Jan XXI

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Jan XXI (łac. Ioannes XXI, właśc. Pedro Julião; ur. ok. 1210 w Lizbonie, zm. 20 maja 1277 w Viterbo) – papież w okresie od 8 września 1276 do 20 maja 1277. Życiorys Wczesne życie Znany również jako Pedro Julião, Petrus Juliani, Petrus Hispanus, bądź Piotr Hiszpan, był z pochodzenia Portugalczykiem, synem lekarza. W literaturze występuje czasem pod nazwiskiem Pietro Rebulo. Początkowo uczył się w szkole katedralnej w Lizbonie, następnie studiował w Paryżu. Zajmował się dialektyką i logiką. Szczególnie jednak interesowała go filozofia Arystotelesa. W latach 1242-1252 studiował i wykładał medycynę na uniwersytecie w Sienie. Tam właśnie napisał swoje Summulae logicales (Traktaty logiczne), która przez następne trzysta lat była podstawowym traktatem na temat logiki. Za pośrednictwem ówczesnego kardynała Ottobono Fieschiego, poznał papieża Grzegorza X i został jego osobistym lekarzem. Plik:Thesaurus pauperum V00179 00000004.tif Thesaurus pauperum Przebywając przy papieżu, Hiszpan napisał Thesaurus pauperum, w którym podawał sposoby leczenia każdej części ciała. Także i to dzieło spotkało się z dużym zainteresowaniem. W 1272 został arcybiskupem Bragi, a w 1273 kardynałem biskupem Tusculum. Po śmierci Hadriana V i wobec suspensy konstytucji Ubi periculum, kardynałowie usiłowali zebrać się w Viterbo, gdzie wybuchły zamieszki. Dzięki sugestiom Giovanniego Orsiniego, na Stolicę Piotrową wybrali Piotra Hiszpana. Przyjął imię Jana XXI pomimo tego, iż powinien był przybrać imię Jan XX. Zrobił to po zbadaniu papieskich archiwów, wyciągnął jednak z dokumentów błędny wniosek, jakoby po Janie XIV wybrany został kolejny papież o tym imieniu, który został pominięty w oficjalnej numeracji. W istocie występującym w ówczesnych kronikach papieżem Janem był po prostu Jan XIV, uwięziony przez antypapieża Bonifacego VII, który zawładnął wówczas Rzymem. Wbrew powszechnym podaniom, zmiana numeracji nie miała nic wspólnego z legendą o papieżycy Joannie. Pontyfikat Już na samym początku pontyfikatu wydał dwie bulle. W pierwszej potwierdzał decyzje swojego poprzednika o zmianie niektórych postanowień Soboru lyońskiego II (1274). W drugiej potępił osoby, które brały udział w zamieszkach, jakie wybuchły podczas ostatniego konklawe. Jan XXI od samego początku pontyfikatu musiał zmierzyć się z problemami politycznymi. W 1263 roku papież Urban IV oddał Karolowi Andegaweńczykowi Królestwo Sycylii. Od tamtej pory władca rozszerzał swoje wpływy w Rzymie i państwie papieskim, czemu papież starał się przeciwdziałać. Prowadził również negocjacje z królem Niemiec Rudolfem dotyczące Romanii – dawnego egzarchatu Rawenny. Chciał, by władca ostatecznie zwrócił ją państwu papieskiemu. Papież rozpoczął też przygotowania do krucjaty, o podjęciu której zadecydował Sobór Lyoński II. Wysłał wezwania do różnych krajów. Odpowiedzieli na nie Filip III z Francji i Alfons X, władca Kastylii i Leonu. W lutym 1276 roku Filip złożył przysięgę, iż osobiście poprowadzi swoje wojska na Saracenów. Na przeszkodzie stanęła jednak wrogość pomiędzy oboma władcami, który toczyli spór o Królestwo Nawarry. Papież zaangażował się w mediacje pomiędzy nimi. Udało mu się pogodzić rządzących, jednak już w 1277 roku ponownie rozpoczęli oni przygotowania do wojny przeciwko sobie. Prowadził także negocjacje z Michałem Paleologiem dotyczące zjednoczenia z kościołami wschodnimi. Cesarz bizantyński zgodził się uznać prymat rzymski i przyjąć Filioque, jednak chciał utrzymać dotychczasowe greckie obrzędy. Gdy Michał VIII wysłał podpisany dokument w tej sprawie, papież już nie żył. Jan XXI był prawdopodobnie jedynym papieżem, który zmarł w wyniku wypadku (a nie ze starości, choroby lub wskutek morderstwa). Gdy 12 maja 1277 zasnął w nowym skrzydle swojego pałacu w Viterbo, zawalił się fragment sklepienia, poważnie raniąc papieża. Jan zmarł 20 maja, osiem dni później i pochowano go w katedrze w Viterbo. Przypisy Bibliografia Piotr Hiszpan, Traktaty Logiczne, przeł. Tadeusz Włodarczyk, Warszawa 1969. R. Stapper, Papst Johannes XXI, Kirchengeschichtliche Studien, Munster 1898 R. Sternfeld, Der Kardinal Johann Gaetan Orsini (Papst Nikolaus III.) 1244-1277, Berlin 1905 K. Dopierała, Księga Papieży, Poznań 1996 Pope John XXI (XX) {{#invoke:Lang|lang}}. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-30].{{#invoke:Sprawdź|Parametry

=problemy-w-cytuj

url=uri!

tytuł=txt!

autor=

nazwisko=

imię=

autor link=

autor2=

autor3=

autor4=

autor5=

imię2=

imię3=

imię4=

imię5=

nazwisko2=

nazwisko3=

nazwisko4=

nazwisko5=

autor link2=

autor link3=

autor link4=

autor link5=

data=

rok=

miesiąc=

data dostępu=

praca=

opublikowany=

oznaczenie=

strony=

język=

archiwum=uri?

zarchiwizowano=

id=

cytat=

odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule

Jan XXI Ioannes Vicesimus Primus Pedro Julião Papież {{{opis grafiki}}} {{{opis grafiki}}} {{{opis herbu}}} {{{opis herbu}}} [[Plik:{{{faksymile}}}|180x80px|alt=faksymile|{{{opis faksymile}}}]] {{{opis faksymile}}} Państwo WD: {{#property:P17}} Urodziny ok. 1210 Miejsce Lizbona Śmierć 20 maja 1277 Miejsce Viterbo Przyczyna {{{przyczyna śmierci}}} Miejsce spoczynku {{{miejsce spoczynku}}} {{{2}}} {{{3}}} Papież Okres sprawowania 1276-1277 Wyznanie katolicyzm Kościół rzymskokatolicki Nominacja biskupia ok. 1272 Sakra biskupia między 7 marca a 7 maja 1274 Kreacja kardynalska 3 czerwca 1273 Grzegorz X Kościół tytularny Biskup Tusculum Pontyfikat 8 września 1276 [[Plik:{{{grafika 2}}}|240x240px|alt=ilustracja|{{{opis grafiki 2}}}]] {{{opis grafiki 2}}}