Macsói bánság

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[5]	[6]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Macsói bánság
Banat Maczwy (pol.)
Banatus Machoviensis (łac.)
Mačvanska banovina (chor.)
Мачванска бановина (serb.)

autonomiczny podmiot Królestwa Węgier
← 30px 1254-1496 30px → 30px →
Ubicación de Banat Maczwy w 1490
Stolica	Kiskunfélegyháza (Mała Kumania) Karcag (Wielka Kumania)
Rząd	monarchia
ban
• 1248-1263	Rościsław Michajłowicz
• 1496	Újlaki III. Lőrinc
Historia	średniowiecze
• Utworzenie	1254
•  Koniec I. banatu	1284
•  początek II. banatu	1319
•  Garai Pál banem	1320-28
• Rozwiązanie	1496
Dzisiaj część	23px Serbii

Plik:Macvanska banovina hr.png

Banat Maczwy w 1490 roku

Macsói bánság (pol. Banat Maczwy, chor. Mačvanska banovina) znajdował się na południu średniowiecznych Węgier. Został założony przez węgiersko-chorwackiego króla Belę IV w 1247 r. jako schronienie dla zięcia Rastislava Mstislavića. Nazwa banatu pochodziła od miasta Maczwa, którego lokalizacja jest do dzisiaj dyskusyjna (najprawdopodobniej leżało kilka kilometrów na południe od dzisiejszego Šabaca).

Mačvanska banovina (mađarski Macsói bánság) bila je banovina smještena na samom jugu srednjovjekovne Ugarske. Osnovao ju je ugarsko-hrvatski kralj Bela IV. godine 1247. kao utočište svom zetu Rastislavu Mstislaviću. Banovina je dobila ime pod gradu Mačvi, ali lokacija ovog naselja je diskutabilna; vjeruje se da je grad Mačva postojao nekoliko kilometara južno od današnjeg Šabca. 

Banat istniał najprawdopodobniej do 1476 r., choć niektóre, zwłaszcza węgierskie źródła podają, że istniał nieco dłużej, ponieważ tytuł bana Maczwy po raz ostatni nosił Lovro III. Iločki, odpowiednio od 1477 do 1492 i w 1496 roku. Mapa po lewej stronie pokazuje mapę banatu w roku 1490.

Mačvanska je banovina postojala najvjerojatnije do godine 1476., premda neki, osobito mađarski, izvori navode, da je to bilo nešto duže, jer je naslov mačvanskog bana posljednji nosio Lovro Iločki, i to od 1477. do 1492., odnosno 1496. godine. Na slici desno je prikaz banovine godine 1490. 

Literatura

• Vjekoslav Klaić, Povijest Hrvata, Knjiga 2, Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1981.

Źródła

1. HR-HDA-877: Zbirka srednjovjekovnih dokumenata, N° 90 - 25. siječanj 1377.
2. Engel, Pál (1982). „Honor; vár; ispánság. Tanulmányok az Anjou-királyság kormányzati rendszeréről”. Századok, 914. o.
3. szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, 662. o. (1994). ISBN 963-05-6722-9
4. Történelmi világatlasz. Kartográfiai Vállalat, Budapest, 107. o.. ISBN 963-351-696-X CM (1991)
5. Engel Pál. Magyarország világi archontológiája, 1301-1457. História: MTA Törttud. Int. - Budapest (1996.)
6. Kristó Gyula. Magyarország története 895-1301. Osiris Kiadó - Budapest (2006.)
7. Wertner, Mór (1909). „Az Árpádkori bánok; Második közlemény”. Századok, 472-494. o.
8. W. Kovács, András (2011). „Történeti irodalom; Achim, Viorel: Politica sud-estica a regatului ungar sub ultimii Arpadieni”. Századok, 507. o.
9. Wertner, Mór (1903). „Margit császárné fiai”. Századok, 593-611. o.
10. Gutheil Jenő. Az Árpád-kori Veszprém. Veszprém megyei Lapkiadó Vállalat - Veszprém (1979.)
11. Nógrády, Árpád (1995). „„Magistratus et comitatus tenentibus” II. András kormányzati rendszerének kérdéséhez”. Századok, 158. o.
12. Pór, Antal (1889). „Könyvismertetések és bírálatok”. Századok, 548. o.
13. Wertner, Mór (1900). „Kicsedi Albert bán”. Századok, 771-777. o.
14. Sándorhegyi (1900). „Kicsedi Albert bán”. Századok, 949. o.
15. Zsoldos, Attila (2005). „Az ifjabb király országa”. Századok, 247. o.
16. Zsoldos, Attila (2002). „A királyné udvara az Árpád-korban”. Századok, 273. o.
17. Engel Pál - Kristó Gyula – Kubinyi András. Magyarország története 1301-1526. Osiris Kiadó - Budapest (1998.)
18. Engel, Pál (1988). „Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323)”. Századok, 114. o.
19. Kristó, Gyula (2003). „I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310-1323)”. Századok, 310-329. o.
20. Pór, Antal (1890). „Az Osl-nemzetség története a XIII. és XlV. században.”. Turul, 8. Füzet, 153-200. o.
21. Hóman Bálint – Szekfű Gyula. Magyar történet; III. kötet – A magyar nagyhatalom. Királyi Magyar Egyetemi Nyomda - Budapest (1928-1934.)
22. Thallóczy Lajos–Áldásy Antal. Magyarország és Szerbia közti összeköttetések oklevéltára 1198-1526. Magyarország melléktartományainak oklevéltára. # Codex diplomaticus partium regno Hungariae adnexarum 2.. Magyar Tudományos Akadémia - Budapest (1907.)
23. Engel, Pál (1994). „Magyarország és a török veszély Zsigmond korában (1387–1437)”. Századok, 273-287. o.
24. Engel Pál. A szegedi eskü és a váradi béke; Adalék az 1444. év eseménytörténetéhez (Honor, vár, ispánság - Válogatott tanulmányok). Osiris Kiadó - Budapest (2003.)
25. Pesty, Frigyes (1875). „A macsói bánok”. Századok, 361-381, 450-467. o.

Linki zewnętrzne

• Mađarski katolički leksikon: Mačvanska banovina 1247-1496.

linki

• Banowie Maczwy