Jan Vitovec: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 42: Linia 42:
 
  <small><small>Naslov grofa zagorskoga priznao mu je 1459. car Fridrik III. kad mu je priznao posjed Lobor, a to je poslije u dvama navratima potvrdio kralj Matija Korvin  (g. 1463. i 1464.).<ref>Szabo (1914.), str. 112.</ref> </small></small>
 
  <small><small>Naslov grofa zagorskoga priznao mu je 1459. car Fridrik III. kad mu je priznao posjed Lobor, a to je poslije u dvama navratima potvrdio kralj Matija Korvin  (g. 1463. i 1464.).<ref>Szabo (1914.), str. 112.</ref> </small></small>
  
−
Do niedawna nauka '''numizmatyczna''', szczególnie nauka chorwacka, nawet nie wiedziała, że ​​cesarz Fryderyk III przyznał Vitovecowi prawo do fałszowania pieniędzy. Wybił srebrne aprobaty. Krajcary Vitovaca zostały wybite w Krapinie w 1459 roku. Przez długi czas ten przywilej kucia znany był wyłącznie ze źródeł pisanych, takich jak dokument cesarza z 10 listopada 1459 r. Dopiero pod koniec lat 90. XX wieku w Muzeum Archeologicznym w Zagrzebiu udało się znaleźć kilka okazów [3].
+
== 1 ==
 +
 
 +
Do niedawna nauka '''numizmatyczna''', szczególnie nauka chorwacka, nawet nie wiedziała, że ​​cesarz Fryderyk III przyznał Vitovecowi prawo do bicia monety. Wybił srebrne [[krajcar]]y. Krajcary Vitovaca zostały wybite w Krapinie w 1459 roku. Przez długi czas ten przywilej bicia znany był wyłącznie ze źródeł pisanych, takich jak dokument cesarza z 10 listopada 1459 r. Dopiero pod koniec lat 90. XX wieku w Muzeum Archeologicznym w Zagrzebiu udało się znaleźć kilka okazów [3].
  
 
  <small><small>Do nedavno se u numizmatičkoj znanosti, posebice hrvatskoj, uopće nije znalo da je car Fridrik III. dodijelio Vitovcu pravo kovanja novca. Kovao je [[srebrenjak|srebrene]] [[krajcar]]e. Vitovčevi [[krajcar Jana Vitovca|krajcari]] iskovani su u Krapini 1459. godine. Dugo se za ovu povlasticu kovanja znali tek iz pisanih izvora, poput careve isprave od 10. studenog 1459. godine. Tek je krajem 1990-ih Arheološki muzeju u Zagrebu uspio doći do nekoliko primjeraka.<ref name="Herbert, Mirnik">Ban, Herbert; Mirnik, Ivan: [http://scholar.google.hr/scholar?hl=en&q=Die%20M%C3%BCnzen%20des%20Jan%20Vitovec%20de%20Gereben.&btnG= Die Münzen des Jan Vitovec de Gereben. (Coins of Jan Vitovec de Gereben.)] (nje.), Numismatische Zeitschrift (0250-7838) 108-109 (2001); 105– ; 124, sažetak na hrvatskom na [https://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=hr&rad=118867 Hrvatskoj znanstvenoj bibliografiji. Pregled bibliografske jedinice broj: 118867]. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> </small></small>
 
  <small><small>Do nedavno se u numizmatičkoj znanosti, posebice hrvatskoj, uopće nije znalo da je car Fridrik III. dodijelio Vitovcu pravo kovanja novca. Kovao je [[srebrenjak|srebrene]] [[krajcar]]e. Vitovčevi [[krajcar Jana Vitovca|krajcari]] iskovani su u Krapini 1459. godine. Dugo se za ovu povlasticu kovanja znali tek iz pisanih izvora, poput careve isprave od 10. studenog 1459. godine. Tek je krajem 1990-ih Arheološki muzeju u Zagrebu uspio doći do nekoliko primjeraka.<ref name="Herbert, Mirnik">Ban, Herbert; Mirnik, Ivan: [http://scholar.google.hr/scholar?hl=en&q=Die%20M%C3%BCnzen%20des%20Jan%20Vitovec%20de%20Gereben.&btnG= Die Münzen des Jan Vitovec de Gereben. (Coins of Jan Vitovec de Gereben.)] (nje.), Numismatische Zeitschrift (0250-7838) 108-109 (2001); 105– ; 124, sažetak na hrvatskom na [https://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=hr&rad=118867 Hrvatskoj znanstvenoj bibliografiji. Pregled bibliografske jedinice broj: 118867]. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> </small></small>
  
−
Zona ostatniego z rodziny Celje, Katarina Brankovic, zaufała Vitovecowi. Przez niego chciała odzyskać dziedzictwo w posiadłości Celje, ale Vitovec ją zawiódł. Już jako slawoński ban otrzymał nagrody od nowego młodego króla Władysława na wszystkich polach, w tym dziedzictwo hrabiów Celje. W tej grze Vitovecowi udało się przywłaszczyć znaczną część majątku Celje dla siebie i swoich potomków. Jan cieszył się już tymi posiadłościami, a król Maciej nie musiał tych posiadłości im oddawać, jednak 18 maja 1463 r. potwierdził księciu Zagorje i banowi Slawonii Janowi Vitovacowi, że są właścicielami miast księstwa Zagorja. Miasta te obejmują [[Trakošćan]], miasto i twierdzę [[Varaždin]] oraz inne miasta. Biorąc pod uwagę początkowo brak danych historycznych, Vitovaca można uznać za prawdziwego właściciela księstwa Zagorje po 1456 r. [9] 16 czerwca 1458 r. Król Maciej Korwin podarował Vitovecowi ziemię zrujnowanego miasta [[Vrbovec]], zniszczonego podczas wojny Ulrika z Fryderykiem IV lub w wyniku braku konserwacji; status zrujnowanego castrum Vrbovca potwierdzono w królewskim grancie dla Vitovaca z maja 1463 r. [10]
+
Żona ostatniego z rodziny Celje, [[Katarina Branković]], zaufała Vitovecowi. Przez niego chciała odzyskać dziedzictwo w posiadłości Celje, ale Vitovec ją zawiódł. Jako ban slawoński otrzymał nagrody od nowego młodego króla Władysława na wszystkich polach, w tym dziedzictwo hrabiów Celje. W tej grze Vitovecowi udało się przywłaszczyć znaczną część majątku Celje dla siebie i swoich potomków. Jan cieszył się już tymi posiadłościami, a król Maciej nie musiał tych posiadłości im oddawać, jednak 18 maja 1463 r. potwierdził księciu Zagorje i banowi Slawonii Janowi Vitovacowi, że jest właścicielemi miast księstwa Zagorja. Miasta te obejmują [[Trakošćan]], miasto i twierdzę [[Varaždin]] oraz inne miasta. Biorąc pod uwagę początkowy brak danych historycznych, Vitovaca można uznać za prawdziwego właściciela księstwa Zagorje po 1456 r. [9] 16 czerwca 1458 r. Król Maciej Korwin podarował Vitovecowi ziemię zrujnowanego miasta [[Vrbovec]], zniszczonego podczas wojny Ulrika z Fryderykiem IV lub w wyniku braku konserwacji; status zrujnowanego castrum Vrbovca potwierdzono w królewskim '''grancie''' dla Vitovaca z maja 1463 r. [10]
  
 
  <small><small>U Vitovca se uzdala udovica posljednjeg iz obitelji Celjskih [[Katarina Branković]]. Preko njega htjela je ostvariti svoje nasljedstvo na celjske posjede, no Vitovec ju je ostavio. Već kao slavonski ban, držao je probitke novog mladog kralja Ladislava na svim poljima, pa i po pitanju baštine celjskih grofova. Vitovec je u toj igri uspio veći dio imutka Celjskih prisvojiti za sebe i svoje potomke. On je te posjede već uživao, tako da mu ih kralj Matijaš nije morao darovati, već je 18. svibnja 1463. potvrdio, zagorskom knezu i slavonskom banu Janu Vitovcu posjedovanje gradova [[Zagorska kneževina|Zagorske kneževine]]. Među te gradove spadaju [[Trakošćan]], grad i varoš [[Varaždin]] i ini. Uzimajući u obzir manjak dostupnih povijesnih isprva, Vitovca se može smatrati stvarnim posjednikom Zagorske kneževine nakon 1456. godine.<ref name="Balog">Zdenko Balog: [https://darkoantolkovic.wordpress.com/2015/04/06/istrazivanje-najranije-povijesti-tvrdave-trakoscan-prije-dolaska-draskovica/ Istraživanje najranije povijesti tvrđave Trakošćan – prije dolaska Draškovića (iz časopisa KAJ, broj 5-6/2012)], Stari gradovi, utvrde, dvorci i srednjovjekovna kultura. Objavljeno 6. travnja 2015. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref>
 
  <small><small>U Vitovca se uzdala udovica posljednjeg iz obitelji Celjskih [[Katarina Branković]]. Preko njega htjela je ostvariti svoje nasljedstvo na celjske posjede, no Vitovec ju je ostavio. Već kao slavonski ban, držao je probitke novog mladog kralja Ladislava na svim poljima, pa i po pitanju baštine celjskih grofova. Vitovec je u toj igri uspio veći dio imutka Celjskih prisvojiti za sebe i svoje potomke. On je te posjede već uživao, tako da mu ih kralj Matijaš nije morao darovati, već je 18. svibnja 1463. potvrdio, zagorskom knezu i slavonskom banu Janu Vitovcu posjedovanje gradova [[Zagorska kneževina|Zagorske kneževine]]. Među te gradove spadaju [[Trakošćan]], grad i varoš [[Varaždin]] i ini. Uzimajući u obzir manjak dostupnih povijesnih isprva, Vitovca se može smatrati stvarnim posjednikom Zagorske kneževine nakon 1456. godine.<ref name="Balog">Zdenko Balog: [https://darkoantolkovic.wordpress.com/2015/04/06/istrazivanje-najranije-povijesti-tvrdave-trakoscan-prije-dolaska-draskovica/ Istraživanje najranije povijesti tvrđave Trakošćan – prije dolaska Draškovića (iz časopisa KAJ, broj 5-6/2012)], Stari gradovi, utvrde, dvorci i srednjovjekovna kultura. Objavljeno 6. travnja 2015. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref>
 
16. lipnja 1458. kralj Matija Korvin darovao je Vitovcu zemljište razvaljenoga grada [[Vrbovec|Vrbovca]], očigledno stradalog u [[rat Celjskih s Fridrikom IV. 1439. - 1443.|ratnim sukobima]] Celjskih s Fridrikom IV. ili zbog neodržavanja; status razvaljenog ''castruma'' Vrbovca potvrđen je u kraljeva darovnica Vitovcu od svibnja 1463.<ref name="MHZ">(ur. Nadica Jagarčec): [http://mhz.e-publikacije.com/publikacije/tajanstvena-gotika/stranica016.swf Tajanstvena gotika. Veliki Tabor i kapela sv. Ivana], II. Castellum i Castrum - Kaštel Mali Tabor (Castellum Thabor Aliter Wrbowcz), Muzeji hrvatskog Zagorja, 2012. str. 14. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> </small></small>
 
16. lipnja 1458. kralj Matija Korvin darovao je Vitovcu zemljište razvaljenoga grada [[Vrbovec|Vrbovca]], očigledno stradalog u [[rat Celjskih s Fridrikom IV. 1439. - 1443.|ratnim sukobima]] Celjskih s Fridrikom IV. ili zbog neodržavanja; status razvaljenog ''castruma'' Vrbovca potvrđen je u kraljeva darovnica Vitovcu od svibnja 1463.<ref name="MHZ">(ur. Nadica Jagarčec): [http://mhz.e-publikacije.com/publikacije/tajanstvena-gotika/stranica016.swf Tajanstvena gotika. Veliki Tabor i kapela sv. Ivana], II. Castellum i Castrum - Kaštel Mali Tabor (Castellum Thabor Aliter Wrbowcz), Muzeji hrvatskog Zagorja, 2012. str. 14. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> </small></small>
  
−
Jan Vitovec rządził także fortem Kostel na północnym zboczu Kunagory, [11] Krapina. Król Maciej Korwin Corvin, za zdradę pozbawił synów Vitovca Krapiny i oddał ją swemu synowi [[Corvin János|Jánosowi]] [12]), podobnie jak Ostrcgrad [13] Lobor grad (chociaż Juraj Vitovec sprzedał go [[Ernust Čakovec|Ernustowi Čakovecowi]] i [[Tom Bakač|Tomie Bakač]]), [14] Belcom [14]
+
Jan Vitovec rządził także fortem [[Kostel]] na północnym zboczu Kunagory [11] i [[Krapina|Krapiną]]. Król Maciej Korwin, za zdradę pozbawił synów Vitovca Krapiny i oddał ją swemu synowi [[Corvin János|Janowi]] [12]), podobnie jak [[Oštrcgrad]] [13], Lobor grad (chociaż Juraj Vitovec sprzedał go [[Čakovec Ernust|Ernustowi Čakovecowi]] i [[Bakač Tom|Tomie Bakač]]), [14] Belcom [14].
  
 
  <small><small>Jan Vitovec je vladao i [[stari grad Kostel|tvrđavom Kostelom]] na sjevernom obronku [[Kunagora|Kunagore]],<ref>TZ Pregrada: [http://www.pregrada.info/novosti/kostelska-uskrsna-pistola-2025/ Kostelska uskrsna pištola], Pregrada.info, 21. ožujka 2016. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> [[Krapina|Krapinom]]; kralj Matija Korvin lišio je Vitovčeve sinove radi nevjere dobara te je Krapinu darovao svome sinu Ivanu Korvinu<ref>[[Gjuro Szabo]]: [http://hrcak.srce.hr/file/80678 Spomenici kotara Krapina i Zlatar], Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914., str. 111.</ref>), isto je bilo i s [[Oštrcgrad]]om,<ref>Szabo (1914.), str. 113.</ref> [[Lobor grad]]om (iako ga je [[Juraj Vitovec]] prodao Ernustu od Čakovca i Tomi Bakaču),<ref>Szabo (1914.), str. 112.</ref> [[Belec|Belcom]] <ref>Szabo (1914.), str. 116.</ref> </small></small>
 
  <small><small>Jan Vitovec je vladao i [[stari grad Kostel|tvrđavom Kostelom]] na sjevernom obronku [[Kunagora|Kunagore]],<ref>TZ Pregrada: [http://www.pregrada.info/novosti/kostelska-uskrsna-pistola-2025/ Kostelska uskrsna pištola], Pregrada.info, 21. ožujka 2016. Pristupljeno 29. svibnja 2016.</ref> [[Krapina|Krapinom]]; kralj Matija Korvin lišio je Vitovčeve sinove radi nevjere dobara te je Krapinu darovao svome sinu Ivanu Korvinu<ref>[[Gjuro Szabo]]: [http://hrcak.srce.hr/file/80678 Spomenici kotara Krapina i Zlatar], Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914., str. 111.</ref>), isto je bilo i s [[Oštrcgrad]]om,<ref>Szabo (1914.), str. 113.</ref> [[Lobor grad]]om (iako ga je [[Juraj Vitovec]] prodao Ernustu od Čakovca i Tomi Bakaču),<ref>Szabo (1914.), str. 112.</ref> [[Belec|Belcom]] <ref>Szabo (1914.), str. 116.</ref> </small></small>

Wersja z 11:58, 24 mar 2020

Strona Autorzy Nota
[2] [3] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1457-1463)
Współrządzący:
Nikola Iločki 		Następca:
Ivan Marcali Pavao Špirančić

Jan Vitovec (Ivan Bitovec, [1] Jan Bitovac [2] († 1468), czeski szlachcic, najemny żołnierz, hrabia Zagorje („hrabia Zagorje”). [1] W źródłach historycznych występuje również jako Ivan Vitovec, „pan Jan”, „de Greben”. „Bitovec”, „Wittowicz zum Greben”, „Witobecz”, „Vitovecz”. [3] Razem z Nikolą Iločkim, w latach 1457–1463, był banem całej Slawonii. Nosił tytuł Grebengradski. Ojciec synów: Juraja, Vilima (zm. 1510), Ivana i córki Katalin (późniejszej żony Miklósa Széchy de Felsőlendva). [4] Bił własne pieniądze. [3]

Plik:Celjski grofje ozemlje.PNG
Približno ozemlje Ulrika II. na sredi 15.stoletja, vključno s cerkvenimi fevdi; velike zasluge pri utrjevanju oblasti nad temi ozemlji ima prav vojskovodja Jan Vitovec

Jan Vitovec Grebengradski (Ivan Bitovec,[1] Jan Bitovac[2] (? – ?, 1468.), češki plemić, vojnik plaćenik, grof zagorski ("grof od Zagorja"). Obnašao dužnost slavonskog bana. [1] Kovao je vlastiti novac.[3] Usporedno s Nikolom Iločkim ban cijele Slavonije od 1457. do 1463. godine. Nosio je naslov Grebengradskog.[3] U povijesnim ga izvorima nalazimo i kao Ivan Vitovec", "pan Jan", "de Greben", "Bitovec", "Wittowicz zum Greben", "Witobecz", "Vitovecz". Imao je sinove Jurja, Vilima (u. 1510.), Ivana i kći Katarinu (udanu za Nikolu Széchyja Gornjolendavskog).[4]

Życiorys

Prawdopodobnie urodził się na Morawach (lub w Czechach) i prawdopodobnie wywodził się ze skromnej morawskiej rodziny szlacheckiej Vitoviški ze Zlina („Vitovic a ze Zlína”), o której w 1440 r. wspomina Peter Roman Vitoviški. Jako husycki wojownik kształcił się w sztuce wojennej. [5] Ulrik II. Celjski mógł spotkać doświadczonego żołnierza Vitovca w latach 1438–1439 podczas pobytu w Czechach [6]. Służył w Celje od 1439 r. a po śmierci Habsburga Alberta uczestniczył w walkach o tron między Władysławem I. Jagiellończykiem a królową wdową Elżbietą, która starała się zabezpieczyć tron ​​węgierski swojemu synowi Władysławowi V. Postumowi. Czyniąc to, wszczął wojnę po stronie królowej. Brał także udział w walkach w Slawonii i pokonał zwolennika Władysława Stjepana Banffy'ego Lendavsky'ego (Banffy lub Banic; Vitovec zabił generała Banffiego) w bitwie pod Samoborem (1441) [7], a następnie bronił miast królowej Elżbiety wzdłuż granic Styrii i Austrii. Po śmierci bana Matko Talovaca pomógł Ulrikowi przejąć jego dobra, a po stronie Celje walczył również o ich przejęcie z Janem Hunyadym. W latach 1451–1456 był pod chorążym bana slawońskiego Ulrika II. Został również mianowany burmistrzem Celje i Križevci. Po śmierci Ulrika w 1456 r. Jan został banem slawońskim (zajmował to stanowisko z niewielkimi przerwami do 1466 r.). Po wyginięciu rodu Celje przejął większość ich slawońskich posiadłości. Kupił Varaždin od wdowy po Ulriku i przyjął Krapinę jako przyrzeczenie. Po śmierci Władysława Pogrobowca oscylował między cesarzem rzymsko-niemieckim Fryderykiem III (IV) i królem Maciejem Korwinem, ostatecznie wybierając tego drugiego. Fryderyk uprzednio nadał mu, a Maciej potwierdził tytuł hrabiego Zagorje (1463). W 1465 r. wraz z mistrzem tawerny, Rozgonyi Ivanem, dowodził armią wysłaną przez Macieja Korwina przeciwko Turkom do Hum. [1] 

Najvjerojatnije se je rodio u Moravskoj (ili Češkoj) i vjerojatno potiče iz skromne moravske plemićke obitelji Vitoviških i Zlinskih (»Vitovic a ze Zlína«), među kojima se spominje 1440. godine neki Peter Roman Vitoviški. Kao husitski borac školovao se u ratnom umijeću.[5] Ulrik II. Celjski je možda 1438. - 1439. upoznao iskusnog vojnika Vitovca za boravka u Češkoj.[6] Od 1439. bio je u službi Celjskih te je nakon smrti Alberta II. Habsburgovca sudjelovao u prijestolnim sukobima što su se vodili između Vladislava I. Jagelovića i kraljice udovice Elizabete, koja je nastojala osigurati ugarsko prijestolje svojemu sinu Ladislavu V. Postumu. Pritom je ratovao na kraljičinoj strani. Sudjelovao je i u borbama u srednjovjekovnoj Slavoniji te je kraj Samobora pobijedio Vladislavova pristašu Stjepana Banffyja Lendavskoga (1441.) (Banffy ili Banić; kako Vitovec pobi generala Banfija, čitava se Slavonija tako poražena opisuje "da se jošt za vrěme Turoca starci ovoga pustošenja spominjahu"[7]), a potom obranio Elizabetine gradove uza štajersku i austrijsku granicu. Nakon smrti bana Matka Talovca pomogao je Celjskima preuzeti njegove posjede, a na strani Celjskih ratovao je i za njihova sukoba s Jankom Hunyadyjem. Od 1451. do 1456. godine bio je podban slavonskoga bana Ulrika II. Celjskoga i križevački župan, a nakon njegove pogibije 1456. bio je imenovan slavonskim banom (tu je dužnost obnašao uz manje prekide do 1466. godine). Nakon izumiranja Celjskih preuzeo je većinu njihovih slavonskih posjeda. Od Ulrikove udovice kupio je Varaždin, a u zalog uzeo Krapinu. Nakon smrti Ladislava V. Posmrtnog kolebao se između rimsko-njemačkoga cara Fridrika III. (IV.) i kralja Matije Korvina, a naposljetku pristao uz potonjega. Fridrik mu je dao, a Matija potvrdio titulu zagorskoga grofa (1463.). God. 1465. s magistrom tavernika Ivanom Rozgonyijem (Rozgonom) zapovijedao je vojskom koju je Matija Korvin poslao protiv Osmanlija u Hum.[1]

Tytuł hrabiego Zagorje nadał mu w 1459 r. Cesarz Fryderyk III. kiedy przypisano mu majątek Lobor, co później dwukrotnie potwierdził król Maciej Korwin (zm. 1463 i 1464). [8] 

Naslov grofa zagorskoga priznao mu je 1459. car Fridrik III. kad mu je priznao posjed Lobor, a to je poslije u dvama navratima potvrdio kralj Matija Korvin  (g. 1463. i 1464.).[8]

1

Do niedawna nauka numizmatyczna, szczególnie nauka chorwacka, nawet nie wiedziała, że ​​cesarz Fryderyk III przyznał Vitovecowi prawo do bicia monety. Wybił srebrne krajcary. Krajcary Vitovaca zostały wybite w Krapinie w 1459 roku. Przez długi czas ten przywilej bicia znany był wyłącznie ze źródeł pisanych, takich jak dokument cesarza z 10 listopada 1459 r. Dopiero pod koniec lat 90. XX wieku w Muzeum Archeologicznym w Zagrzebiu udało się znaleźć kilka okazów [3]. 

Do nedavno se u numizmatičkoj znanosti, posebice hrvatskoj, uopće nije znalo da je car Fridrik III. dodijelio Vitovcu pravo kovanja novca. Kovao je srebrene krajcare. Vitovčevi krajcari iskovani su u Krapini 1459. godine. Dugo se za ovu povlasticu kovanja znali tek iz pisanih izvora, poput careve isprave od 10. studenog 1459. godine. Tek je krajem 1990-ih Arheološki muzeju u Zagrebu uspio doći do nekoliko primjeraka.[3]

Żona ostatniego z rodziny Celje, Katarina Branković, zaufała Vitovecowi. Przez niego chciała odzyskać dziedzictwo w posiadłości Celje, ale Vitovec ją zawiódł. Jako ban slawoński otrzymał nagrody od nowego młodego króla Władysława na wszystkich polach, w tym dziedzictwo hrabiów Celje. W tej grze Vitovecowi udało się przywłaszczyć znaczną część majątku Celje dla siebie i swoich potomków. Jan cieszył się już tymi posiadłościami, a król Maciej nie musiał tych posiadłości im oddawać, jednak 18 maja 1463 r. potwierdził księciu Zagorje i banowi Slawonii Janowi Vitovacowi, że jest właścicielemi miast księstwa Zagorja. Miasta te obejmują Trakošćan, miasto i twierdzę Varaždin oraz inne miasta. Biorąc pod uwagę początkowy brak danych historycznych, Vitovaca można uznać za prawdziwego właściciela księstwa Zagorje po 1456 r. [9] 16 czerwca 1458 r. Król Maciej Korwin podarował Vitovecowi ziemię zrujnowanego miasta Vrbovec, zniszczonego podczas wojny Ulrika z Fryderykiem IV lub w wyniku braku konserwacji; status zrujnowanego castrum Vrbovca potwierdzono w królewskim grancie dla Vitovaca z maja 1463 r. [10] 

U Vitovca se uzdala udovica posljednjeg iz obitelji Celjskih Katarina Branković. Preko njega htjela je ostvariti svoje nasljedstvo na celjske posjede, no Vitovec ju je ostavio. Već kao slavonski ban, držao je probitke novog mladog kralja Ladislava na svim poljima, pa i po pitanju baštine celjskih grofova. Vitovec je u toj igri uspio veći dio imutka Celjskih prisvojiti za sebe i svoje potomke. On je te posjede već uživao, tako da mu ih kralj Matijaš nije morao darovati, već je 18. svibnja 1463. potvrdio, zagorskom knezu i slavonskom banu Janu Vitovcu posjedovanje gradova Zagorske kneževine. Među te gradove spadaju Trakošćan, grad i varoš Varaždin i ini. Uzimajući u obzir manjak dostupnih povijesnih isprva, Vitovca se može smatrati stvarnim posjednikom Zagorske kneževine nakon 1456. godine.[9]

16. lipnja 1458. kralj Matija Korvin darovao je Vitovcu zemljište razvaljenoga grada Vrbovca, očigledno stradalog u ratnim sukobima Celjskih s Fridrikom IV. ili zbog neodržavanja; status razvaljenog castruma Vrbovca potvrđen je u kraljeva darovnica Vitovcu od svibnja 1463.[10]

Jan Vitovec rządził także fortem Kostel na północnym zboczu Kunagory [11] i Krapiną. Król Maciej Korwin, za zdradę pozbawił synów Vitovca Krapiny i oddał ją swemu synowi Janowi [12]), podobnie jak Oštrcgrad [13], Lobor grad (chociaż Juraj Vitovec sprzedał go Ernustowi Čakovecowi i Tomie Bakač), [14] Belcom [14]. 

Jan Vitovec je vladao i tvrđavom Kostelom na sjevernom obronku Kunagore,[11] Krapinom; kralj Matija Korvin lišio je Vitovčeve sinove radi nevjere dobara te je Krapinu darovao svome sinu Ivanu Korvinu[12]), isto je bilo i s Oštrcgradom,[13] Lobor gradom (iako ga je Juraj Vitovec prodao Ernustu od Čakovca i Tomi Bakaču),[14] Belcom [15]

Tak więc Jan doszedł do wielu zaszczytów i łask, na które nie zasłużył. Ale jego synowie Juraj i Vilim nie byli tak zaradni w polityce, jak ich ojciec Jan, ale byli tak psotni i niewierni jak on. Z powodu buntu przeciwko królowi, król wysłał na nich armię i skonfiskował ich dobytek i honor. [9] 

Tako je Jan došao do mnogih časti i milosti koje nije zaslužio. No, sinovi mu Juraj i Vilim nisu bili tako snalažljivi u politici kao otac im Jan, ali su bili prevrtljivi i nevjerni kao on. Zbog odmetanja od kralja i dizanja bune, kralj je poslao vojsku na njih i oduzeo im imanja i časti. [9]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Jan Vitovec, Hrvatska enciklopedija, LZMK. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  2. ↑ Mladen Švab (1989): Celjski, Ulrik II (Ulrich, Ulrih), Hrvatski biografski leksikon LZMK. Pristupljeno 31. svibnja 2016.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Ban, Herbert; Mirnik, Ivan: Die Münzen des Jan Vitovec de Gereben. (Coins of Jan Vitovec de Gereben.) (nje.), Numismatische Zeitschrift (0250-7838) 108-109 (2001); 105– ; 124, sažetak na hrvatskom na Hrvatskoj znanstvenoj bibliografiji. Pregled bibliografske jedinice broj: 118867. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  4. ↑ Jan Vitovec, Geni.com. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  5. ↑ Orožen, Janko (1971). Zgodovina Celja in okolice, 1. del (v Celjski zbornik izd.). Celje: Kulturna skupnost v Celju. COBISS [1], str. 224.
  6. ↑ Grafenauer, Bogo. Vitovec Jan.
  7. ↑ Dragutin Seljan: Google Knjige Zemljopis pokrajinah ilirskih iliti Ogledalo zemlje, na kojoj pribiva narod ilirsko-slavjanski sa opisanjem berdah, potokah, gradovah i znatnih městah polag sadanjeg stališa, s kratkim dogodopisnim dodatkom i priloženim krajobrazom iliti mapom, Dio I. (pokrajine austriansko-ilirske), str. 167.
  8. ↑ Szabo (1914.), str. 112.
  9. ↑ 9,0 9,1 Zdenko Balog: Istraživanje najranije povijesti tvrđave Trakošćan – prije dolaska Draškovića (iz časopisa KAJ, broj 5-6/2012), Stari gradovi, utvrde, dvorci i srednjovjekovna kultura. Objavljeno 6. travnja 2015. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  10. ↑ (ur. Nadica Jagarčec): Tajanstvena gotika. Veliki Tabor i kapela sv. Ivana, II. Castellum i Castrum - Kaštel Mali Tabor (Castellum Thabor Aliter Wrbowcz), Muzeji hrvatskog Zagorja, 2012. str. 14. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  11. ↑ TZ Pregrada: Kostelska uskrsna pištola, Pregrada.info, 21. ožujka 2016. Pristupljeno 29. svibnja 2016.
  12. ↑ Gjuro Szabo: Spomenici kotara Krapina i Zlatar, Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914., str. 111.
  13. ↑ Szabo (1914.), str. 113.
  14. ↑ Szabo (1914.), str. 112.
  15. ↑ Szabo (1914.), str. 116.

Szablon:Slobodna uporaba

Przyp

  1. Jan Vitovec, Hrvatska enciklopedija, LZMK. [dostęp: 2016-05-29].
  2. Mladen Švab (1989): Celjski, Ulrik II (Ulrich, Ulrih), Hrvatski biografski leksikon LZMK. [dostęp: 2016-05-31]..
  3. Ban, Herbert; Mirnik, Ivan: Münzen des Jan Vitovec de Gereben. (Coins of Jan Vitovec de Gereben.) (niem.), Numismatische Zeitschrift (0250-7838) 108-109 (2001); 105– ; 124, sažetak na hrvatskom na Hrvatskoj znanstvenoj bibliografiji. Pregled bibliografske jedinice broj: 118867. [dostęp: 2016-05-29].
  4. Jan Vitovec, Geni.com. P[dostęp: 2016-05-29].
  5. Orožen, Janko (1971). Zgodovina Celja in okolice, 1. del (v Celjski zbornik izd.). Celje: Kulturna skupnost v Celju. COBISS [1], str. 224.
  6. Grafenauer, Bogo. Vitovec Jan.
  7. Dragutin Seljan: Google Knjige Zemljopis pokrajinah ilirskih iliti Ogledalo zemlje, na kojoj pribiva narod ilirsko-slavjanski sa opisanjem berdah, potokah, gradovah i znatnih městah polag sadanjeg stališa, s kratkim dogodopisnim dodatkom i priloženim krajobrazom iliti mapom, Dio I. (pokrajine austriansko-ilirske), str. 167.
  8. Szabo (1914.), str. 112.
  9. Zdenko Balog: Istraživanje najranije povijesti tvrđave Trakošćan – prije dolaska Draškovića (iz časopisa KAJ, broj 5-6/2012), Stari gradovi, utvrde, dvorci i srednjovjekovna kultura. Objavljeno 6. travnja 2015. [dostęp: 2016-05-29].
  10. (ur. Nadica Jagarčec): Tajanstvena gotika. Veliki Tabor i kapela sv. Ivana, II. Castellum i Castrum - Kaštel Mali Tabor (Castellum Thabor Aliter Wrbowcz), Muzeji hrvatskog Zagorja, 2012. str. 14. [dostęp: 2016-05-29].
  11. TZ Pregrada: Kostelska uskrsna pištola, Pregrada.info, 21. ožujka 2016. [dostęp: 2016-05-29].
  12. Gjuro Szabo: Spomenici kotara Krapina i Zlatar, Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914., str. 111.
  13. Szabo (1914.), str. 113.
  14. Szabo (1914.), str. 112.
  15. Szabo (1914.), str. 116.

Vanjske poveznice

  • Ivan Mirnik: Hrvatska znanstvena bibliografija. Pregled bibliografske jedinice broj: 234074, sažetak poglavlja/rada Kovnica novca u Krapini u knjizi Krapina i priče o Čehu, Lehu i Mehu (ur. Marijan Tenšek), Elektronika-Nakladnik, Krapina, 2005., str. 186.-189., ISBN 953-95233-0-3</ref>
  • (slo.) Vitovec grof Zagorski, Jan (?–1468), Slovenska biografija
  • Dragutin Seljan: Google Knjige Zemljopis pokrajinah ilirskih iliti Ogledalo zemlje, na kojoj pribiva narod ilirsko-slavjanski sa opisanjem berdah, potokah, gradovah i znatnih městah polag sadanjeg stališa, s kratkim dogodopisnim dodatkom i priloženim krajobrazom iliti mapom, Dio I. (pokrajine austriansko-ilirske), str. 167.-168., angažman Jana Vitovca u ratovima

Jan Vitovec
Ivan Bitovec

Ban całej Slawonii
Okres od 1457
do 1463
Poprzednik Ivan Marcali
Następca Pavao Špirančić
Dane biograficzne
Ród nieznany
Pochodzenie czeskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1468
Miejsce Hrvaška
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona Branković Katarina
Dzieci Jurij, Ivan, Jan, Katalin
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Jan_Vitovec&oldid=23203”