Grzegorz VII: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 20: | Linia 20: | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
=== Życie przed wyborem na papieża === | === Życie przed wyborem na papieża === | ||
| − | Hildebrand urodził się w niezamożnej rodzinie, w [[Toskania|Toskanii]]; wykształcenie i formację duchową zdobył w klasztorze [[benedyktyni|benedyktyńskim]] na [[Awentyn]]ie, związanym z [[Opactwo Matki Bożej w Cîteaux|opactwem św. Piotra i Pawła w Cluny]] | + | Hildebrand urodził się w niezamożnej rodzinie, w [[Toskania|Toskanii]]; wykształcenie i formację duchową zdobył w klasztorze [[benedyktyni|benedyktyńskim]] na [[Awentyn]]ie, związanym z [[Opactwo Matki Bożej w Cîteaux|opactwem św. Piotra i Pawła w Cluny]]<ref name="Kelly">. Wiosną 1047 roku opuścił [[Rzym]], towarzysząc jako osobisty sekretarz papieżowi [[Grzegorz VI (papież)|Grzegorzowi VI]], zdetronizowanemu przez cesarza [[Henryk III Salicki|Henryka III]] na [[synod]]zie w [[Sutri]] i deportowanemu do [[Kolonia (Niemcy)|Kolonii]]<ref name="Kelly">. Z rąk Grzegorza VI, otrzymał w 1047 roku, niższe [[sakrament święceń|święcenia kapłańskie]]<ref name="Kelly">. Po śmierci Grzegorza, wstąpił do klasztoru kluniackiego, lecz po dwóch latach wrócił do Rzymu, by stać się jednym z najbliższych współpracowników pierwszego papieża reformy, [[Leon IX|Leona IX]] (1049-1054) oraz jego następców: [[Wiktor II|Wiktora II]] (1054-1057), [[Stefan IX|Stefana IX]]{{u|uwaga1}} (1057-1059), [[Mikołaj II (papież)|Mikołaja II]] (1059-1061) i [[Aleksander II (papież)|Aleksandra II]] (1061-1073)<ref name="Kelly">. Pełnił funkcję [[subdiakon]]a Kościoła Rzymskiego (1049) (święcenia [[subdiakon]]atu otrzymał od Leona IX), rektora [[Bazylika św. Pawła za Murami|bazyliki św. Pawła za Murami]], [[Legat papieski|papieskiego legata]] przewodzącego reformacyjnym synodom w [[Tours]] (1054) i [[Chalon-sur-Saône|Chalon-sur-Saone]] (1056) i [[archidiakon]]a Kościoła rzymskiego (1059)<ref name="Kelly">. Posłował też na dwór [[Agnieszka z Poitou|cesarzowej Agnieszki]] oraz do [[Mediolan]]u<ref name="Kelly">. |
=== Wybór === | === Wybór === | ||
| − | Na pogrzebie Aleksandra II (22 kwietnia 1073) został wybrany na papieża przez lud rzymski, który wołał: „Hildebrand ma być papieżem!”, co zostało później potwierdzone przez [[kardynał]]ów{{r|Wollpert}}. Miesiąc po wyborze otrzymał [[sakrament święceń|święcenia]] [[prezbiter]]atu, a 30 czerwca – [[Sakra|sakrę]] [[biskup]]ią. Nie poinformował dworu cesarskiego o swoim wyborze, ani nie prosił o zatwierdzenie, ze względu na napięcie panujące wówczas pomiędzy papiestwem a cesarstwem | + | Na pogrzebie Aleksandra II (22 kwietnia 1073) został wybrany na papieża przez lud rzymski, który wołał: „Hildebrand ma być papieżem!”, co zostało później potwierdzone przez [[kardynał]]ów{{r|Wollpert}}. Miesiąc po wyborze otrzymał [[sakrament święceń|święcenia]] [[prezbiter]]atu, a 30 czerwca – [[Sakra|sakrę]] [[biskup]]ią. Nie poinformował dworu cesarskiego o swoim wyborze, ani nie prosił o zatwierdzenie, ze względu na napięcie panujące wówczas pomiędzy papiestwem a cesarstwem<ref name="Kelly">. |
=== Pontyfikat === | === Pontyfikat === | ||
| − | Z jego okresu pochodzi dokument tzw. ''[[Dictatus Papae]]'' (1075) – jest to program reformy, w którym sformułowano m.in. zasady [[uniwersalizm papieski|uniwersalizmu papieskiego]] | + | Z jego okresu pochodzi dokument tzw. ''[[Dictatus Papae]]'' (1075) – jest to program reformy, w którym sformułowano m.in. zasady [[uniwersalizm papieski|uniwersalizmu papieskiego]]<ref name="Kelly">. Grzegorz VII był rzecznikiem reformy Kościoła, faktycznym kierownikiem polityki papieskiej od pontyfikatu Mikołaja II{{r|Wollpert}}. Jako papież realizował program zmierzający do centralizacji Kościoła pod absolutną władzą papieża przez wzmocnienie karności kościelnej oraz emancypację Kościoła spod władzy świeckiej{{r|Wollpert}}. Na dwóch synodach wielkopostnych w 1074 i 1075, papież potwierdził, wprowadzone przez swoich poprzedników, dekrety potępiające [[symonia|symonię]] i małżeństwa duchownych<ref name="Kelly">. Ponadto, pozbawił godności wszystkich biskupów, zezwalających na łamanie [[celibat]]u, w zamian za łapówki{{r|Wollpert}}. Szczególnie przeciwni tym zmianom byli księża z Niemiec i Francji{{r|Wollpert}}. Prawdziwe zaognienie sporu z biskupami i władzą cesarską spowodował [[spór o inwestyturę]], czyli mianowanie biskupów przez książąt świeckich{{r|Wollpert}}. |
W wigilię Bożego Narodzenia 1075, gdy Grzegorz odprawiał [[Pasterka|pasterkę]] w [[bazylika Matki Bożej Większej|kościele św. Marii Maggiore]], do krypty wpadła nagle grupa uzbrojonych żołnierzy, najemnicy złapali papieża za włosy i zranionego wywlekli sprzed ołtarza. Zamknięto go w ufortyfikowanej wieży, gdzie był torturowany i wyśmiewany. Następnego dnia papieża odbito, wierni doprowadzili go do kościoła, by dokończył mszę z poprzedniego dnia. | W wigilię Bożego Narodzenia 1075, gdy Grzegorz odprawiał [[Pasterka|pasterkę]] w [[bazylika Matki Bożej Większej|kościele św. Marii Maggiore]], do krypty wpadła nagle grupa uzbrojonych żołnierzy, najemnicy złapali papieża za włosy i zranionego wywlekli sprzed ołtarza. Zamknięto go w ufortyfikowanej wieży, gdzie był torturowany i wyśmiewany. Następnego dnia papieża odbito, wierni doprowadzili go do kościoła, by dokończył mszę z poprzedniego dnia. | ||
| − | Z początku król [[Henryk IV Salicki]] był przychylny reformom, lecz nie zamierzał podporządkować się dekretowi o inwestyturze{{r|Wollpert}}. Gdy 9 czerwca 1075 roku zakończył walkę z Sasami, sam wpłynął na mianowanie biskupów w [[Mediolan]]ie, [[Niemcy|Niemczech]], a także w [[Spoleto]] i [[Fermo]] | + | Z początku król [[Henryk IV Salicki]] był przychylny reformom, lecz nie zamierzał podporządkować się dekretowi o inwestyturze{{r|Wollpert}}. Gdy 9 czerwca 1075 roku zakończył walkę z Sasami, sam wpłynął na mianowanie biskupów w [[Mediolan]]ie, [[Niemcy|Niemczech]], a także w [[Spoleto]] i [[Fermo]]<ref name="Kelly">. Dowiedziawszy się o tym, Grzegorz ostro upomniał króla i zagroził mu klątwą{{r|Wollpert}}. W wyniku tego 24 stycznia 1076 roku król, wraz z biskupami niemieckimi, odbył synod w [[Wormacja|Wormacji]], na którym wystosował list do papieża żądając, by ten opuścił [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]]<ref name="Kelly">. Kilka miesięcy później, Grzegorz odpowiedział na [[synod]]zie wielkopostnym, [[ekskomunika|ekskomunikując]] Henryka i pozbawiając go władzy świeckiej{{r|Wollpert}}. Spór ten udało się załagodzić legatowi papieskiemu, który doprowadził do spotkania papieża z królem w [[Kanossa|Canossie]] w styczniu 1077 roku{{r|Wollpert}}. Henryk przez trzy dni publicznie pokazywał się w pokutnych szatach i prosił Grzegorza o wybaczenie i zdjęcie klątwy, czego papież dokonał 27 stycznia{{r|Wollpert}}. |
| − | Pokój ten okazał się jednak krótkotrwały, ponieważ niemieccy książęta, zbuntowali się przeciw Henrykowi i mianowali antykrólem jego szwagra, [[Rudolf Szwabski|Rudolfa Szwabskiego]]{{r|Wollpert}}. Henryk natychmiast zwrócił się do papieża z prośbą o ekskomunikę Rudolfa i zagroził, że jeśli odmówi, król powoła [[antypapież]]a{{r|Wollpert}}. Na tę groźbę, papież po raz kolejny ekskomunikował Henryka, zdjął z urzędu i obłożył klątwą (marzec 1080){{r|Wollpert}}. Wówczas Henryk zwołał synod w [[Bressanone|Brixen]] i 25 czerwca 1080 roku odwołał Grzegorza i powołał na jego miejsce [[arcybiskup]]a [[Rawenna|Rawenny]], [[Klemens III (antypapież)|Wiberta]] (później uznanego za [[antypapież]]a) | + | Pokój ten okazał się jednak krótkotrwały, ponieważ niemieccy książęta, zbuntowali się przeciw Henrykowi i mianowali antykrólem jego szwagra, [[Rudolf Szwabski|Rudolfa Szwabskiego]]{{r|Wollpert}}. Henryk natychmiast zwrócił się do papieża z prośbą o ekskomunikę Rudolfa i zagroził, że jeśli odmówi, król powoła [[antypapież]]a{{r|Wollpert}}. Na tę groźbę, papież po raz kolejny ekskomunikował Henryka, zdjął z urzędu i obłożył klątwą (marzec 1080){{r|Wollpert}}. Wówczas Henryk zwołał synod w [[Bressanone|Brixen]] i 25 czerwca 1080 roku odwołał Grzegorza i powołał na jego miejsce [[arcybiskup]]a [[Rawenna|Rawenny]], [[Klemens III (antypapież)|Wiberta]] (później uznanego za [[antypapież]]a)<ref name="Kelly">. Wkrótce potem Henryk wyruszył podbić [[Rzym]] i w 1083 zajął tzw. „miasto Leona”, a w rok później pozostałe dzielnice miasta<ref name="Kelly">. Wówczas kilkunastu [[kardynał]]ów przeszło na stronę Wiberta – antypapieża Klemensa, który w 1084 roku koronował Henryka na cesarza rzymskiego{{r|Wollpert}}. Z pomocą Grzegorzowi (broniącemu się w [[Zamek Świętego Anioła|Zamku św. Anioła]]), przyszedł władca [[Normanowie|Normanów]] [[Robert Guiscard]], który jednocześnie spustoszył miasto{{r|Wollpert}}. Odpowiedzialnością za czyny grabieżców, Rzymianie obarczyli Grzegorza, który, złamany tym, wycofał się do [[Salerno]], gdzie rok później zmarł{{r|Wollpert}}. |
| − | W sprawach zagranicznych Grzegorz poparł [[Królestwo Kastylii|króla Kastylii]] [[Alfons VI|Alfonsa VI]], który w 1080 roku wprowadził liturgię rzymską w miejsce [[ryt mozarabski|liturgii mozarabskiej]] | + | W sprawach zagranicznych Grzegorz poparł [[Królestwo Kastylii|króla Kastylii]] [[Alfons VI|Alfonsa VI]], który w 1080 roku wprowadził liturgię rzymską w miejsce [[ryt mozarabski|liturgii mozarabskiej]]<ref name="Kelly">. Planował także wysłać krucjatę do [[Cesarstwo Bizantyńskie|Cesarstwa Bizantyńskiego]] przeciw Turkom i odzyskać Grób Święty w [[Jerozolima|Jerozolimie]]<ref name="Kelly">. Pomimo że nie udało mu się tego zrealizować, zachował przyjazne stosunki z [[Michał VII Dukas|Michałem VII Dukasem]]<ref name="Kelly">. W 1079 roku, po wieloletnich pertraktacjach, udało mu się przekonać [[Berengar z Tours|Berengara z Tours]], że podczas [[Eucharystia (sakrament)|Eucharystii]], chleb i wino ulegają [[Transsubstancjacja|przemianie substancjalnej]]<ref name="Kelly">. |
== Odniesienia w kulturze == | == Odniesienia w kulturze == | ||
| Linia 40: | Linia 40: | ||
== Kanonizacja == | == Kanonizacja == | ||
| − | Grzegorz VII został [[beatyfikacja|beatyfikowany]] przez [[Grzegorz XIII|Grzegorza XIII]] w 1584 roku, a [[kanonizacja|kanonizacji]] dokonał w 1606 roku papież [[Paweł V]] | + | Grzegorz VII został [[beatyfikacja|beatyfikowany]] przez [[Grzegorz XIII|Grzegorza XIII]] w 1584 roku, a [[kanonizacja|kanonizacji]] dokonał w 1606 roku papież [[Paweł V]]<ref name="Kelly">. |
== Dzień obchodów == | == Dzień obchodów == | ||
Wersja z 15:25, 11 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Grzegorz VII (łac. Gregorius VII, właśc. Hildebrand OSB; ur. ok. 1020 w Sovanie, zm. 25 maja 1085 w Salerno[1]) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 22 kwietnia 1073 do 25 maja 1085[2]. Należał do papieży-reformatorów, a najlepiej znany jest z powodu tzw. sporu o inwestyturę, z władcą Niemiec Henrykiem IV[2]. ŻyciorysŻycie przed wyborem na papieżaHildebrand urodził się w niezamożnej rodzinie, w Toskanii; wykształcenie i formację duchową zdobył w klasztorze benedyktyńskim na Awentynie, związanym z opactwem św. Piotra i Pawła w ClunyBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego PrzypisyPrzypisyBibliografia
|
=problemy-w-cytuj | url=uri! | tytuł=txt! | autor= | nazwisko= | imię= | autor link= | autor2= | autor3= | autor4= | autor5= | imię2= | imię3= | imię4= | imię5= | nazwisko2= | nazwisko3= | nazwisko4= | nazwisko5= | autor link2= | autor link3= | autor link4= | autor link5= | data= | rok= | miesiąc= | data dostępu= | praca= | opublikowany= | oznaczenie= | strony= | język= | archiwum=uri? | zarchiwizowano= | id= | cytat= | odn=
}}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kategorie:
- Strony z zepsutymi przypisami
- 3
- Szablon cytuj do sprawdzenia
- Szablon cytuj stronę – kursywa w tytule
- Szablon cytuj stronę – autorzy do sprawdzenia
- Szablon cytuj stronę – goły link w tytule
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Urodzeni w XI wieku
- Zmarli w 1085
- Święci papieże
- Beatyfikowani przez Grzegorza XIII
- Święci poprzez kanonizację równoważną
- Importowane
