Petenye fia Péter

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Piotr, syn Petenye (węgierski: Petenye fia Péter, słowacki: Peter Peteň; zm. 1318/1321) był węgierskim władcą na przełomie XIII i XIV wieku. Początkowo lojalny zwolennik króla Karola I, zwrócił się przeciwko władzy królewskiej i założył de facto niezależną prowincję w okręgu Zemplén po 1312 r., Wykorzystując tę próżnię polityczną, która pojawiła się po rozwiązaniu dominacji Abas. Peter, son of Petenye (, ; died 1318/1321) was a Hungarian lord at the turn of the 13th and 14th centuries. Initially a loyal supporter of King Charles I, he turned against the royal power and established a de facto independent province in Zemplén County after 1312, exploiting that political vacuum, which emerged following the dissolution of the Abas' dominion. Early life Nic nie wiadomo o jego pochodzeniu i relacjach rodzinnych. Historyk Tamás Kádár zakłada możliwe pochodzenie słowiańskie (ruskie). [1] Jego ojcem był niejaki Petenye (także Petene lub Pethune), który pełnił funkcję mistrza skarbu na dworze Elżbiety, małżonka młodszego króla Szczepana [2]. Rodzinne posiadłości ziemskie leżą w okolicznym królestwie zamku Patak (dziś ruiny w pobliżu Sátoraljaújhely). [1] Historyk Jenő Szűcs twierdził, że do 1217 roku dziadek Petera („Peter I”) był właścicielem Vécse (dziś Vojčice, Słowacja) (inni twierdzą, że odniósł się do członka klanu Aba z oddziału Tarján). W związku z tym cztery pokolenia nosiły to samo imię w nadchodzących dziesięcioleciach. Jego syn, Piotr II („Piegowaty”) kupił Albény i Tehnę za pozwoleniem króla Béli IV w 1245 roku. Szűcs argumentował, że był to pierwszy krok w rozwoju gálszéckiego władstwa (dziś Sečovce, Słowacja), rdzenia Piotra , syn zwierzchnictwa Petenye. Ziemie te były częścią tak zwanego „gyepűelve”, w większości niezamieszkanego lub rzadko zamieszkałego obszaru za wschodnią granicą Królestwa Węgier [3]. There is nothing known about his origin and family relationships. Historian Tamás Kádár assumes a possible Slavic (Ruthenian) descent.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His father was a certain Petenye (also Petene or Pethune), who served as Master of the treasury in the court of Elizabeth, spouse of junior king Stephen.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The family's landholdings laid in the surrounding lordship of Patak Castle (today ruins near Sátoraljaújhely).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Jenő Szűcs claimed that Peter's namesake great-grandfather ("Peter I") owned Vécse (today Vojčice, Slovakia) by 1217 (while others argue it referred to a member of the Aba clan from the Tarján branch). Accordingly, four generations bore the same forename in the upcoming decades. His son, Peter II ("the Freckled") bought Albény and Tehna with the permission of King Béla IV in 1245. Szűcs argued this was the first step in the development of the Gálszécs lordship (today Sečovce, Slovakia), the core of Peter, son of Petenye's dominion. These lands were part of the so-called "gyepűelve", a mostly uninhabited or sparsely inhabited area beyond the eastern border of the Kingdom of Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Brekov Hrad.jpg Ruins of Brekov (Barkó) Castle Piotr, syn Petenyego, po raz pierwszy pojawił się we współczesnych autentycznych kartach od 1283 r., Za panowania Władysława IV, chociaż już w 1263 r. Wspomniano o nim fałszywy dyplom [4]. W tym samym roku (1283) Władysław IV podarował mu tzw. Bramę Vekera w pobliżu Gór Veker (dziś Krivošťanka), niegdyś ważną część węgierskiego systemu granic na ziemiach wschodnich [5]. Wraz z Reynoldem Básztély, byłym palatynem Węgier i pewnym Jakubem, służył jako szlachetny sędzia (węgierski: szolgabíró; lit. „sługa sług”) okręgu Zemplén czasami po 1289 r. (Niektórzy historycy datowali się na około 1286 i 1291) [6]. ] Występował w różnych procesach i umowach o gruntach w latach 90. Na przykład protestował przeciwko wprowadzeniu jednego ze skarżących do Visnyó (obecnie Višňov, Słowacja) w 1296 r. Przed sądem Amadeusza Aby. [1] Do 1297 r. Peter był właścicielem Gálszécsa (lub Szécsa), centrum terytorialnego jego posiadłości [7]. Wieś Szőllőske należy również do jego własności jako „ziemi odziedziczonej” w 1298 r. [8], oprócz ziemi zamienionej Zebegnyő (dziś Zbehňov, Słowacja), która nabywa od swoich krewnych pewnego Matthiasa i jego braci, synów Conrad. [1] W 1308 r., Kiedy statut określał lordostwo jako „ziemię za Terebami” (dziś Trebišov, Słowacja), był właścicielem kilku wiosek i posiadłości między rzekami Bodrog i Cisa (region Bodrogköz), na przykład Rozvágy, Salamon (dziś Solomonovo , Ukraina), Záhony, Kiszte, Kásó (dziś odpowiednio Kysta i Kašov na Słowacji). Kiedy Karol I skonfiskował ziemie Piotra w 1317 r., Gmina Gálszécs składała się z 18 wiosek [3]. Peter, son of Petenye first appeared in contemporary authentic charters since 1283, during the reign of Ladislaus IV, although a false diploma already mentioned him in 1263.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In that year (1283), Ladislaus IV donated him the so-called Veker's Gate near the Veker (today Krivošťanka) Mountains, once an important part of the Hungarian border system in the eastern territories.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Alongside Reynold Básztély, former Palatine of Hungary and a certain James, he served as noble judge (; lit. "servants' judge") of Zemplén County sometimes after 1289 (some historians dated to around 1286 and 1291).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He appeared in various lawsuits and land contracts in the 1290s. For instance, he protested against the induction of one of the applicants to the ownership of Visnyó (present-day Višňov, Slovakia) in 1296, before the court of Amadeus Aba.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} By 1297, Peter owned Gálszécs (or Szécs), the territorial centre of his landholdings.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The village of Szőllőske also belonged to his property as an "inherited land" in 1298,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} in addition to an exchanged land, Zebegnyő (today Zbehňov, Slovakia), acquiring from his relatives, a certain Matthias and his brothers, sons of Conrad.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} By 1308, when a charter referred to the lordship as "land beyond Terebes" (today Trebišov, Slovakia), he owned several villages and estates between the Bodrog and Tisza rivers (the region of Bodrogköz), for instance Rozvágy, Salamon (today Solomonovo, Ukraine), Záhony, Kiszte, Kásó (today Kysta and Kašov in Slovakia, respectively). When Charles I confiscated Peter's lands in 1317, the Gálszécs lordship consisted of 18 villages.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Być może w latach 90. Piotr zbudował zamek Borostyán, który później stał się jego siedzibą prowincji, do której należało 17 wsi i ziem. Poza tym był właścicielem zamku Jeszenő (dziś Jasenov, Słowacja) od 1283 r., Po tym, jak został skonfiskowany rodzinie zbuntowanej Joachima Gutkeleda. W 1307 r. Nabył zamek Barkó (dziś ruiny nad Brekovem na Słowacji) od klanu Kaplon podczas umowy majątkowej. Czasami przed 1312 r. Stał się także właścicielem zamku Bodrogszög, który leżał gdzieś w pobliżu dzisiejszego Klin nad Bodrogom na Słowacji [9]. Possibly in the 1290s, Peter built the castle of Borostyán, which later became his provincial seat and 17 villages and lands belonged to it. Beside that, he also owned Jeszenő Castle (today Jasenov, Slovakia) since 1283, after it was confiscated from the rebellious Joachim Gutkeled's family. In 1307, he acquired Barkó Castle (today ruins above Brekov, Slovakia) from the Kaplon clan during an estate contract. Sometimes before 1312, he also became owner of the Bodrogszög Castle, which laid somewhere near present-day Klin nad Bodrogom, Slovakia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Lord of Zemplén Provincial lord Amadeusz Aba i jego pokrewieństwo de facto niezależnie rządzili północnymi i północno-wschodnimi hrabstwami, w tym Zemplén, królestwa od lat 90. XIX wieku, w epoce feudalnej anarchii. Możliwe, że Piotr był wśród swoich rodzin, więc był w stanie zachować pewien stopień autonomii. Po wyginięciu dynastii Árpád w 1301 r., Kiedy wybuchła sukcesja, Amadeusz Aba poparł roszczenia Karola z Anjou do tronu węgierskiego, więc Piotr również dołączył do swojego obozu. Karol stał się niekwestionowanym władcą całego królestwa do 1310 roku. Mieszczanie Kassy (obecnie Koszyce na Słowacji) zamordowali Amadeusza Abę we wrześniu 1311 roku. Następnie Karol postanowił wykorzenić oligarchiczne panowanie Abasa. Jednak synowie Amadeusza zbuntowali się przeciwko królowi i zawarli sojusz z potężnym oligarchą Matthew Csákiem. Następnie Piotr postanowił porzucić lojalność Abasa i przysięgał lojalność wobec Karola. Pod koniec 1311 r. Lub na początku 1312 r., Kiedy wojska Aba napadły na Sárospatak, fort był skutecznie broniony przez własną milicję Piotra i członków rodziny Baksa. Piotr doznał poważnych obrażeń podczas starcia [10]. Karta królewska wydana 10 kwietnia 1312 r. Głosiła, że ​​jeden z synów Amadeusza, Mikołaj Aba zemścił się na Piotrze za jego ucieczkę, a jego żołnierze splądrowali i zdewastowali lordostwo Gálszécs (prawdopodobnie wiosną 1312 r.). Podczas potyczki miejscowy kościół został zniszczony, a całe zgromadzone bogactwo zostało splądrowane, powodując zniszczenie 1000 złotych dukatów dla Piotra. Ponadto jego dwór został podpalony przez Abasa, gdy pozostała tam niezidentyfikowana żona Piotra, podczas gdy jeden z jego krewnych, także Piotr, został zabity. Następnie Piotr brał udział w oblężeniu Zamku Sárosa (dziś Šariš na Słowacji), kiedy armia Karola przejęła fort od pokrewieństwa Aba-ally Zólyom (Balassa) [11]. Jako częściową rekompensatę Piotr otrzymał ziemię Pihnye (dzisiejsze Pichne, Słowacja) od Karola I, który wcześniej skonfiskował majątek zdradzieckim synom pewnego Iroszla (Jarosław) [12]. Amadeus Aba and his kinship ruled de facto independently the northern and north-eastern counties, including Zemplén, of the kingdom since the 1290s, during the era of feudal anarchy. It is possible that Peter was among his familiares, thus he was able to maintain some degree of autonomy. After the extinction of the Árpád dynasty in 1301, when a succession war broke out, Amadeus Aba supported Charles of Anjou's claim to the Hungarian throne, thus Peter also joined his camp. Charles became the undisputed ruler of the whole kingdom by 1310. The burghers of Kassa (now Košice in Slovakia) assassinated Amadeus Aba in September 1311. After that Charles was committed to eradicating the Abas' oligarchic rule. However, Amadeus' sons rebelled against the king and entered into an alliance with the powerful oligarch Matthew Csák. Then Peter decided to left the Abas' allegiance and swore loyalty to Charles. In late 1311 or early 1312, when the Aba troops raided Sárospatak, the fort was successfully defended by the own militia of Peter and members of the Baksa kindred. Peter was seriously injured in the clash.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} A royal charter issued on 10 April 1312 narrated that one of Amadeus' sons, Nicholas Aba took revenge on Peter for his defection, and his troops looted and devastated the Gálszécs lordship (possibly in the spring of 1312). During the skirmish, the local church was destroyed, where all accumulated wealth were plundered, causing the damage of 1,000 gold ducats for Peter. In addition, his manor was set on fire by the Abas, when Peter's unidentified wife stayed there, while one of his relatives, also a Peter, was killed. Following that Peter participated in the siege of Sáros Castle (today Šariš in Slovakia), when Charles' army seized the fort from the Aba-ally Zólyom (Balassa) kinship.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As a partial compensation, Peter was granted the land of Pihnye (present-day Pichne, Slovakia) from Charles I, who previously confiscated the estate from the treacherous sons of a certain Iroszló (Jarosław).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Várrom (2996. számú műemlék) 6.jpg Ruins of Regéc Castle Po bitwie pod Rozgony w dniu 15 czerwca 1312 r. Piotr i jego słudzy prawdopodobnie uczestniczyli [12], co położyło kres rządom rodziny Aba na północno-wschodnich Węgrzech, a Piotrem został Karol Ispán w hrabstwach Zemplén i Ung przez Karola I. [13] W ramach honoru jego godności otrzymał także zamki Gönc (dawna siedziba Amadeusza Aby) i Regéc, gdzie pełnił funkcję kasztelana (z tytułem przybywających) [14]. Kádár kwestionuje to ostatnie stanowisko [15] Według historyka Gyuli Kristó Peter wykorzystał tę próżnię polityczną, która pojawiła się po rozwiązaniu dominacji Abas w nadchodzących latach, i zaczął tworzyć faktyczną niezależną prowincję w okręgach Zemplén i częściowo w prowincji Abaúj. Tak więc Kristó uważał go za jednego z tak zwanych „oligarchów” lub „panów prowincji” [16]. Peter nieustannie dystansował się od władzy królewskiej i wszedł jako lokalny tyran przeciwko sąsiednim szlachtom. Na przykład, pod koniec 1315 r. Splądrował ziemie rojalistów Nagymihályis (potomków pokrewnych kaplonistów) [17] [18] Współpracował ze swoimi byłymi wrogami, synami zmarłego Amadeusza Aby, a ich wspólne oddziały oblegały i niszczały zamki Györke i Nagymihály (obecnie odpowiednio Ďurkov i Michalovce na Słowacji). Poplecznicy Piotra torturowali i mordowali niektórych krewnych i sług Nagymihályi [19]. W tym czasie Piotr posiadał około 50 wiosek i sześć zamków [12]. W listopadzie 1316 r. Doniesiono, że członkowie rodziny Rozgonyi (klan Básztély) „bronili zamku Csicsva [dzisiejsza część Sedliská, Słowacja] przez prawie rok” przed banderą Piotra. [20] Following the Battle of Rozgony on 15 June 1312, Peter and his servants presumably participated,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} which brought an end to the Aba family's rule in Northeast Hungary, Peter was made ispán of Zemplén and Ung counties by Charles I.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As part of his dignities' honor, he was also granted the castles of Gönc (Amadeus Aba's former seat) and Regéc, where he served as castellan (with the title of comes).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Kádár questions the latter position.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to historian Gyula Kristó, Peter exploited that political vacuum, which emerged following the dissolution of the Abas' dominion in the upcoming years, and began to establish a de facto independent province in Zemplén and partly Abaúj counties. Thus Kristó considered him as one of the so-called "oligarchs" or "provincial lords".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Peter continually distanced himself from the royal power and entered as a local tyrant against the neighbouring noblemen. For instance, he plundered the lands of the royalist Nagymihályis (descendants of the Kaplon kindred) in late 1315.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He cooperated with his former enemies, the sons of the late Amadeus Aba, and their joint troops besieged and destroyed the castles of Györke and Nagymihály (today Ďurkov and Michalovce in Slovakia, respectively). Peter's henchmen also tortured and murdered some of the Nagymihályis' relatives and servants.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Peter possessed approximately 50 villages and six castles by that time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In November 1316, it was reported the members of the Rozgonyi family (Básztély clan) have been "defending Csicsva Castle [today part of Sedliská, Slovakia] for almost a year" against Peter's banderium.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Bunt przeciwko Karolowi Piotr I, syn Petenyego, został po raz pierwszy nazwany „nielojalnym” przez Karola I 2 stycznia 1317 roku. Karta królewska donosiła, że ​​James Borsa, były Palatyn Węgier, który zwrócił się przeciwko Karolowi, zawarł sojusz przeciwko królowi z innymi panami, w tym jego zięć Mojsa Ákosa, Gutkeledów Szilágysága (Sălaj) i samego Piotra w drugiej połowie 1316 r. [21] W karcie Charles skonfiskował niektóre ze swoich ziem i posiadłości i przekazał je swojemu lojalnemu żołnierzowi Mikcsowi Ákosowi, który poniósł poważne szkody w swoich starciach z Piotrem (na przykład jedna z jego rodzin została zabita) [21]. Wśród skonfiskowanych ziem były Sztracsina, Kékmező, Nagydomása, Kisdomása i Gereginye (obecnie Stročín, Kuková, Veľká Domaša, Malá Domaša i Ohradzany na Słowacji). [15] Peter, son of Petenye was first referred to as "disloyal" by Charles I on 2 January 1317. The royal charter reported James Borsa, a former Palatine of Hungary, who turned against Charles, had made an alliance against the king with other lords, including his son-in-law Mojs Ákos, the Gutkeleds of Szilágyság (Sălaj) and Peter himself in the second half of 1316.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the charter, Charles confiscated some of his lands and estates and handed them over to his loyal soldier Mikcs Ákos, who suffered serious damages in his clashes against Peter (for instance, one of his familiares was killed).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Among the lands confiscated were Sztracsina, Kékmező, Nagydomása, Kisdomása and Gereginye (present-day Stročín, Kuková, Veľká Domaša, Malá Domaša and Ohradzany in Slovakia, respectively).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Inny dokument wydany 10 lutego 1321 r. Opowiadał, że po jego zdradzie Piotr, którego majątki leżały na północno-wschodniej granicy, udał się do Królestwa Rusi i ofiarował węgierską koronę Andrzejowi lub Leonowi Galicji, oboje byli prawnukami matki Béli IV z Węgier. [21] [22] [23] Historyk Attila Bárány argumentował, że James Borsa i coraz bardziej wpływowy Mojs Ákos poparli Piotra w jego wysiłkach i reprezentował cały spisek na galicyjskim dworze królewskim [24]. Ze względu na potencjalne ruskie pochodzenie i bliskość swoich posiadłości Peter miał szerokie i pełne życia powiązania polityczne i handlowe z lokalną elitą Królestwa Galicji - Wołynia [25]. Tamás Kádár wątpi w ofertę tronu węgierskiego, uważa, że ​​Piotr i jego sojusznicy szukali jedynie pomocy wojskowej w Galicji przeciwko Karolowi [19]. Misja dyplomatyczna Piotra zakończyła się niepowodzeniem, obaj książęta Rurikid, Andrew i Leo odmówili zaangażowania się w zjednoczenie Karola, z którym utrzymywali dobre stosunki (istniały teorie, że pierwszą żoną Karola była córka Leo, Maria) [25]. Another document issued on 10 February 1321 narrated that after his betrayal, Peter, whose estates laid in the northeast border, traveled to the Kingdom of Rus' and offered the Hungarian crown to either Andrew or Leo II of Galicia, both were maternal great-grandchildren of Béla IV of Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Attila Bárány argued James Borsa and the increasingly influential Mojs Ákos supported Peter in his efforts, and he represented the whole conspiracy in the Galician royal court.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Because of his potential Ruthenian ancestry and proximity to his properties, Peter had extensive and vibrant political and trade connections with the local elite in the Kingdom of Galicia–Volhynia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tamás Kádár doubts the offer of the Hungarian throne, he considers that Peter and his allies only sought military assistance in Galicia against Charles.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Peter's diplomatic mission ended unsuccessfully, both of the Rurikid princes, Andrew and Leo refused to involve in the unification of Charles, with whom they maintained good relationship (there were theories that Charles' first wife was Leo's daughter, Maria).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Jasenovský hrad 006.JPG Jasenov (Jeszenő) Castle, owned by Peter since 1283 W oparciu o regestę znalezioną w archiwach rodziny Drugethów (obecnie część Słowackiego Archiwum Narodowego w Preszowie) Peter nawet dwukrotnie próbował zabić Karola I. Początkowo osobiście próbował zabić Karola, który był chory w łóżku w Sárospatak, być może, gdy nadal uważano go za lojalnego, dzięki czemu mógł bez trudu przedstawić towarzysza króla. Próba Piotra została ujawniona i schwytana przez samego króla. István Petrovics uznał, że próba ta miała miejsce w ostatnich miesiącach 1316 r. [26] W przeciwieństwie do rekonstrukcji Petrovicsa Tamás Kádár twierdzi, że Piotr był uważany za lojalnego nawet 15 grudnia 1316 r., Zgodnie z królewskim dokumentem [15]. Ponadto w tych miesiącach Karol mieszkał w południowych Węgrzech, Temesvár i Lippa (obecnie Timișoara i Lipova w Rumunii). Jeśli pierwsza próba zabójstwa Piotra w ogóle się wydarzyła, musi to nastąpić wiosną 1317 r., Jak uważa Kádár. ​​[27] Gyula Kristó zakwestionował ważność narracji dokumentu królewskiego o zamachu na Piotra. Historyk argumentował, że Karol I i jego kancelaria podkreślają impenitencję zdradzieckiego Piotra za pomocą fałszywej narracji [28]. Tamás Kádár nie podziela tego punktu widzenia; uważa, że ​​zamiast Piotra jego zamordowany zabójca został schwytany podczas pierwszej próby [29]. Po raz drugi Peter zatrudnił dwóch zabójców, aby zamordowali Karola, który wówczas mieszkał w tymczasowej stolicy Temesvár. Według dyplomu z 1355 r. Zabójcy, niektórzy szlachcice Mikołaj i Filip starali się zabić króla strzałą. Nie było doniesień, że Karol został ranny podczas próby zabójstwa, ale król wygnał ich i skonfiskował ich ziemie w powiecie Csanád. Petrovics argumentował, że druga próba Piotra miała miejsce wiosną (podczas jego wojny z Karolem) lub zimą 1317 (po porażce w Zemplén). [26] Based on a regesta found in the archives of the Drugeth family (today part of the Slovak National Archives in Prešov), Peter even attempted the assassination of Charles I twice. At first, he personally tried to kill Charles, who was sick in bed in Sárospatak, possibly when he still was considered loyal, thus he was able to present the king's companion without difficulty. Peter's attempt was revealed and captured by the king himself. István Petrovics considered this attempt took place in the last months of 1316.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In contrast to Petrovics' reconstruction, Tamás Kádár argues that Peter was considered loyal even on 15 December 1316, according to a royal document.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In addition, Charles resided in Southern Hungary, Temesvár and Lippa (present-day Timișoara and Lipova in Romania, respectively), in those months. If Peter's first assassination attempt happened at all, it must be occurred in the spring of 1317, as Kádár considers.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Gyula Kristó questioned the validity of the royal document's narration on Peter's assassination attempt. The historian argued Charles I and his chancellery aimed to emphasize the impenitence of the traitorous Peter with the false narrative.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tamás Kádár does not share this viewpoint; he considers, instead of Peter, his commissioned assassin was captured during the first attempt.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} For the second time, Peter hired two assassins to murder Charles, who resided in the temporary capital Temesvár then. According to a diploma from 1355, the assassins, certain noblemen Nicholas and Philip tried to kill the king with an arrow. There was no report that whether Charles was injured during the assassination attempt, but the king exiled them and confiscated their lands in Csanád County. Petrovics argued Peter's second attempt occurred in either Spring (during his war against Charles) or Winter 1317 (after his defeat in Zemplén).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Karol natychmiast zareagował na niekorzystne wydarzenia i na początku 1317 r. Rozpoczął wieloaspektową wojnę z Jamesem Borsą i jego sojusznikami. Król najpierw zainicjował kampanię królewską przeciwko Piotrowi, najsłabszemu z członków koalicji przeciw Karolowi. Philip Drugeth, który został również uczyniony ispánem hrabstwa Abaúj, a Mikcs Ákos poprowadził armię Karola przeciwko fortom Piotra w hrabstwie Ung w pierwszych miesiącach 1317 roku. W marcu Drugeth złapał Gönc, a następnie jego armia maszerowała przed zamkiem Regéc, również dołączyli żołnierze pomocniczy Władysława Baksy z powodu groźnego liścia Drugeth. [30] Regéc został oblężony i zajęty w kwietniu. W tym samym czasie Mikcs Ákos zmiażdżył władzę Piotra w Zemplén, zdobywając zamki Barkó, Borostyán i Bodrogszög w ciągu kilku tygodni. [31] Piotr z powodzeniem wyłamał się z blokady, „jak niezłomna bestia” (jak napisano w karcie z 1342 r.) Podczas oblężenia swego miejsca, Borostjan i uciekł z prowincji. Jednak Mikcs schwytał i uwięził syna Petera (prawdopodobnie imiennika) i wysłał na dwór królewski jako jeniec wojenny [32]. Ostatnia twierdza Piotra Jeszenő została zajęta przez Philipa Drugeth w ostatnich dniach kwietnia lub na początku maja 1317 r. [31] Charles immediately responded to the unfavorable developments and launched a multi-faceted war against James Borsa and his allies in early 1317. The king initiated a royal campaign first against Peter, the weakest member of the anti-Charles coalition. Philip Drugeth, who was also made ispán of Abaúj County, and Mikcs Ákos led Charles' army against Peter's forts in Ung County in the first months of 1317. Around March, Drugeth captured Gönc, then his army marched in front of Regéc Castle, also joined by Ladislaus Baksa's auxiliary troops due to a threatening leaf by Drugeth.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Regéc was besieged and seized in April. In the same time, Mikcs Ákos crushed Peter's power in Zemplén, capturing the castles Barkó, Borostyán and Bodrogszög within few weeks.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Peter successfully broke out of the blockade, "like an indomitable beast" (as a 1342 charter wrote) during the siege of his seat, Borostyán and fled the province. However, Mikcs captured and imprisoned Peter's (probably namesake) son and sent to the royal court as a prisoner of war.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Peter's last stronghold Jeszenő was taken by Philip Drugeth in the last days of April or early May 1317.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Późniejsze życie Po upadku w hrabstwach Zemplén, Ung i Abaúj informacje o Piotrze są tylko fragmentaryczne. Po swojej porażce (lub jednocześnie) Karol zwrócił się przeciwko Jamesowi Borsi, którego armia została pokonana w pierwszej połowie 1317 r. (Historyk Attila Zsoldos podał dokładną datę do 10 lutego) w Debreczynie, a jego fortece zostały zdobyte w kolejnych miesiącach. James Borsa zabarykadował się w zamku Sólyomkő (obecnie w Aleșd w Rumunii), ale został schwytany przez wojska królewskie po jego kapitulacji (prawdopodobnie w maju 1318 r.), Jednak uniknął egzekucji i ostatecznie został wykupiony przez Mojsa Ákosa [33]. Możliwe, że Peter został schwytany również w Sólyomkő lub wcześniej (jego udział w dwóch zamachach ujawniono dopiero wtedy), a później sam został zwolniony również podczas okupu lub wymiany więźniów między dworem królewskim a Mojsem. [34] After his fall in Zemplén, Ung and Abaúj counties, there is only fragmented information about Peter. Following his defeat (or simultaneously), Charles turned against James Borsa, whose army was defeated in the first half of 1317 (historian Attila Zsoldos provided the exact date to 10 February) in Debrecen, and his fortresses were captured in the following months. James Borsa barricaded himself into the castle of Sólyomkő (now in Aleșd, Romania), but was captured by the royal troops after his surrender (possibly in May 1318), however he escaped execution and was eventually ransomed by Mojs Ákos.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is possible that Peter was captured too in Sólyomkő or earlier (his involvement in the two assassination attempts revealed only then), and later himself was also released during a ransom or exchange of prisoners between the royal court and Mojs.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} W Bośni i Hercegowinie James Borsa i Peter, syn Petenye, zostali zmarginalizowani i przyćmieni przez Mojsa, który pod względem wojskowym był największym wrogiem Karola [35]. Kiedy Mojsowi nie udało się powstrzymać generała króla Dózsy Debreceni przedostanie się do wewnętrznych części Transylwanii w Topie, w połowie drogi między Bramą Meszes a Kolozsvár (obecnie Cluj-Napoca, Rumunia) w lipcu 1318 r., Peter, wzywając swoich zwolenników w okręgu Szatmár [ 36] również brał udział w potyczce wraz z Jamesem Borsą i innymi. [37] Być może pozostał w Siedmiogrodzie przez pozostałe lata i po wycofaniu Dózsy Debreceni nadal walczył z miejscowymi szlachcicami Karola w regionach Transylwanii Północnej, Górnej Cisy i Szamos (Someș) [38]. W lutym 1321 roku Charles przywołał go „przeklętą pamięcią”, potwierdzając jego śmierć do tego czasu [39]. In Transylvania, James Borsa and Peter, son of Petenye were both marginalized and overshadowed by Mojs, militarily the most successful enemy of Charles.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When Mojs failed to prevent the king's general Dózsa Debreceni to advance into the inner parts of Transylvania at Topa, midway between the Meszes Gate and Kolozsvár (today Cluj-Napoca, Romania) in July 1318, Peter, summoning his supporters in Szatmár County,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} also participated in the skirmish, along with James Borsa and others.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Possibly he remained in Transylvania in his remaining years and continued to struggle against the local pro-Charles noblemen in the regions of Northern Transylvania, Upper Tisza and Szamos (Someș) after the withdrawal of Dózsa Debreceni.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In February 1321, Charles recalled him with "cursed memory", confirming his death by then.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Kádár 2017, s. 100. Zsoldos 2011, s. 75. Szűcs 1993, str. 54–55. Kristó 1979, s. 146. Szűcs 1993, s. 52. Zsoldos 2011, s. 235. Szűcs 1993, s. 55. Szűcs 1993, s. 36. Engel 1996, str. 273, 283, 285, 333. Petrovics 2000, s. 425. Engel 1988, str. 100–101. Kádár 2017, s. 101. Engel 1996, str. 219, 241. Engel 1996, str. 320, 399. Kádár 2017, s. 102. Kristó 1979, s. 143. Bárány 2011, s. 96. Kristó 1979, s. 158. Kádár 2017, s. 105. Kristó 2003, s. 328. Engel 1988, s. 114. Petrovics 2000, s. 426. Kristó 2003, s. 329. Bárány 2011, s. 97. Kádár 2017, s. 106. Petrovics 2000, str. 431–434. Kádár 2017, s. 103. Kristó 2003, str. 330–331. Kádár 2017, s. 104. Kristó 2003, s. 333. Engel 1988, s. 116. Petrovics 2000, s. 427. Zsoldos 2016, s. 216. Bárány 2011, s. 109. Bárány 2011, s. 103. Kristó 2003, s. 336. Engel 1988, s. 124. Kádár 2017, s. 107. Zsoldos 2016, s. 224. Źródła Bárány, Attila (2011). "Debreceni Dózsa küzdelme a bihari oligarchákkal [Walka Dózsy Debreceni z oligarchami w Bihar]". [[W:] Bárány, Attila; Papp, Klára; Szálkai, Tamás (eds.). Debrecen város 650 éves. Várostörténeti tanulmányok (po węgiersku). Debreceni Egyetem. Történelmi Intézet. pp. 75–126. ISBN 963-821-6468. Engel, Pál (1988). "Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323) [Zjednoczenie Królestwa. Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 122 (1–2): 89–146. Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka Archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. Kádár, Tamás (2017). "Egy megkésett tartományuraság-építési kísérlet a XIV. század eleji Magyarországon: Petenye fia Péter pályája [Późna próba budowania suwerennej prowincji na początku XIV wieku na Węgrzech: Kariera Piotra, syna Petenyego]". In Szolyák, Péter; Csengeri, Piroska (eds.). A Herman Ottó Múzeum Évkönyve LVI (po węgiersku). Herman Ottó Múzeum. str.. 99–111. ISSN 0544-4225. Kristó, Gyula (1979). A feudális széttagolódás Magyarországon [Anarchia feudałów na Wegrzech] (po węgiersku). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-1595-4. Kristó, Gyula (2003). "I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310–1323) [Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): 297–347. Petrovics, István (2000). "Orgyilkosok Temesvárott: merénylet I. Károly király ellen [Zabójcy w Temesvár: Próby zabójstwa króla Karola I]". [W:] Piti, Ferenc; Szabados, György (eds.). "Magyaroknak eleiről". Ünnepi tanulmányok a hatvan esztendős Makk Ferenc tiszteletére (po węgiersku). Szegedi Középkorász Műhely. str. 421–434. ISBN 963-482-500-1. Szűcs, Jenő (1993). "Sárospatak kezdetei és a pataki erdőuradalom ['Początki Sárospatak i lasów królewskich Patak]". Történelmi Szemle (po węgiersku). Hungarian Academy of Sciences. 35 (1–2): 1–57. ISSN 0040-9634. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka Archontologia Węgier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2016). "Erdélyi háborúk a 14. század elején [Wojny Transylwanii na początku XIV wieku]". [W:] Pósán, László; Veszprémy, László (eds.). Elfeledett háborúk. Középkori csaták és várostromok (6–16. század) (po węgiersku). Zrínyi Kiadó.str. 198–231. ISBN 978-963-3276-96-9.

Péter Piotr — Ispán Zemplén — Ispán Zemplén Okres od 1312 do 1317 Poprzednik Aba Amadé Następca Ákos Mikcs Ispán Ung Okres od 1312 do 1313 Poprzednik Aba Amadé Następca Aba László Dane biograficzne Klan nieznany Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć 1318÷1321 Ojciec Petenye Żona nieznana Dzieci syn