Stara Wieś Spiska: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 21: Linia 21:
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Miejscowość istniała prawdopodobnie już na przełomie XII i XIII w.{{r|pinkwart}} W czasie najazdu tatarskiego została doszczętnie zniszczona{{r|pinkwart}}. Od 1337 r. do XIX w. wchodziła w skład dominium [[Czerwony Klasztor (Słowacja)|czerwonoklasztorskiego]]{{r|pinkwart}}. W 1399 roku Stara Wieś Spiska otrzymała prawa miejskie{{r|pinkwart}}. W 1385 r. w mieście doszło do pierwszego spotkania [[Władysław II Jagiełło|Władysława Jagiełły]], [[Witold Kiejstutowicz|Witolda]] oraz [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]]{{r|pinkwart}}.
+
Miejscowość istniała prawdopodobnie już na przełomie XII i XIII w.<ref name="Pinkwart">Maciej Pinkwart: [https://web.archive.org/web/20100814212448/https://www.slowacja.z-ne.pl/s,doc,22658,1,1332,spiska_stara_wies.html Spiska Stara Wieś]. W: ''Północna Słowacja - przewodnik krajoznawczy dla zmotoryzowanych'' [on-line]. Zakopiański Portal Internetowy, 1996. [dostęp 2010-02-15]. [zarchiwizowane z [http://www.slowacja.z-ne.pl/s,doc,22658,1,1332,spiska_stara_wies.html tego adresu] (2010-08-14)].</ref> W czasie najazdu tatarskiego została doszczętnie zniszczona<ref name="Pinkwart" />. Od 1337 r. do XIX w. wchodziła w skład dominium [[Czerwony Klasztor (Słowacja)|czerwonoklasztorskiego]]<ref name="Pinkwart" />. W 1399 roku Stara Wieś Spiska otrzymała prawa miejskie<ref name="Pinkwart" />. W 1385 r. w mieście doszło do pierwszego spotkania [[Władysław II Jagiełło|Władysława Jagiełły]], [[Witold Kiejstutowicz|Witolda]] oraz [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]]<ref name="Pinkwart" />.
  
 
W 1397 roku traktat pokojowy na 16 lat podpisali tu Władysław Jagiełło i Zygmunt Luksemburski.
 
W 1397 roku traktat pokojowy na 16 lat podpisali tu Władysław Jagiełło i Zygmunt Luksemburski.
  
W 1474 roku w Starej Wsi Spiskiej [[Maciej Korwin]] i [[Kazimierz IV Jagiellończyk]] popisali pokój po wojnie o tron węgierski{{r|pinkwart}}. Do XIX wieku dominującą nacją w okolicy byli Polacy<ref>"w północnej części Spiszą, głównie w powiatach Spiska Stara Wieś (78% ogółu mieszkańców), gdzie wśród 18 gmin 15 było czysto polskich, oraz w powiecie Stara Lubowla (58% ogółu), a także w północno-zachodniej części powiatu kieżmarskiego (34% ogółu). Obok wyżej wymienionych skupisk na Słowacji znajdowało się 45 polskich wysp językowych z 25 tys. Polaków. [w:] Śląski Kwartalnik Historyczny. WrTMH. t. 35. Ossolineum. wyd. I. 1980. str. 47</ref>. W 1878 roku miejscowość zniszczył pożar{{r|pinkwart}}. Do 1960 roku była siedzibą władz [[powiat Zamagurze|powiatu Zamagurze]]{{r|pinkwart}}.
+
W 1474 roku w Starej Wsi Spiskiej [[Maciej Korwin]] i [[Kazimierz IV Jagiellończyk]] popisali pokój po wojnie o tron węgierski<ref name="Pinkwart" />. Do XIX wieku dominującą nacją w okolicy byli Polacy<ref>"w północnej części Spiszą, głównie w powiatach Spiska Stara Wieś (78% ogółu mieszkańców), gdzie wśród 18 gmin 15 było czysto polskich, oraz w powiecie Stara Lubowla (58% ogółu), a także w północno-zachodniej części powiatu kieżmarskiego (34% ogółu). Obok wyżej wymienionych skupisk na Słowacji znajdowało się 45 polskich wysp językowych z 25 tys. Polaków. [w:] Śląski Kwartalnik Historyczny. WrTMH. t. 35. Ossolineum. wyd. I. 1980. str. 47</ref>. W 1878 roku miejscowość zniszczył pożar<ref name="Pinkwart" />. Do 1960 roku była siedzibą władz [[powiat Zamagurze|powiatu Zamagurze]]<ref name="Pinkwart" />.
  
 
W 1992 do miasta przyłączono samodzielną dotychczas wieś [[Łysa nad Dunajcem]]<ref>[http://www.spisskastaraves.sk/historia/ Historia miasta]</ref>.
 
W 1992 do miasta przyłączono samodzielną dotychczas wieś [[Łysa nad Dunajcem]]<ref>[http://www.spisskastaraves.sk/historia/ Historia miasta]</ref>.

Wersja z 16:46, 2 maj 2020

Stara Wieś Spiska[1] (słow. Spišská Stará Ves, niem. Alt(en)dorf, węg. Szepesófalu) – miasto na Słowacji w powiecie Kieżmark, w kraju preszowskim.

Położenie

Miasto leży przy ujściu Rieki do Dunajca, 37 kilometrów od stolicy okresu (odpowiednik polskiego powiatu), przy granicy polsko-słowackiej[2]. Znajduje się u podnóża Magury Spiskiej w etnograficznym regionie zwanym Spiszem.

Historia

Miejscowość istniała prawdopodobnie już na przełomie XII i XIII w.[3] W czasie najazdu tatarskiego została doszczętnie zniszczona[3]. Od 1337 r. do XIX w. wchodziła w skład dominium czerwonoklasztorskiego[3]. W 1399 roku Stara Wieś Spiska otrzymała prawa miejskie[3]. W 1385 r. w mieście doszło do pierwszego spotkania Władysława Jagiełły, Witolda oraz Zygmunta Luksemburskiego[3].

W 1397 roku traktat pokojowy na 16 lat podpisali tu Władysław Jagiełło i Zygmunt Luksemburski.

W 1474 roku w Starej Wsi Spiskiej Maciej Korwin i Kazimierz IV Jagiellończyk popisali pokój po wojnie o tron węgierski[3]. Do XIX wieku dominującą nacją w okolicy byli Polacy[4]. W 1878 roku miejscowość zniszczył pożar[3]. Do 1960 roku była siedzibą władz powiatu Zamagurze[3].

W 1992 do miasta przyłączono samodzielną dotychczas wieś Łysa nad Dunajcem[5].

Plik:SSVPanorama.jpg
Panorama Starej Wsi Spiskiej, w tle widać polskie Pieniny

Zobacz też

Przypisy

{{izvori]]

[6] [7] [8] [9] [10] }}

Linki zewnętrzne

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (po słowacku). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-27].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (po słowacku). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-26].}
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Maciej Pinkwart: Spiska Stara Wieś. W: Północna Słowacja - przewodnik krajoznawczy dla zmotoryzowanych [on-line]. Zakopiański Portal Internetowy, 1996. [dostęp 2010-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-14)].
  4. "w północnej części Spiszą, głównie w powiatach Spiska Stara Wieś (78% ogółu mieszkańców), gdzie wśród 18 gmin 15 było czysto polskich, oraz w powiecie Stara Lubowla (58% ogółu), a także w północno-zachodniej części powiatu kieżmarskiego (34% ogółu). Obok wyżej wymienionych skupisk na Słowacji znajdowało się 45 polskich wysp językowych z 25 tys. Polaków. [w:] Śląski Kwartalnik Historyczny. WrTMH. t. 35. Ossolineum. wyd. I. 1980. str. 47
  5. Historia miasta
  6. Slovakia: Prešovský kraj {{#invoke:Lang|lang}}. W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-09-27].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  7. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí {{#invoke:Lang|lang}}. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-27].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  8. Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. KSNG, 2013. s. 263. [dostęp 2017-11-26].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  9. Registre obnovenej evidencie pozemkov {{#invoke:Lang|lang}}. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-26].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  10. Maciej Pinkwart: Spiska Stara Wieś. W: Północna Słowacja - przewodnik krajoznawczy dla zmotoryzowanych [on-line]. Zakopiański Portal Internetowy, 1996. [dostęp 2010-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-14)].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule