Bogdan I: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:3p Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bogdan_I |autorzy = https://pl.wikipedia....") |
|||
| Linia 17: | Linia 17: | ||
| | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
| − | |władca = | + | |władca = Bogdan I (rum.)<br>>Bogdan I Założyciel (pol.)<br>I. Bogdán (węg.)<br>Богдан I (bułg.)<br>Богдан I (ukr.) |
| − | |imiona = | + | |imiona = Bogdan Întemeietorul |
|tytulatura = Z Bożej łaski hospodar Wołoski | |tytulatura = Z Bożej łaski hospodar Wołoski | ||
|grafika = Basarab I of Wallachia.jpg | |grafika = Basarab I of Wallachia.jpg | ||
| Linia 27: | Linia 27: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[Wojewodowie | + | |1. tytuł = [[Wojewodowie Mołdawii|Wojewoda Mołdawii]] |
| − | |1. od = | + | |1. od = [[1359]] |
| − | |1. do = [[ | + | |1. do = [[1365]]÷[[1367]] |
|1. koronacja = | |1. koronacja = | ||
| − | |1. poprzednik = [[ | + | |1. poprzednik = [[Sas]] |
| − | |1. następca | + | |1. następca = [[Laţcu]] |
| − | + | ||
| − | + | |dynastia = [[Bogdaneşti]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |dynastia = [[ | ||
|data urodzenia = | |data urodzenia = | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
|data śmierci = [[1352]] | |data śmierci = [[1352]] | ||
| − | |miejsce śmierci = | + | |miejsce śmierci = [[Rădăuți]] |
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = | + | |ojciec = Mikola (spór) |
| − | |matka = | + | |matka = nieznana |
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
| − | |1. związek z = | + | |1. związek z = żona |
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = | + | |1. dzieci = Ștefan, Petru I, Laţcu |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = Commons:Basarab I | |commons = Commons:Basarab I | ||
| Linia 59: | Linia 54: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
[[Plik:Bogdan.I.pictura.jpg|thumb|Portret Bogdana I (autor Pierre Bellet)]] | [[Plik:Bogdan.I.pictura.jpg|thumb|Portret Bogdana I (autor Pierre Bellet)]] | ||
| − | '''Bogdan I''' ( | + | '''Bogdan I''' lub '''''Bogdan Întemeietorul''''' (pol. ''>Bogdan I Założyciel'', węg. ''I. Bogdán'', bułg. ''Богдан I'', ukr. ''Богдан I'') (* nieznana, † 1365÷1368) – pierwszy władca [[Hospodarstwo Mołdawskie|Mołdawii]], [[hospodar]] w latach 1359–1365<ref>Według J. Demela.</ref>, 1363–1367<ref>Według J. Tęgowskiego.</ref> lub 1364–1368<ref>Według D. Musialika</ref>. |
Pochodzenie Bogdana nie jest znane. Wiadomo, że w latach 40. XIV w. był wojewodą [[Marmarosz (kraina historyczna)|Marmaroszu]] z nadania [[władcy Węgier|króla węgierskiego]], został jednak pozbawiony tego stanowiska po buncie w [[1343]]. Na przełomie lat 50. i 60. został zmuszony do ucieczki przez [[Karpaty]] na ziemie [[Bukowina (kraina historyczna)|Bukowiny]], gdzie pokonał miejscowych przedstawicieli króla węgierskiego (wojewodę [[Balc]]a). Dyskusyjna jest data tych wydarzeń, zdaniem J. Demela nastąpiło to w 1359, zdaniem D. Musialika w 1359 Bogdan został pokonany podczas próby ustanowienia swojego władztwa w [[Radowce|Radowcach]] przez ówcześnie mającego sprawować urząd wojewodę [[Dragosz (wojewoda)|Dragosza]], a odniósł sukces dopiero kilka lat później. Wiadomo z pewnością, że wydarzenia roku 1359 w księstwie spowodowały nieudaną interwencję króla polskiego [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] w tym rejonie (być może wywołanej odebraniem [[Seret (miasto)|Seretu]] [[Księstwo halicko-wołyńskie|książętom halickim]]). | Pochodzenie Bogdana nie jest znane. Wiadomo, że w latach 40. XIV w. był wojewodą [[Marmarosz (kraina historyczna)|Marmaroszu]] z nadania [[władcy Węgier|króla węgierskiego]], został jednak pozbawiony tego stanowiska po buncie w [[1343]]. Na przełomie lat 50. i 60. został zmuszony do ucieczki przez [[Karpaty]] na ziemie [[Bukowina (kraina historyczna)|Bukowiny]], gdzie pokonał miejscowych przedstawicieli króla węgierskiego (wojewodę [[Balc]]a). Dyskusyjna jest data tych wydarzeń, zdaniem J. Demela nastąpiło to w 1359, zdaniem D. Musialika w 1359 Bogdan został pokonany podczas próby ustanowienia swojego władztwa w [[Radowce|Radowcach]] przez ówcześnie mającego sprawować urząd wojewodę [[Dragosz (wojewoda)|Dragosza]], a odniósł sukces dopiero kilka lat później. Wiadomo z pewnością, że wydarzenia roku 1359 w księstwie spowodowały nieudaną interwencję króla polskiego [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] w tym rejonie (być może wywołanej odebraniem [[Seret (miasto)|Seretu]] [[Księstwo halicko-wołyńskie|książętom halickim]]). | ||
Wersja z 09:38, 2 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Plik:Bogdan.I.pictura.jpg
Portret Bogdana I (autor Pierre Bellet)
Bogdan I lub Bogdan Întemeietorul (pol. >Bogdan I Założyciel, węg. I. Bogdán, bułg. Богдан I, ukr. Богдан I) (* nieznana, † 1365÷1368) – pierwszy władca Mołdawii, hospodar w latach 1359–1365[1], 1363–1367[2] lub 1364–1368[3].
Pochodzenie Bogdana nie jest znane. Wiadomo, że w latach 40. XIV w. był wojewodą Marmaroszu z nadania króla węgierskiego, został jednak pozbawiony tego stanowiska po buncie w 1343. Na przełomie lat 50. i 60. został zmuszony do ucieczki przez Karpaty na ziemie Bukowiny, gdzie pokonał miejscowych przedstawicieli króla węgierskiego (wojewodę Balca). Dyskusyjna jest data tych wydarzeń, zdaniem J. Demela nastąpiło to w 1359, zdaniem D. Musialika w 1359 Bogdan został pokonany podczas próby ustanowienia swojego władztwa w Radowcach przez ówcześnie mającego sprawować urząd wojewodę Dragosza, a odniósł sukces dopiero kilka lat później. Wiadomo z pewnością, że wydarzenia roku 1359 w księstwie spowodowały nieudaną interwencję króla polskiego Kazimierza Wielkiego w tym rejonie (być może wywołanej odebraniem Seretu książętom halickim).
Bogdan ustanowił niezależnego władztwo mołdawskie z siedzibą początkowo w mieście Baia (wówczas zwanym "Moldavia"). Był fundatorem cerkwi św. Mikołaja w Radowcach (zwanej "cerkwią Bogdana"), gdzie został pochowany.
Następcą Bogdana I na tronie mołdawskim był jego syn Laţcu, starszy z jego synów Stefan zmarł przed śmiercią ojca.
Przypisy
Bibliografia
- Demel J., Historia Rumunii, wyd. 2, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1986, str. 99.
- Tęgowski J., Powiązania genealogiczne wojewodów mołdawskich Bogdanowiczów z domem Giedyminowiczów w XIV-XV wieku, "Genealogia. Studia i materiały historyczne", t. 3, 1993, str. 52-53.
- Dominik Musialik. Najdawniejsze próby utrzymania niezależności przez hospodarstwo mołdawskie od XIV do poł. XV wieku. „Studenckie Zeszyty Historyczne”. 14, str. 42, 2008. Kraków: Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. ISSN 029-0465.
.svg){kind=link}
