Mikołaj III: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Mikołaj III''' ([[łacina|łac.]] ''Nicolaus III'', właśc. '''Giovanni Gaetano Orsini'''; ur. ok. 1210-1220 w [[Rzym]]ie, zm. 22 sierpnia 1280 w [[Viterbo]] | + | '''Mikołaj III''' ([[łacina|łac.]] ''Nicolaus III'', właśc. '''Giovanni Gaetano Orsini'''; ur. ok. 1210-1220 w [[Rzym]]ie, zm. 22 sierpnia 1280 w [[Viterbo]]<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 281-283. ISBN 83-06-02633-0.</ref>) – [[papież]] w okresie od 25 listopada 1277 do 22 sierpnia 1280<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 103. ISBN 83-7006-437-X.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Był synem Mattea Rossy Orsiniego (przywódcy wojsk papieskich, który uwięził kardynałów podczas elekcji [[Celestyn IV|Celestyna IV]]) i Perny Gaetani | + | Był synem Mattea Rossy Orsiniego (przywódcy wojsk papieskich, który uwięził kardynałów podczas elekcji [[Celestyn IV|Celestyna IV]]) i Perny Gaetani<ref name="Kelly" />. [[Innocenty V]] mianował go [[kardynał]]em diakonem kościoła [[Bazylika św. Mikołaja w Więzieniu|św. Mikołaja]]<ref name="Kelly" />, a [[Urban IV]] – zarządcą Sabiny i Kampanii, generalnym inkwizytorem oraz opiekunem [[I Zakon franciszkański|franciszkanów]] i [[dominikanie|dominikanów]]<ref name="Wollpert" />. Za czasów [[Jan XXI|Jana XII]] został [[archiprezbiter]]em Bazyliki św. Piotra. Był dyplomatą papieskim. Wybrano go na [[konklawe]] w [[Viterbo]], na którym doszło do aktów przemocy<ref>"Poczet papieży" Michał Gryczyński</ref>. |
| − | Zaraz po wyborze na [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]], przekonał [[Karol I Andegaweński|Karola Andegaweńskiego]], by nie ubiegał się o kolejną kadencję senatora rzymskiego i wydał dekret (11 lipca 1278) mówiący, że żaden nie-Rzymianin nie może sprawować tej funkcji bez zezwolenia | + | Zaraz po wyborze na [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]], przekonał [[Karol I Andegaweński|Karola Andegaweńskiego]], by nie ubiegał się o kolejną kadencję senatora rzymskiego i wydał dekret (11 lipca 1278) mówiący, że żaden nie-Rzymianin nie może sprawować tej funkcji bez zezwolenia<ref name="Kelly" />. Wprowadził też papieską [[signoria|signorię]] – wybrał sam siebie na dożywotniego senatora<ref name="Kelly" />. Zdołał doprowadzić do ustalenia stałych granic [[Państwo Kościelne|Państwa Kościelnego]], które przetrwały aż do XIX wieku, głównie dzięki podpisaniu [[konkordat]]u z [[Władcy Niemiec|królem Niemiec]], [[Rudolf I Habsburg|Rudolfem I Habsburgiem]] (w którym Rudolf zrzekł się wszelkich roszczeń do [[Romania|Romanii]])<ref name="Kelly" />. Aby ostatecznie pogodzić zwaśnione rody [[Habsburgowie|Habsbugów]] i [[Andegawenowie|Andegawenów]], papież doprowadził do małżeństwa córki Rudolfa I, [[Klemencja Habsburg|Klemencji]], z wnukiem Karola I, [[Karol Martel Andegaweński|Karolem Martelem]]<ref name="Kelly" />. |
| − | Negocjował także z [[Michał VIII Paleolog|Michałem Paleologiem]] kwestię zjednoczenia kościołów – warunki, jakie wysłał były jeszcze ostrzejsze niż poprzednie – Mikołaj odmówił [[ekskomunika|ekskomuniki]] łacińskich sprzymierzeńców Karola Andegaweńskiego w Bizancjum i wymagał obecności [[legat papieski|legata papieskiego]] w [[Konstantynopol]]u | + | Negocjował także z [[Michał VIII Paleolog|Michałem Paleologiem]] kwestię zjednoczenia kościołów – warunki, jakie wysłał były jeszcze ostrzejsze niż poprzednie – Mikołaj odmówił [[ekskomunika|ekskomuniki]] łacińskich sprzymierzeńców Karola Andegaweńskiego w Bizancjum i wymagał obecności [[legat papieski|legata papieskiego]] w [[Konstantynopol]]u<ref name="Kelly" />. |
| − | Zreformował procedury kancelarii papieskiej, mianował kilku nowych kardynałów. Rozstrzygnął spór ubóstwa franciszkańskiego, wybierając drogę pośrednią, wytyczoną przez [[Święty Bonawentura|św. Bonawenturę]] ([[bulla]] ''Exiit qui seminat'') | + | Zreformował procedury kancelarii papieskiej, mianował kilku nowych kardynałów. Rozstrzygnął spór ubóstwa franciszkańskiego, wybierając drogę pośrednią, wytyczoną przez [[Święty Bonawentura|św. Bonawenturę]] ([[bulla]] ''Exiit qui seminat'')<ref name="Kelly" />. |
| − | Założył [[Ogrody Watykańskie]] i zbudował "Capella Sancta Sanctorum" na [[Lateran]]ie, a także odrestaurował [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazylikę św. Piotra]] | + | Założył [[Ogrody Watykańskie]] i zbudował "Capella Sancta Sanctorum" na [[Lateran]]ie, a także odrestaurował [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazylikę św. Piotra]]<ref name="Wollpert" />. Zmarł na [[udar mózgu]] niedaleko Viterbo<ref name="Kelly" />. |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Wersja z 12:33, 3 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mikołaj III (łac. Nicolaus III, właśc. Giovanni Gaetano Orsini; ur. ok. 1210-1220 w Rzymie, zm. 22 sierpnia 1280 w Viterbo[1]) – papież w okresie od 25 listopada 1277 do 22 sierpnia 1280[2]. ŻyciorysBył synem Mattea Rossy Orsiniego (przywódcy wojsk papieskich, który uwięził kardynałów podczas elekcji Celestyna IV) i Perny Gaetani[1]. Innocenty V mianował go kardynałem diakonem kościoła św. Mikołaja[1], a Urban IV – zarządcą Sabiny i Kampanii, generalnym inkwizytorem oraz opiekunem franciszkanów i dominikanów[2]. Za czasów Jana XII został archiprezbiterem Bazyliki św. Piotra. Był dyplomatą papieskim. Wybrano go na konklawe w Viterbo, na którym doszło do aktów przemocy[3]. Zaraz po wyborze na Stolicę Piotrową, przekonał Karola Andegaweńskiego, by nie ubiegał się o kolejną kadencję senatora rzymskiego i wydał dekret (11 lipca 1278) mówiący, że żaden nie-Rzymianin nie może sprawować tej funkcji bez zezwolenia[1]. Wprowadził też papieską signorię – wybrał sam siebie na dożywotniego senatora[1]. Zdołał doprowadzić do ustalenia stałych granic Państwa Kościelnego, które przetrwały aż do XIX wieku, głównie dzięki podpisaniu konkordatu z królem Niemiec, Rudolfem I Habsburgiem (w którym Rudolf zrzekł się wszelkich roszczeń do Romanii)[1]. Aby ostatecznie pogodzić zwaśnione rody Habsbugów i Andegawenów, papież doprowadził do małżeństwa córki Rudolfa I, Klemencji, z wnukiem Karola I, Karolem Martelem[1]. Negocjował także z Michałem Paleologiem kwestię zjednoczenia kościołów – warunki, jakie wysłał były jeszcze ostrzejsze niż poprzednie – Mikołaj odmówił ekskomuniki łacińskich sprzymierzeńców Karola Andegaweńskiego w Bizancjum i wymagał obecności legata papieskiego w Konstantynopolu[1]. Zreformował procedury kancelarii papieskiej, mianował kilku nowych kardynałów. Rozstrzygnął spór ubóstwa franciszkańskiego, wybierając drogę pośrednią, wytyczoną przez św. Bonawenturę (bulla Exiit qui seminat)[1]. Założył Ogrody Watykańskie i zbudował "Capella Sancta Sanctorum" na Lateranie, a także odrestaurował Bazylikę św. Piotra[2]. Zmarł na udar mózgu niedaleko Viterbo[1]. Przypisy{{izvori} Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 281-283. ISBN 83-06-02633-0.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 103. ISBN 83-7006-437-X.
- ↑ "Poczet papieży" Michał Gryczyński
