Soběslav I.: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | '''Sobiesław I''' (cz. Soběslav I) (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w [[Hostinné]]m<ref>[[s:cs:Děje království českého/§. 23.|Děje království českého §. 23. - Soběslav I. Wikizdroje]].</ref>) – książę [[Czechy|Czech]] z dynastii [[Przemyślidzi|Przemyślidów]] od 12 kwietnia 1125 do śmierci. | ||
| + | |||
| + | Sobiesław był najmłodszym synem [[Wratysław II|Wratysława II]] i jego trzeciej żony [[Świętosława Swatawa|Świętosławy/Swatawy]]. Na temat jego młodości nie zachowały się informacje. W 1107 po przejęciu władzy przez [[Świętopełk Przemyślida|Świętopełka]] udał się wraz z obalonym księciem [[Borzywoj II|Borzywojem II]] na emigrację do [[Polska|Polski]]. Dwa lata później, po śmierci Świętopełka poparł Borzywoja II i przyprowadził mu na pomoc polskie wojska dowodzone przez [[Bolesław III Krzywousty|Bolesława Krzywoustego]]. Borzywoj jednak odesłał Polaków do domu. Wkrótce król niemiecki [[Henryk V Salicki|Henryk V]] wezwał do siebie Borzywoja II i rywalizującego z nim [[Władysław I Przemyślida|Władysława I]], by rozstrzygnąć ich spór. Książęta przybyli do Rokycan koło Starego Pilzna. Tam władca Niemiec uwięził Borzywoja umożliwiając Władysławowi I objęcie władzy. Sobiesław wrócił do Polski. We wrześniu 1110 Bolesław Krzywousty najechał na Czechy. W wyprawie wziął udział Sobiesław. W wyniku tej wyprawy Władysław I wydzielił bratu w 1111 [[Žatec]] jako dzielnicę. | ||
| + | |||
| + | 18 czerwca 1113 Sobiesław I polecił zamordować palatyna Vacka, który doradzał Władysławowi I by uwięził brata. Sobiesław uciekł do Polski tracąc dzielnicę. W 1114 wraz z polskim wojskiem najechał na [[Kłodzko]]. Dzięki pośrednictwu Krzywoustego w marcu 1115 pojednał się z bratem otrzymując od niego [[Hradec Králové]]. Jeszcze w tym samym miesiącu Władysław I wymienił je na księstwo brneńskie. Około 1120 Sobiesław poślubił [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdę]], córkę węgierskiego księcia [[Almos (książę)|Almosa]]. W 1123 Władysław I pozbawił go księstwa brneńskiego, które przekazał [[Otto II Czarny|Ottonowi II Czarnemu]], który miał zostać jego następcą. | ||
| + | |||
| + | W 1125 pod wpływem matki Świętosławy (Swatawy) i biskupa [[Otton z Bambergu|Ottona z Bambergu]] umierający Władysław I pojednał się z Sobiesławem, co umożliwiło temu drugiemu objęcie władzy. W tej sytuacji Otto II Czarny zbiegł do Niemiec i zwrócił się o pomoc do króla [[Lotar III|Lotara III]]. Wojska niemieckie wkroczyły do Czech. Doszło do [[Bitwa pod Chlumcem|bitwy pod Chlumcem]], w której zwyciężył Sobiesław I, a Otto II Czarny poległ. Sobiesław po bitwie zawarł porozumienie z pokonanym władcą Niemiec i od tej pory był jego sojusznikiem. | ||
| + | |||
| + | W 1130 książę odkrył spisek na swoje życie zawiązany przez biskupa praskiego Menharta (przebywał wówczas w Ziemi Świętej) i księcia [[Brzetysław (zm. po 1130)|Brzetysława]] (syna Brzetysława II). Większość spiskowców została po procesie stracona, książę Brzetysław został oślepiony. Sobiesław usiłował także bezskutecznie usunąć z urzędu biskupa Menharta. | ||
| + | |||
| + | W 1132 Sobiesław I znalazł się w konflikcie z Bolesławem Krzywoustym. Czeski książę popierał króla węgierskiego [[Bela II Ślepy|Belę II Ślepego]]. Jego rywala Borysa wspierał Krzywousty. W latach 1132-1134 Sobiesław dokonał serii niszczycielskich najazdów na [[Śląsk]]. | ||
| + | |||
| + | 30 maja 1137 zawarł z [[Bolesław III Krzywousty|Krzywoustym]] [[pokój kłodzki|porozumienie]], kończące polsko-czeską wojnę o Śląsk. Śląsk pozostał przy Polsce, [[ziemia kłodzka]], [[Śląsk Opawski]] i Karniowski przy Czechach. | ||
| + | W lutym 1137 ustanowił swojego nieletniego syna [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysława]] księciem ołomunieckim. Planował mu przekazać władzę w Czechach po swojej śmierci. W 1138 poparł nowego władcę Niemiec [[Konrad III Hohenstauf|Konrada III]]. | ||
| + | |||
| + | Sobiesław ożenił się z [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdą]], córką węgierskiego księcia Almosa. Z tego małżeństwa pochodzili: | ||
| + | * [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysław]], książę na Ołomuńcu | ||
| + | * [[Maria Przemyślidka|Maria]], od 1138 żona Leopolda IV, margrabiego Austrii, | ||
| + | * [[Sobiesław II Przemyślida|Sobiesław II]], ur. 1128(?), zm. 29 stycznia 1180, książę Czech od 1173, | ||
| + | * [[Oldrzych (1134–1177)|Oldrzych]], ur. 1134, zm. 18 października 1177, książę ołomuniecki, | ||
| + | * [[Wacław II czeski (1137–po 1192)|Wacław II]], ur. 1137, zm. po 1192, książę brneński, ołomuniecki i czeski | ||
| + | |||
| + | {{Tree | ||
| + | |osoba = '''Sobiesław I Przemyślida''' | ||
| + | |matka = [[Świętosława Swatawa]] | ||
| + | |ojciec = [[Wratysław II]] | ||
| + | |matka_matki = [[Dobroniega Maria]] | ||
| + | |ojciec_matki = [[Kazimierz I Odnowiciel]] | ||
| + | |matka_ojca = [[Judyta ze Schweinfurtu]] | ||
| + | |ojciec_ojca = [[Brzetysław I]] | ||
| + | }} | ||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{invoke}} | ||
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | |||
| + | * [[Vratislav Vaníček|Vaníček V.]], ''Soběslav I. Přemyslovci v kontextu evropských dějin 1092-1140'', Praha-Litomyšl 2007. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
|władca = Sobiesław I | |władca = Sobiesław I | ||
| Linia 52: | Linia 91: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Przemyślidzi, Sobeslav}} | {{SORTUJ:Przemyślidzi, Sobeslav}} | ||
| Linia 94: | Linia 97: | ||
[[Kategoria:Władcy Czech]] | [[Kategoria:Władcy Czech]] | ||
[[Kategoria:Przemyślidzi]] | [[Kategoria:Przemyślidzi]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1140]] | [[Kategoria:Zmarli w 1140]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XII wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XII wieku]] | ||
Wersja z 16:41, 22 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Sobiesław I (cz. Soběslav I) (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w Hostinném[1]) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 12 kwietnia 1125 do śmierci. Sobiesław był najmłodszym synem Wratysława II i jego trzeciej żony Świętosławy/Swatawy. Na temat jego młodości nie zachowały się informacje. W 1107 po przejęciu władzy przez Świętopełka udał się wraz z obalonym księciem Borzywojem II na emigrację do Polski. Dwa lata później, po śmierci Świętopełka poparł Borzywoja II i przyprowadził mu na pomoc polskie wojska dowodzone przez Bolesława Krzywoustego. Borzywoj jednak odesłał Polaków do domu. Wkrótce król niemiecki Henryk V wezwał do siebie Borzywoja II i rywalizującego z nim Władysława I, by rozstrzygnąć ich spór. Książęta przybyli do Rokycan koło Starego Pilzna. Tam władca Niemiec uwięził Borzywoja umożliwiając Władysławowi I objęcie władzy. Sobiesław wrócił do Polski. We wrześniu 1110 Bolesław Krzywousty najechał na Czechy. W wyprawie wziął udział Sobiesław. W wyniku tej wyprawy Władysław I wydzielił bratu w 1111 Žatec jako dzielnicę. 18 czerwca 1113 Sobiesław I polecił zamordować palatyna Vacka, który doradzał Władysławowi I by uwięził brata. Sobiesław uciekł do Polski tracąc dzielnicę. W 1114 wraz z polskim wojskiem najechał na Kłodzko. Dzięki pośrednictwu Krzywoustego w marcu 1115 pojednał się z bratem otrzymując od niego Hradec Králové. Jeszcze w tym samym miesiącu Władysław I wymienił je na księstwo brneńskie. Około 1120 Sobiesław poślubił Adelajdę, córkę węgierskiego księcia Almosa. W 1123 Władysław I pozbawił go księstwa brneńskiego, które przekazał Ottonowi II Czarnemu, który miał zostać jego następcą. W 1125 pod wpływem matki Świętosławy (Swatawy) i biskupa Ottona z Bambergu umierający Władysław I pojednał się z Sobiesławem, co umożliwiło temu drugiemu objęcie władzy. W tej sytuacji Otto II Czarny zbiegł do Niemiec i zwrócił się o pomoc do króla Lotara III. Wojska niemieckie wkroczyły do Czech. Doszło do bitwy pod Chlumcem, w której zwyciężył Sobiesław I, a Otto II Czarny poległ. Sobiesław po bitwie zawarł porozumienie z pokonanym władcą Niemiec i od tej pory był jego sojusznikiem. W 1130 książę odkrył spisek na swoje życie zawiązany przez biskupa praskiego Menharta (przebywał wówczas w Ziemi Świętej) i księcia Brzetysława (syna Brzetysława II). Większość spiskowców została po procesie stracona, książę Brzetysław został oślepiony. Sobiesław usiłował także bezskutecznie usunąć z urzędu biskupa Menharta. W 1132 Sobiesław I znalazł się w konflikcie z Bolesławem Krzywoustym. Czeski książę popierał króla węgierskiego Belę II Ślepego. Jego rywala Borysa wspierał Krzywousty. W latach 1132-1134 Sobiesław dokonał serii niszczycielskich najazdów na Śląsk. 30 maja 1137 zawarł z Krzywoustym porozumienie, kończące polsko-czeską wojnę o Śląsk. Śląsk pozostał przy Polsce, ziemia kłodzka, Śląsk Opawski i Karniowski przy Czechach. W lutym 1137 ustanowił swojego nieletniego syna Władysława księciem ołomunieckim. Planował mu przekazać władzę w Czechach po swojej śmierci. W 1138 poparł nowego władcę Niemiec Konrada III. Sobiesław ożenił się z Adelajdą, córką węgierskiego księcia Almosa. Z tego małżeństwa pochodzili:
PrzypisyBibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||