Bebek Detre: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 46: Linia 46:
 
[[Plik:Nikápolyi csata.JPG|thumb|left|200px|Szczegół bitwy pod Nicapolis na fresku sufitowym Ferenca Lohra z vajai várból]]
 
[[Plik:Nikápolyi csata.JPG|thumb|left|200px|Szczegół bitwy pod Nicapolis na fresku sufitowym Ferenca Lohra z vajai várból]]
  
Syn wielmoży [[Bebek György|Jerzego Bebeka]], założyciela rodu [[Bebek]] klanu [[Ákos]], sędziego królowej. Detre karierę rozpoczął na dworze króla [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]]: w 1379 r. był stolnikiem królowej, a w 1388 r. był chorążym królewskim i dworzaninem królowej. W 1389 roku, po upadku [[Garai II. Miklós|Mikołąja II Garaia]], został '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''' do 1392 roku. Walczył również z bośniackim królem [[I. Tvrtko]]. W latach 1391–1392 był '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''', a w latach 1392–1393 [[Ban Severin|banem Severin]] i [[ispán]]em komitatu [[Temes]], a w latach 1394–1397 ponownie '''[[ban Slawonii]]'''.
+
Syn wielmoży [[Bebek György|Jerzego Bebeka]], założyciela rodu [[Bebek]] klanu [[Ákos]], sędziego królowej. Detre karierę rozpoczął na dworze króla [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]]: w 1379 r. był stolnikiem królowej, a w 1388 r. był chorążym królewskim i dworzaninem królowej. W 1389 roku, po upadku [[Garai II. Miklós|Mikołaja II Garaia]], został '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''' do 1392 roku. Walczył również z bośniackim królem [[I. Tvrtko]]. W latach 1391–1392 był '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''', a w latach 1392–1393 [[Ban Severin|banem Severin]] i [[ispán]]em komitatu [[Temes]], a w latach 1394–1397 ponownie '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]'''.
  
 
  <small><small>Az [[Ákos nemzetség]]beli [[Bebek család]] pelsőci ágának vámosi ágát alapító nagybirtokos főúr, [[Bebek György]] királynéi [[tárnokmester]] fia. Karrierjét már [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos]] király udvarában kezdte: [[1379]]-ben királynéi [[asztalnokmester]] és árvai várnagy. [[1388]]-ban királyi zászlótartó, királynéi udvarmester volt. [[1389]]-ben [[Garai Miklós (nádor, ?–1386)|Garai Miklós]] bukása után horvát–dalmát és szlavón bán lett [[1392]]-ig. Harcolt [[I. Tvrtko bosnyák király|I. Tvrtko]] [[Bosznia uralkodóinak listája|bosnyák király]] ellen is. [[1391]]–[[1392]]-ben horvát–dalmát, [[1392]]–[[1393]]-ban szörényi bán és temesi ispán, [[1394]]–[[1397]]-ben ismét szlavón bán volt.  </small></small>
 
  <small><small>Az [[Ákos nemzetség]]beli [[Bebek család]] pelsőci ágának vámosi ágát alapító nagybirtokos főúr, [[Bebek György]] királynéi [[tárnokmester]] fia. Karrierjét már [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos]] király udvarában kezdte: [[1379]]-ben királynéi [[asztalnokmester]] és árvai várnagy. [[1388]]-ban királyi zászlótartó, királynéi udvarmester volt. [[1389]]-ben [[Garai Miklós (nádor, ?–1386)|Garai Miklós]] bukása után horvát–dalmát és szlavón bán lett [[1392]]-ig. Harcolt [[I. Tvrtko bosnyák király|I. Tvrtko]] [[Bosznia uralkodóinak listája|bosnyák király]] ellen is. [[1391]]–[[1392]]-ben horvát–dalmát, [[1392]]–[[1393]]-ban szörényi bán és temesi ispán, [[1394]]–[[1397]]-ben ismét szlavón bán volt.  </small></small>

Wersja z 13:41, 30 mar 2020

Bebek Detre (pol. Detre Bebek) († po 1404), węgierski szlachcic, ban Slawonii (1394-1397) i palatyn(1397-1402), za panowania królów Ludwika Wielkiego i Andrzeja II.

Życiorys

Plik:Nikápolyi csata.JPG
Szczegół bitwy pod Nicapolis na fresku sufitowym Ferenca Lohra z vajai várból

Syn wielmoży Jerzego Bebeka, założyciela rodu Bebek klanu Ákos, sędziego królowej. Detre karierę rozpoczął na dworze króla Ludwika Wielkiego: w 1379 r. był stolnikiem królowej, a w 1388 r. był chorążym królewskim i dworzaninem królowej. W 1389 roku, po upadku Mikołaja II Garaia, został banem Slawonii do 1392 roku. Walczył również z bośniackim królem I. Tvrtko. W latach 1391–1392 był banem Slawonii, a w latach 1392–1393 banem Severin i ispánem komitatu Temes, a w latach 1394–1397 ponownie banem Slawonii.

Az Ákos nemzetségbeli Bebek család pelsőci ágának vámosi ágát alapító nagybirtokos főúr, Bebek György királynéi tárnokmester fia. Karrierjét már Nagy Lajos király udvarában kezdte: 1379-ben királynéi asztalnokmester és árvai várnagy. 1388-ban királyi zászlótartó, királynéi udvarmester volt. 1389-ben Garai Miklós bukása után horvát–dalmát és szlavón bán lett 1392-ig. Harcolt I. Tvrtko bosnyák király ellen is. 13911392-ben horvát–dalmát, 13921393-ban szörényi bán és temesi ispán, 13941397-ben ismét szlavón bán volt.  

W 1398 roku został ban Maczwy.

1398-ban macsói bán lett.  

Po bitwie pod Nikopolem i upadku Lackfich Bebekowie od kilku stali się najbardziej wpływową rodziną w kraju. W roku, gdy Detre został mianowany [[palatyn]ema, jego brat Emeryk I był wojewodą Siedmiogodu, a jego syn Emeryk II był już banem Dalmacji i Chorwacji i przeorem Vrany, a także powiązanej hrabiny Dubicy, jednocześnie jego bratanek Franciszek był banem Maczwy.

A nikápolyi csata és a Lackfiak bukása után a Bebekek néhány esztendeig az ország legbefolyásosabb famíliája. Nádorrá való kinevezése évében, Imre bátyja erdélyi vajda, ugyancsak Imre nevű fia már ekkor a horvát-szlavón-dalmát bánságot és vránai perjelséget, valamint az ezzel együttjáró dubicai grófságot bírta, Miklós fia ugyanekkor igen fiatalon a kalocsai érsekséget töltötte be, a pelsőci ágból származó unokaöccse Bebek Ferenc pedig macsói bán volt.  

Detra Bebek odsunął króla Zygmunta jako następcę Ilsvai(Jolsvai) Leusták, schwytanego w bitwie pod Nicapolis w 1397 r. i był dostojny do tej pozycji do 1402 r., ale Anjou László, koronowany na króla Węgier w 1403 r. W latach 1397–1398 był ispánem Fejér. W momencie rozwiązania partii Lackfi zgadza się na zabicie dwóch Lackfi István - króla popierającego otrzymanie słowiańskich zamków niesławnego diabła Prodavizi Ördög István, ale kilka lat później stoi na czele niezadowolonych władców. W okresie swego palatyństwa był főispánem kilku komitatówa - Abbaúj?, Borsod, Liptó, Nógrád?, Szepes, Turóc.

Bebek Detrét 1397-ben a nikápolyi csatában fogságba esett Ilsvai(Jolsvai) Leusták utódjaként Zsigmond király nádorrá nevezte ki, ezt a méltóságot 1402-ig viselte, ám még később is, az 1403-ban Zárában Magyarország királyává koronázott Anjou László okleveleiben is nádorként szerepelt. 13971398-ban fejéri ispán. A Laczkfiak pártjának fölszámolásakor – a két Laczkfi István meggyilkolásához beleegyezését adja – még a király híve, amiért megkapja a hűtlen Prodavizi Ördög István szlavóniai várait, de néhány évvel később már az elégedetlen főurak élén találjuk. Nádorsága ideján számos megye – Abaúj?, Borsod, Liptó, Nógrád?, Szepes, Turóc – főispánja volt. 

W 1401 r. władcy schwytali króla pod jego kierownictwem, gdy z powodu przytłaczającej potęgi Garaiów i Ligi Siklós stał się popierającym w Nápolyi László. Został ułaskawiony po stłumieniu buntu przeciw królowi [[Zygmunt[[owi w 1403 r., ale stracił władzę i stracił południowe posiadłości w nieznanym roku.

1401-ben az ő vezetésével fogják el a főurak a királyt, amikor a Garaiak és a siklósi liga túlhatalma miatt Nápolyi László híve lett. A Zsigmond király elleni 1403. évi lázadás elfojtása után kegyelmet kapott, de a hatalomból kiszorulva és délvidéki birtokait elveszítve, ismeretlen esztendőben hunyt el. 

Rodzina

Bibliografia

Bebek Detre
Detrik Bubek

Ban całej Slawonii
Ban Severin
Palatyn Królestwa Węgier
Ban całej Slawonii
Okres od (1) 1389 (2) 1394
do (1) 1392 (2) 1397
Poprzednik 1. Losonci László
(2) Ivan V. Frankapan
Następca 1. Sárói László
(2) Garai II. Miklós
Ban Severin
Okres od 1392
do 1393
Poprzednik Gerebenci Szemere
Następca Szécsi Ferenc
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od 1397
do 1402
Poprzednik Jolsvai Leusták
Następca Garai VII. Miklós
Dane biograficzne
Ród Bebek
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1404
Przyczyna powieszenie za zdradę
Ojciec György
Matka nieznana
Rodzeństwo I. Imre, Fülöp, siostra
Żona nieznana
Dzieci II. Miklós, II. Imre, Péter, Anna, Erzsébet, III. Miklós