Géza: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Gejza |autorzy = https://pl.wikipedia.org/...") |
|||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | [[Plik:Nte-kir-geza.jpg|thumb|200px|Pomnik Gejzy.]] | ||
| + | '''Géza''', [[język polski|pol.]] '''Gejza''' (ur. ok. [[949]], zm. [[1 lutego]] [[997]]) – książę [[Węgry|węgierski]] z dynastii [[Arpadowie|Arpadów]], panował od ok. 970 roku. Był synem [[Taksony]]a, ojcem [[Stefan I Święty|św. Stefana]] i bratem [[Michał węgierski|Michała]]. W 974 roku<ref>Sroka, ''Historia Węgier do 1526 roku'', s. 129.</ref> przyjął chrzest w [[Kościół łaciński|obrządku łacińskim]]<ref>Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona, 2005, ''Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza'', Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. 141, {{ISBN|83-85719-85-7}}.</ref> wraz z całą swoją rodziną. | ||
| + | |||
| + | == Małżeństwo == | ||
| + | Żoną Gejzy była [[Sarolta]], córka księcia transylwańskiego, Gyuli. | ||
| + | |||
| + | W starszej historiografii utrzymywał się pogląd, że był żonaty z polską księżniczką [[Adelajda Biała Knegini|Adelajdą Białą Kneginią]]; dziś ten pogląd został raczej definitywnie zarzucony przez naukę historyczną. | ||
| + | |||
| + | == Potomstwo == | ||
| + | Z małżeństwa [[Sarolta|Sarolty]] i Gejzy pochodzili: | ||
| + | * [[Stefan I Święty]], ur. ok. 975, zm. 1038 – książę Węgier od 997, król od 1001; | ||
| + | * nieznana z imienia córka, żona [[Gabriel Radomir|Gabriela Radomira]], cara [[Bułgaria|Bułgarii]], oddalona przez męża około 1010 roku<ref>G. Györffy, ''Święty Stefan I'', s. 342-344.</ref>, | ||
| + | * nieznana z imienia córka (w starszych opracowaniach pojawia się hipoteza, że mogła nosić imię Maria<ref name=autonazwa2>W. Dworzaczek, ''Genealogia'', tabl. 84.</ref>), od 1009 roku żona [[Otton Orseolo|Ottona Orseolo]], [[doża|doży]] [[Wenecja|weneckiego]], | ||
| + | * nieznana z imienia córka, według starszej literatury była żoną [[Samuel Aba|Samuela Aby]], króla [[Węgry|Węgier]] w latach 1041–1044<ref name=autonazwa2 />; obecnie większą popularnością cieszy się pogląd, że była matką Samuela Aby<ref>S. A. Sroka, ''Historia Węgier do 1526 roku'', s. 22; G. Györffy, ''Święty Stefan I'', s. 124.</ref>. | ||
| + | |||
| + | Za córkę Gejzy i Sarolty w starszej historiografii uchodziła [[Judyta Gejzówna|nieznana z imienia Węgierka]], druga żona [[Bolesław I Chrobry|Bolesława I Chrobrego]]<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895; W. Dworzaczek, ''Genealogia'', tabl. 84.</ref>; obecnie ten pogląd zdaje się być porzucony przez badaczy<ref>Zob. K. Jasiński, ''Rodowód pierwszych Piastów'', Wrocław-Warszawa (1992).</ref>. {{fakt|Obecnie coraz częściej pojawia się wśród badaczy tematu przekonanie, że drugą żoną Bolesława Chrobrego mogła być siostrą Sarolty, czyli szwagierką Gejzy. Jej imię prawdopodobnie brzmiało Karolda}}. | ||
| + | |||
| + | Istniała też hipoteza, że córką Gejzy była żona hrabiego Sizza z Turyngii i matka [[Gunter z Dobrowody|Guntera z Dobrowody]]<ref name=autonazwa1>''Europäische Stammtafeln'', II 153</ref>. Obecnie przyjmuje się, że Gunter urodził się około 955 roku (a więc był mniej więcej rówieśnikiem Gejzy i Sarolty) i był krewnym bawarskiej księżniczki [[Gizela Bawarska|Gizeli]], żony Stefana I<ref>G. Györffy, ''Święty Stefan I'', s. 389.</ref>. Podobnie też za córkę Gejzy uchodziła [[Scholastyka (opatka)|Scholastyka]], pierwsza opatka św. Lamberta w Somlóvásárhely<ref name=autonazwa1 />; obecnie przyjmuje się, że była jego daleką krewną<ref>G. Györffy, ''Święty Stefan I'', s. 391.</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{Przypisy}} | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
|władca = Gejza | |władca = Gejza | ||
| Linia 46: | Linia 69: | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = [[Stefan I Święty]] | + | |1. dzieci = [[Stefan I Święty]], [[Grimalda]], Nn |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = Category:Géza of Hungary | |commons = Category:Géza of Hungary | ||
| Linia 52: | Linia 75: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Arpadowie, Geza 00}} | {{SORTUJ:Arpadowie, Geza 00}} | ||
Wersja z 10:59, 2 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Nte-kir-geza.jpg Pomnik Gejzy. Géza, pol. Gejza (ur. ok. 949, zm. 1 lutego 997) – książę węgierski z dynastii Arpadów, panował od ok. 970 roku. Był synem Taksonya, ojcem św. Stefana i bratem Michała. W 974 roku[1] przyjął chrzest w obrządku łacińskim[2] wraz z całą swoją rodziną. MałżeństwoŻoną Gejzy była Sarolta, córka księcia transylwańskiego, Gyuli. W starszej historiografii utrzymywał się pogląd, że był żonaty z polską księżniczką Adelajdą Białą Kneginią; dziś ten pogląd został raczej definitywnie zarzucony przez naukę historyczną. PotomstwoZ małżeństwa Sarolty i Gejzy pochodzili:
Za córkę Gejzy i Sarolty w starszej historiografii uchodziła nieznana z imienia Węgierka, druga żona Bolesława I Chrobrego[6]; obecnie ten pogląd zdaje się być porzucony przez badaczy[7]. Obecnie coraz częściej pojawia się wśród badaczy tematu przekonanie, że drugą żoną Bolesława Chrobrego mogła być siostrą Sarolty, czyli szwagierką Gejzy. Jej imię prawdopodobnie brzmiało Karolda[potrzebny przypis]. Istniała też hipoteza, że córką Gejzy była żona hrabiego Sizza z Turyngii i matka Guntera z Dobrowody[8]. Obecnie przyjmuje się, że Gunter urodził się około 955 roku (a więc był mniej więcej rówieśnikiem Gejzy i Sarolty) i był krewnym bawarskiej księżniczki Gizeli, żony Stefana I[9]. Podobnie też za córkę Gejzy uchodziła Scholastyka, pierwsza opatka św. Lamberta w Somlóvásárhely[8]; obecnie przyjmuje się, że była jego daleką krewną[10]. Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
