Matija Gereb: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Usunięto przekierowanie do Geréb Mátyás)
Znacznik: Usunięto przekierowanie
Linia 1: Linia 1:
#PATRZ [[Geréb Mátyás]]
 
  
[[Kategoria:Przekierowane]]
+
 
 +
[[Kategoria:Redakcja]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Matthias_Ger%C3%A9b
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Matthias_Ger%C3%A9b&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Matija_Gereb
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Matija_Gereb&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Blaž Podmanicki]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1482-1489)
 +
|następca          = [[Egervári László]]
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
[[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
 +
 
 +
'''Matija Gereb ''de Wingarth'''''<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]  </ref> (węg. ''Mátyás Geréb'') († 1489), chorwacki szlachcic ban w latach 1483-1489, jako ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
 +
 
 +
Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
 +
 
 +
Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon]</ref>
 +
 
 +
Jest znany z tego, że odzyskał [[Jajce]] chorwackiemu królestwu wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku, uwalniając go z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>, razem z [[Podravska Moslavina|Podravską Moslaviną]], która do niego należała. Donacje króla zostały przekazane [[Šarengrad|Šarengradowi]], gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]  </ref>.
 +
 
 +
Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon] </ref>
 +
 
 +
Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy pokonał Turków jako chorwacki ban w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy [[Novi Grad]] w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
 +
 
 +
[...]
 +
 
 +
W latach 1489-1489 zbudował zamek w [[Jastrebarsko|Jastrebarsku]]<ref>[http://www.jastrebarsko.hr/jastrebarsko/kuturna_bastina/dvorci/ Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci ] Dvorac Erdödy, Jastrebarsko </ref> lub zamek z bramą miejską<ref>[http://onecroatia.info/destinacije/jastrebarsko/ Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu] </ref>, dziś znamy jako zamek [[Erdődy]], od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.
 +
 
 +
W [[Božjakovina|Božjakovinie]], która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Mátyása<ref>[http://www.dvorci.hr/page.aspx?PageID=1022 Hrvatski dvorci] Božjakovina - povijest </ref>, zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy Božjakovina (''castrum Bosyaco''). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne<ref name="Adamček">[http://www.brckovljani.hr/povijest/adam/adam_01.html Brckovljani] Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku</ref>.
 +
 
 +
Mátyás zmarł w 1489 r. Banem po nim został [[Ladislav od Egervára]].
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Geréb Mátyás<br>Matija Gereb
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
 +
|1. od            = 1482
 +
|1. do            = 1489
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    =
 +
|1. następca      =
 +
 
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Geréb de Vingárt (rodzina)|Geréb de Vingárt]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = chorwacko-węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 1489
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = Geréb de Vingárt János
 +
|matka            = Szilágyi Zsófia<ref>Marek, Miroslav: [http://genealogy.euweb.cz/hung/kacsics.html Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families], Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]</ref>
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|dokonania        = Udział w zwycięskiej<br>[https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Una bitwie nad Uną] (1483)
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
{{SORTUJ:Gereb, Matyas}}
 +
 
 +
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 +
[[Kategoria:Rodzina Geréb de Vingárt]]
 +
[[Kategoria:Rodziny]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1498]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Wersja z 08:01, 27 mar 2020

Zamek Erdődy w Jastrebarsku, Chorwacja.

Matija Gereb de Wingarth[1] (węg. Mátyás Geréb) († 1489), chorwacki szlachcic ban w latach 1483-1489, jako ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga.[2]

Jako ban zastąpił Blaža Podmanickiego.

Matija Gereb była młodszym bratem króla.[3] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[4]

Jest znany z tego, że odzyskał Jajce chorwackiemu królestwu wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku, uwalniając go z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo[5], razem z Podravską Moslaviną, która do niego należała. Donacje króla zostały przekazane Šarengradowi, gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.[6].

Matija Gereb była młodszym bratem króla.[7] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[8]

Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy pokonał Turków jako chorwacki ban w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy Novi Grad w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.[9]

[...]

W latach 1489-1489 zbudował zamek w Jastrebarsku[10] lub zamek z bramą miejską[11], dziś znamy jako zamek Erdődy, od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.

W Božjakovinie, która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Mátyása[12], zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy Božjakovina (castrum Bosyaco). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne[13].

Mátyás zmarł w 1489 r. Banem po nim został Ladislav od Egervára.

Przypisy

  1. Ilok
  2. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  3. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  4. Hrvatski biografski leksikon
  5. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  6. Ilok
  7. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  8. Hrvatski biografski leksikon
  9. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  10. Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci Dvorac Erdödy, Jastrebarsko
  11. Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu
  12. Hrvatski dvorci Božjakovina - povijest
  13. Brckovljani Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku

Geréb Mátyás
Matija Gereb

Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres od 1482
do 1489
Dane biograficzne
Ród Geréb de Vingárt
Pochodzenie chorwacko-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1489
Ojciec Geréb de Vingárt János
Matka Szilágyi Zsófia[1]
Sukcesy Udział w zwycięskiej
bitwie nad Uną (1483)
  1. Marek, Miroslav: Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families, Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]