |strona2 = [[Imperium osmańskie]]<br />[[Serbia]] | ||
Wersja z 13:00, 4 sty 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitwa pod Nikopolis – bitwa stoczona 25 września 1396, pomiędzy wojskami chrześcijańskimi dowodzonymi przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego a armią turecką pod wodzą sułtana Bajazyda I. Starcie zakończyło się całkowitym zwycięstwem Turków i zakończyło krucjatę antyturecką. Organizacja krucjatyPo pokonaniu Serbów nad Maricą w roku 1371 i na Kosowym Polu w roku 1389 Turcy osmańscy podporządkowali Bułgarów (1393) i osiągnęli dominację na Bałkanach. W tej sytuacji zagrożone zostały bezpośrednio Węgry. Król Zygmunt Luksemburski postanowił dokonać wyprzedzającego ataku i zwrócił się o pomoc do monarchów chrześcijańskich. Na nową krucjatę wyruszyli rycerze z Francji i Burgundii (2 tys.) oraz innych państw (Niemcy, Anglia, Włochy, Czechy, Polska), których orszaki połączyły się z 5 tys armią węgierską. Ponadto kilka tysięcy ludzi przyprowadził sojusznik – hospodar wołoski. Wojska były wspomagane przez flotę wenecką. W sumie siły chrześcijańskie liczyły 10-15 tys. ludzi. Na wieść o zgromadzeniu się sił chrześcijańskich w Budzie, sułtan osmański Bajazyd I odstąpił od oblężenia Konstantynopola i wyruszył na spotkanie krzyżowców. Prowadził ze sobą około 15-20 tys. ludzi, w tym 6 tys. regularnej jazdy (sipahów), 3 tys. wyborowej piechoty (janczarów) i znaczny kontyngent serbski. Armia krzyżowców w trakcie przemarszu wzdłuż Dunaju wzięła szturmem kilka miast i obległa Nikopolis – największą twierdzę naddunajską. W miejscu tym doszło do spotkania obu armii. BitwaObie strony dysponowały pewnymi atutami. Wojska tureckie były znacznie lepiej zorganizowane i bardziej zdyscyplinowane niż chrześcijanie, natomiast składały się w dużej mierze z gorzej uzbrojonych żołnierzy. Kluczową sprawą było jednak dowodzenie krzyżowców – Francuzi (w tym i Burgundczycy) nie uznawali zwierzchności Zygmunta Luksemburskiego i samowolnie podejmowali decyzje. Wynikało to z m.in.: porywczości, arogancji oraz lekceważącej pogardy dla węgierskich sojuszników i tureckich wrogów. Byli zarozumiali i pewni siebie do tego stopnia iż twierdzili, że końcami swoich kopii utrzymają spadające na ziemię niebo. Z kolei wszyscy, bez wyjątku, lekceważyli hospodara mołdawskiego, który od początku kampanii doradzał daleko posuniętą ostrożność w działaniach i przyjęcie strategii defensywnej albo też jedną szybką, zdecydowaną ofensywę w kierunku co najmniej Sofii (lub nawet Konstantynopola) i niemarnowanie czasu na zdobywanie mniejszych twierdz po drodze. Rano 25 września 1396 r. Francuzi, butnie odmówiwszy propozycji króla Węgier, by najpierw lekka piechota „oczyściła” teren bitwy, wyszli w pole i uderzyli na Turków, zanim Zygmunt Luksemburski uszykował pozostałe wojska. Francuzi oświadczyli, że nie po to szli taki szmat drogi, żeby teraz iść do boju za jakąś zgrają chłopów – honor nie pozwalał rycerzom kryć się za kimś w tyle, bo spotkała by ich pogarda ze strony innych przedstawicieli szlachetnie urodzonych. Uważali, że król Węgier znieważa Francuzów i wątpi w ich odwagę. W pierwszym ataku ciężkozbrojni rycerze rozproszyli lekkozbrojną jazdę turecką, jednak następnie natknęli się na umocnioną piechotę. Nominalnie dowodzący Francuzami hrabia d'Eu, przekonany że wszystko idzie gładko, planował zarządzić nawet krótki odpoczynek (!) w trakcie walki, ale nie pozwolili mu na to Turcy. W ciężkiej walce szyki Francuzów zostały zdezorganizowane, wielu rycerzy utraciło konie i walczyło pieszo. Wtedy uderzyła na nich jazda turecka i całkowicie ich rozbiła. Zygmunt Luksemburski nie mógł im pomóc, gdyż wtedy dopiero rozwijał szyki wojsk uznających jego rozkazy. Zanim tego dokonał, sułtan przegrupował swe siły i przygotował się na następny atak. Gdy krzyżowcy uderzyli, historia się powtórzyła – uderzenie na lekkozbrojnych, zatrzymanie się na umocnionej piechocie i rozstrzygająca szarża jazdy osmańskiej. Reszty zniszczenia dokonali sprzymierzeni z sułtanem Serbowie. Chrześcijanie ponieśli całkowitą klęskę i niewielu udało się umknąć – między nimi samemu Zygmuntowi Luksemburskiemu, któremu życie uratował podobno pozostający na jego służbie polski szlachcic Ścibor ze Ściborzyc. Straty chrześcijan szacowane są na 8 tysięcy zabitych i wziętych do niewoli, zaś wojsk sułtana na kilka tysięcy rannych i zabitych. SkutkiKrucjata zwana nikopolitańską była jedną z największych i zarazem ostatnią międzynarodową wyprawą krzyżową. W przeciwieństwie do poprzednich wypraw, decydująca bitwa odbyła się na ziemiach Europy. Klęska ta uwidoczniła słabość europejskiego rycerstwa i ostatecznie pogrzebała ideę krucjat. Bibliografia
Linki zewnętrzne
|
|
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
<ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwieTuchman548 - ↑ The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of latin christianity; Zsolt Hunyadi page 226
- ↑ Valerii︠a︡ Fol, Bulgaria: History Retold in Brief, (Riga, 1999), 103.
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
-Variant.svg){kind=link}
