Bitwa pod Kressenbrunn: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 18: Linia 18:
 
[[Plik:GuentherZ 2010-10-09 0030 Groissenbrunn Denkmal Schlacht Ottokar Bela.jpg|thumb|left|Obelisk ustawiony w miejscu bitwy]]
 
[[Plik:GuentherZ 2010-10-09 0030 Groissenbrunn Denkmal Schlacht Ottokar Bela.jpg|thumb|left|Obelisk ustawiony w miejscu bitwy]]
  
W połowie XIII w. [[Czechy|Czesi]] w wyniku działań zbrojnych znacznie rozszerzyli swoje Królestwo, opanowując [[Cheb]] (Eger) oraz Austrię i Karyntię. Przeciwko hegemonii Przemysła II opowiedział się król węgierski [[Bela IV]], który wiosną 1260 r. zawiązał sojusz z władcą [[Ruś Czerwona|Rusi Halickiej]] [[Daniel Halicki|Danielem]] oraz księciem krakowskim [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesławem Wstydliwym]]. Węgrów wzmocniły także wojska Serbów, Bułgarów, Wołochów i Greków. Według kronikarzy siły te miały liczyć ponad 150 000 ludzi. Wojska Ottokara składały się natomiast z Czechów, Morawian, Austriaków, a także sił posiłkowych z Magdeburga, Miśni i Śląska. Łącznie wojska Przemysła Ottokara II liczyły 100 000 ludzi, w tym 7000 ciężkiego rycerstwa<ref name = "GoK">[https://books.google.pl/books?id=eo5pAAAAcAAJ&pg=PA48&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwivqu3k27LPAhVIkywKHUbACmwQ6AEINzAD#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte des österreichischen Kaiserstaates, von seinem Ursprunge bis auf Neuzeit], Praga 1859, str. 47-48</ref>.
+
W połowie XIII w. [[Czechy|Czesi]] w wyniku działań zbrojnych znacznie rozszerzyli swoje Królestwo, opanowując [[Cheb]] (Eger) oraz Austrię i Karyntię. Przeciwko hegemonii Przemysła II opowiedział się król węgierski [[Bela IV]], który wiosną 1260 r. zawiązał sojusz z władcą [[Ruś Czerwona|Rusi Halickiej]] [[Daniel I. Halicki|Danielem]] oraz księciem krakowskim [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesławem Wstydliwym]]. Węgrów wzmocniły także wojska Serbów, Bułgarów, Wołochów i Greków. Według kronikarzy siły te miały liczyć ponad 150 000 ludzi. Wojska Ottokara składały się natomiast z Czechów, Morawian, Austriaków, a także sił posiłkowych z Magdeburga, Miśni i Śląska. Łącznie wojska Przemysła Ottokara II liczyły 100 000 ludzi, w tym 7000 ciężkiego rycerstwa<ref name = "GoK">[https://books.google.pl/books?id=eo5pAAAAcAAJ&pg=PA48&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwivqu3k27LPAhVIkywKHUbACmwQ6AEINzAD#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte des österreichischen Kaiserstaates, von seinem Ursprunge bis auf Neuzeit], Praga 1859, str. 47-48</ref>.
  
 
Obie armie rozstawiły się obozem w okolicach granicy węgiersko-morawskiej po obu stronach rzeki [[Morawa (lewy dopływ Dunaju)|Morawy]] – Czesi na prawym, natomiast [[Węgry|Węgrzy]] na lewym brzegu rzeki. Żaden z władców nie chciał jednak przekraczać rzeki z obawy przed trudami przeprawy. W końcu Przemysł porozumiał się z królem węgierskim Belą proponując mu, że jedna z armii na rycerskich warunkach może przekroczyć rzekę nie będąc atakowana przez przeciwnika. Rozejm miał trwać do południa 13 lipca<ref>[https://books.google.pl/books?id=PJQAAAAAcAAJ&pg=PA145&lpg=PA145&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&source=bl&ots=vu5lAm8dk2&sig=xbP5K9Lc1dhZO-NdjYvopfbsSbY&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjm6OeMzLLPAhWLWCwKHTbzDlg4FBDoAQgqMAE#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte Österreich's, seiner Völker und Länder, und der ..., Tom 1] str. 145</ref>. Czesi nie spodziewając się ataku Węgrów, wycofali część swoich sił w kierunku kraju. Sytuację wykorzystał królewski syn [[Stefan V węgierski|Stefan]], który przekroczył rzekę i w okolicy wsi Kressenbrunn starł się z ciężkozbrojnymi Czechami. W tym momencie siły Ottokara zawróciły na pomoc swoim rycerzom uderzając na Węgrów ze skrzydła. W walce ciężko ranny został Stefan, którego zniesiono z pola bitwy<ref>[http://haltenraum.com/article/schlacht-bei-kressenbrunn Schlacht bei Kressenbrunn] na www.haltenraum.com (de)</ref>. Po powrocie reszty czeskiego rycerstwa, Węgrzy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Ich straty wyniosły 18 000 zabitych na polu bitwy, w tym 14 000 utopionych w rzece<ref name = "GoK"/>.
 
Obie armie rozstawiły się obozem w okolicach granicy węgiersko-morawskiej po obu stronach rzeki [[Morawa (lewy dopływ Dunaju)|Morawy]] – Czesi na prawym, natomiast [[Węgry|Węgrzy]] na lewym brzegu rzeki. Żaden z władców nie chciał jednak przekraczać rzeki z obawy przed trudami przeprawy. W końcu Przemysł porozumiał się z królem węgierskim Belą proponując mu, że jedna z armii na rycerskich warunkach może przekroczyć rzekę nie będąc atakowana przez przeciwnika. Rozejm miał trwać do południa 13 lipca<ref>[https://books.google.pl/books?id=PJQAAAAAcAAJ&pg=PA145&lpg=PA145&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&source=bl&ots=vu5lAm8dk2&sig=xbP5K9Lc1dhZO-NdjYvopfbsSbY&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjm6OeMzLLPAhWLWCwKHTbzDlg4FBDoAQgqMAE#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte Österreich's, seiner Völker und Länder, und der ..., Tom 1] str. 145</ref>. Czesi nie spodziewając się ataku Węgrów, wycofali część swoich sił w kierunku kraju. Sytuację wykorzystał królewski syn [[Stefan V węgierski|Stefan]], który przekroczył rzekę i w okolicy wsi Kressenbrunn starł się z ciężkozbrojnymi Czechami. W tym momencie siły Ottokara zawróciły na pomoc swoim rycerzom uderzając na Węgrów ze skrzydła. W walce ciężko ranny został Stefan, którego zniesiono z pola bitwy<ref>[http://haltenraum.com/article/schlacht-bei-kressenbrunn Schlacht bei Kressenbrunn] na www.haltenraum.com (de)</ref>. Po powrocie reszty czeskiego rycerstwa, Węgrzy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Ich straty wyniosły 18 000 zabitych na polu bitwy, w tym 14 000 utopionych w rzece<ref name = "GoK"/>.

Wersja z 19:02, 28 kwi 2020

Bitwa pod Kressenbrunn (niem. Schlacht bei Kressenbrunn, węg. Kroissenbrunni csata, czech. Bitva u Kressenbrunnu), dziś Groissenbrunn część Engelhartstetten w Dolnej Austrii, 15 km na północny zachód od Bratysławy – starcie zbrojne, które miało miejsce 12 lipca 1260 r. Była to decydująca bitwa czeskiego króla Przemysła Ottokara II w walkach z królem Węgier Belą IV.

Obelisk ustawiony w miejscu bitwy

W połowie XIII w. Czesi w wyniku działań zbrojnych znacznie rozszerzyli swoje Królestwo, opanowując Cheb (Eger) oraz Austrię i Karyntię. Przeciwko hegemonii Przemysła II opowiedział się król węgierski Bela IV, który wiosną 1260 r. zawiązał sojusz z władcą Rusi Halickiej Danielem oraz księciem krakowskim Bolesławem Wstydliwym. Węgrów wzmocniły także wojska Serbów, Bułgarów, Wołochów i Greków. Według kronikarzy siły te miały liczyć ponad 150 000 ludzi. Wojska Ottokara składały się natomiast z Czechów, Morawian, Austriaków, a także sił posiłkowych z Magdeburga, Miśni i Śląska. Łącznie wojska Przemysła Ottokara II liczyły 100 000 ludzi, w tym 7000 ciężkiego rycerstwa[1].

Obie armie rozstawiły się obozem w okolicach granicy węgiersko-morawskiej po obu stronach rzeki Morawy – Czesi na prawym, natomiast Węgrzy na lewym brzegu rzeki. Żaden z władców nie chciał jednak przekraczać rzeki z obawy przed trudami przeprawy. W końcu Przemysł porozumiał się z królem węgierskim Belą proponując mu, że jedna z armii na rycerskich warunkach może przekroczyć rzekę nie będąc atakowana przez przeciwnika. Rozejm miał trwać do południa 13 lipca[2]. Czesi nie spodziewając się ataku Węgrów, wycofali część swoich sił w kierunku kraju. Sytuację wykorzystał królewski syn Stefan, który przekroczył rzekę i w okolicy wsi Kressenbrunn starł się z ciężkozbrojnymi Czechami. W tym momencie siły Ottokara zawróciły na pomoc swoim rycerzom uderzając na Węgrów ze skrzydła. W walce ciężko ranny został Stefan, którego zniesiono z pola bitwy[3]. Po powrocie reszty czeskiego rycerstwa, Węgrzy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Ich straty wyniosły 18 000 zabitych na polu bitwy, w tym 14 000 utopionych w rzece[1].

Wynikiem bitwy było zawarcie 31 marca 1261 pokoju w Wiedniu, na mocy którego Bela odstąpił na rzecz Przemysła Ottokara II uzyskaną po wygaśnięciu Babenbergów Styrię. Jednocześnie postanowiono o zawarciu małżeństwa czeskiego króla z Kunegundą, wnuczką Beli IV, co nastąpiło jeszcze w tym samym roku w Hainburgu[4]. Ustalenie się granicy z Węgrami pozwoliło królowi czeskiemu na założenie miasta Marchegg. W tamtejszym zamku znajduje się obecnie ekspozycja muzealna poświęcona m.in. bitwie i osobie króla[5].

Dla upamiętnienia swojego zwycięstwa, w 1263 król czeski ufundował klasztor cystersów Zlatá Koruna i zasiedlił go zakonnikami z Heiligenkreuz[6].

Z okazji 750-lecia bitwy w 2010 r. w miejscu jej stoczenia posadowiono kamienny obelisk z tablicą pamiątkową.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Geschichte des österreichischen Kaiserstaates, von seinem Ursprunge bis auf Neuzeit, Praga 1859, str. 47-48
  2. Geschichte Österreich's, seiner Völker und Länder, und der ..., Tom 1 str. 145
  3. Schlacht bei Kressenbrunn na www.haltenraum.com (de)
  4. Ottokar na www.natuerlich-marchegg.at (niem.).
  5. Schloss Marchegg - Ausstellung. [zarchiwizowane z tego adresu].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  6. Zlata Koruna – Kloster (niem.).

Bitwa pod Kressenbrunn

Walki Czechów z Węgrami
ilustracja
Bitwa pod Kressenbrunn
Czas 12 lipca 1260
Miejsce Kressenbrunn, Austria
Terytorium Austria
Wynik zwycięstwo wojsk czeskich
Strony konfliktu
Coa Hungary Country History Béla IV (1235-1270).svg Królestwo Węgier
Plik:Croatia COA heater.svg Królestwo Chorwacji
POL Przemysł II 1295 COA.svg Księstwo Krakowskie
Alex K Halych-Volhynia.svg Księstwo Halicko-Włodzimierskie
Coat of Arms of Ottokar II of Bohemia.png Królestwo Czech
Coat of arms of the archduchy of Austria.svg Księstwo Austrii
Wappen Gemeinde Steyr.svg Księstwo Steiermark
Lesser coat of arms of the Margraviate of Moravia (Wenceslaus II).svg Margrabstwo Moraw
POL województwo dolnośląskie COA.svg Księstwo Śląskie
Kaernten shield CoA.svg Księstwo Karyntii
Dowódcy
Coa Hungary Country History Béla IV (1235-1270).svgPlik:Croatia COA heater.svg IV. Béla
Coa Hungary Country History Béla IV (1235-1270).svg Książę Stefan
POL Przemysł II 1295 COA.svg Bolesław V
Coat of Arms of Ottokar II of Bohemia.pngCoat of arms of the archduchy of Austria.svgWappen Gemeinde Steyr.svg Ottokar II
Coat of Arms of Ottokar II of Bohemia.png Wok von Rosenberg
Coat of Arms of Ottokar II of Bohemia.png Jaroš z Poděhuz
Lesser coat of arms of the Margraviate of Moravia (Wenceslaus II).svg Bruno von Schauenburg
Siły
ok. 30.000–40.000 rycerzy ok. 30.000–35.000 rycerz
Straty
18 000 zabitych, w tym
4 000 utonęło w rzece
10 000