Константин Асен Тих: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 17: | Linia 17: | ||
== Życie == | == Życie == | ||
| − | Wielki bojar ze [[Skopje]], syn możnowładcy z tego rejonu o imieniu Tich (stanowiącym być może skróconą wersję imienia Tichomir), wnuk po kądzieli króla serbskiego [[Stefan Nemania|Stefana Nemanii]]. Po wstąpieniu na tron dla podkreślenia swych związków z dynastią władców Bułgarii przyjął, podobnie jak jego poprzednik, imię Asen | + | Wielki bojar ze [[Skopje]], syn możnowładcy z tego rejonu o imieniu Tich (stanowiącym być może skróconą wersję imienia Tichomir), wnuk po kądzieli króla serbskiego [[Stefan Nemania|Stefana Nemanii]]. Po wstąpieniu na tron dla podkreślenia swych związków z dynastią władców Bułgarii przyjął, podobnie jak jego poprzednik, imię Asen<ref name="Wasilewski">T. Wasilewski: ''Historia Bułgarii''. Wrocław: Ossolineum, 1988, str. 95-99. ISBN 83-04-02466-7.</ref>. |
=== Objęcie władzy === | === Objęcie władzy === | ||
[[Plik:Konstantin i Irina.jpg|left|thumb|Konstantyn Tich i jego pierwsza żona Irena (cerkiew w Bojanie).]] | [[Plik:Konstantin i Irina.jpg|left|thumb|Konstantyn Tich i jego pierwsza żona Irena (cerkiew w Bojanie).]] | ||
| − | Wydarzeniami, które doprowadziły do objęcia władzy w państwie przez Konstantyna Ticha były niepowodzenia cara [[Michał I Asen|Michała I Asena]] w wojnie z [[Cesarstwo Nicejskie|Cesarstwem Nicejskim]] i będąca ich efektem walka o władzę. Niezadowolenie bojarów doprowadziło do spisku na czele którego stanął [[Koloman II Asen|Koloman]], brat stryjeczny cara i do zamordowania Michała I Asena w 1256 roku. Po zabójstwie Michała I Asena, Koloman ogłosił się carem poślubiając wdowę po zamordowanym, córkę [[Rościsław Michajłowicz|Rościsława]], bana Maczwy, Marię. Rościsław wystąpił jednak przeciw Kolomanowi II. Nadciągnął na czele swego wojska spod [[Belgrad]]u pod Tyrnowo. Koloman II zbiegł, a władzę w stolicy przejął Mico, szwagier zamordowanego Michała I Asena. Rościsław nie zdołał opanować Tyrnowa i wraz z córką powrócił do swoich ziem. W drodze powrotnej oderwał od Bułgarii [[Widyń]] i tam ogłosił się carem bułgarskim. Koloman II opuszczony przez swych stronników został zamordowany | + | Wydarzeniami, które doprowadziły do objęcia władzy w państwie przez Konstantyna Ticha były niepowodzenia cara [[Michał I Asen|Michała I Asena]] w wojnie z [[Cesarstwo Nicejskie|Cesarstwem Nicejskim]] i będąca ich efektem walka o władzę. Niezadowolenie bojarów doprowadziło do spisku na czele którego stanął [[Koloman II Asen|Koloman]], brat stryjeczny cara i do zamordowania Michała I Asena w 1256 roku. Po zabójstwie Michała I Asena, Koloman ogłosił się carem poślubiając wdowę po zamordowanym, córkę [[Rościsław Michajłowicz|Rościsława]], bana Maczwy, Marię. Rościsław wystąpił jednak przeciw Kolomanowi II. Nadciągnął na czele swego wojska spod [[Belgrad]]u pod Tyrnowo. Koloman II zbiegł, a władzę w stolicy przejął Mico, szwagier zamordowanego Michała I Asena. Rościsław nie zdołał opanować Tyrnowa i wraz z córką powrócił do swoich ziem. W drodze powrotnej oderwał od Bułgarii [[Widyń]] i tam ogłosił się carem bułgarskim. Koloman II opuszczony przez swych stronników został zamordowany<ref name="Wasilewski" . |
| − | Związki z dynastią panującą nie wystarczyły Mico Asenowi aby utrzymać się u władzy. W 1257 roku bojarzy tyrnowscy poparli bowiem Konstantyna Ticha. Mico ustąpił z Tyrnowa opanowując południową Bułgarię, która nie uznała władzy nowego cara. Dla umocnienia się na tronie Konstantyn Tich poślubił wnuczkę [[Iwan Asen II|Iwana Asena II]], córkę cesarza bizantyńskiego [[Teodor II Laskarys|Teodora Laskarysa]], Irenę. Zabezpieczony sojuszem z Bizancjum podjął walki z Micem Asenem i około 1261/1262 roku wyparł go z zajętych terytoriów. Pokonany Mico schronił się na dworze bizantyńskim, gdzie w wyniku oślepienia młodziutkiego cesarza z dynastii Laskarysów do władzy doszedł przedstawiciel nowej dynastii [[Michał VIII Paleolog]]. Uciekając do Bizancjum Mico przekazał w ręce cesarza portowe miasta bułgarskie: [[Nesebyr|Messembrię]] i [[Pomorie|Anchialos]] | + | Związki z dynastią panującą nie wystarczyły Mico Asenowi aby utrzymać się u władzy. W 1257 roku bojarzy tyrnowscy poparli bowiem Konstantyna Ticha. Mico ustąpił z Tyrnowa opanowując południową Bułgarię, która nie uznała władzy nowego cara. Dla umocnienia się na tronie Konstantyn Tich poślubił wnuczkę [[Iwan Asen II|Iwana Asena II]], córkę cesarza bizantyńskiego [[Teodor II Laskarys|Teodora Laskarysa]], Irenę. Zabezpieczony sojuszem z Bizancjum podjął walki z Micem Asenem i około 1261/1262 roku wyparł go z zajętych terytoriów. Pokonany Mico schronił się na dworze bizantyńskim, gdzie w wyniku oślepienia młodziutkiego cesarza z dynastii Laskarysów do władzy doszedł przedstawiciel nowej dynastii [[Michał VIII Paleolog]]. Uciekając do Bizancjum Mico przekazał w ręce cesarza portowe miasta bułgarskie: [[Nesebyr|Messembrię]] i [[Pomorie|Anchialos]]<ref name="Wasilewski" . |
| − | Na zachodzie Konstantyn Tich musiał toczyć walki z pretendentem do tronu bułgarskiego, carem w Widyniu Rościsławem i jego protektorem królem węgierskim [[Bela IV|Belą IV]]. W 1261 roku najazd węgierski dotarł w okolice Tyrnowa. Konstantyn Tich był zmuszony zawrzeć pokój z królem węgierskim, zrzec się zachodnich ziem swego państwa i pogodzić się z przybraniem przez Belę IV tytułu króla Bułgarii | + | Na zachodzie Konstantyn Tich musiał toczyć walki z pretendentem do tronu bułgarskiego, carem w Widyniu Rościsławem i jego protektorem królem węgierskim [[Bela IV|Belą IV]]. W 1261 roku najazd węgierski dotarł w okolice Tyrnowa. Konstantyn Tich był zmuszony zawrzeć pokój z królem węgierskim, zrzec się zachodnich ziem swego państwa i pogodzić się z przybraniem przez Belę IV tytułu króla Bułgarii<ref name="Wasilewski" . |
=== Wojna z Bizancjum === | === Wojna z Bizancjum === | ||
[[Plik:KonstantinAsenTih.jpg|thumb|Brązowa moneta z czasów Konstantyna Ticha]] | [[Plik:KonstantinAsenTih.jpg|thumb|Brązowa moneta z czasów Konstantyna Ticha]] | ||
| − | W 1261 roku wódz cesarza nicejskiego Michała VIII [[Aleksy Strategopulos]] zdobył Konstantynopol. Michał VIII proklamował odrodzenie Cesarstwa Bizantyńskiego, a w kilka miesięcy później oślepił współcesarza 9-letniego brata carowej bułgarskiej Ireny [[Jan IV Laskarys|Jana IV]]. Kiedy zachodziły te wypadki Konstantyn Tich zajęty był wojną z Węgrami. W następnym roku wypowiedział wojnę Bizancjum i wkroczył do [[Tracja|Tracji]]. W 1263 roku wielka armia bizantyńska pod dowództwem Michała Glawasa Tarchanioty rozpoczęła ofensywę w głąb ziem bułgarskich: zajęła wschodnią i środkową Trację wraz z miastem [[Płowdiw|Filipopol]] i wtargnęła przez [[Stara Płanina|Starą Płaninę]] do ziemi [[Sofia|sredeckiej]]. Namiestnik tych ziem, despota Jakub Swetosław, mąż drugiej córki Teodora II Laskarysa, nie otrzymawszy pomocy od swego szwagra, cara bułgarskiego, wezwał na pomoc przeciw Grekom Węgrów. Bela IV osadził go na opustoszałym po śmierci Rościsława tronie w Widyniu i pozwolił przybrać tytuł cara Bułgarów | + | W 1261 roku wódz cesarza nicejskiego Michała VIII [[Aleksy Strategopulos]] zdobył Konstantynopol. Michał VIII proklamował odrodzenie Cesarstwa Bizantyńskiego, a w kilka miesięcy później oślepił współcesarza 9-letniego brata carowej bułgarskiej Ireny [[Jan IV Laskarys|Jana IV]]. Kiedy zachodziły te wypadki Konstantyn Tich zajęty był wojną z Węgrami. W następnym roku wypowiedział wojnę Bizancjum i wkroczył do [[Tracja|Tracji]]. W 1263 roku wielka armia bizantyńska pod dowództwem Michała Glawasa Tarchanioty rozpoczęła ofensywę w głąb ziem bułgarskich: zajęła wschodnią i środkową Trację wraz z miastem [[Płowdiw|Filipopol]] i wtargnęła przez [[Stara Płanina|Starą Płaninę]] do ziemi [[Sofia|sredeckiej]]. Namiestnik tych ziem, despota Jakub Swetosław, mąż drugiej córki Teodora II Laskarysa, nie otrzymawszy pomocy od swego szwagra, cara bułgarskiego, wezwał na pomoc przeciw Grekom Węgrów. Bela IV osadził go na opustoszałym po śmierci Rościsława tronie w Widyniu i pozwolił przybrać tytuł cara Bułgarów<ref name="Wasilewski" . |
| − | Aby odeprzeć najazd bizantyński Konstantyn Tich zwrócił się o pomoc do chana [[Złota Orda|Złotej Ordy]] [[Berke-chan|Berke]]. W 1264 roku wielka armia bułgarsko-tatarska wkroczyła do Tracji. Michał VIII omal nie dostał się wówczas do niewoli. Tracja została doszczętnie złupiona, tak że nie dało się dojrzeć ''wołu w jarzmie ani oracza przy pługu''<ref>Nicefor Gregoras, ''Historia'', I, str. 101</ref><ref>za Ostrogorski 2008, str. 430</ref>. Tatarzy z bogatymi łupami wrócili nad Wołgę. W 1266 Bułgarię ponownie najechali Węgrzy. Walki bułgarsko-bizantyńskie przeciągnęły się do 1268 roku. Ostatecznie cesarz bizantyński utrzymał południową część wybrzeża Morza Czarnego i prawie całą Trację | + | Aby odeprzeć najazd bizantyński Konstantyn Tich zwrócił się o pomoc do chana [[Złota Orda|Złotej Ordy]] [[Berke-chan|Berke]]. W 1264 roku wielka armia bułgarsko-tatarska wkroczyła do Tracji. Michał VIII omal nie dostał się wówczas do niewoli. Tracja została doszczętnie złupiona, tak że nie dało się dojrzeć ''wołu w jarzmie ani oracza przy pługu''<ref>Nicefor Gregoras, ''Historia'', I, str. 101</ref><ref>za Ostrogorski 2008, str. 430</ref>. Tatarzy z bogatymi łupami wrócili nad Wołgę. W 1266 Bułgarię ponownie najechali Węgrzy. Walki bułgarsko-bizantyńskie przeciągnęły się do 1268 roku. Ostatecznie cesarz bizantyński utrzymał południową część wybrzeża Morza Czarnego i prawie całą Trację<ref name="Wasilewski" {{odn|Ostrogorski|2008|s=430}}. |
=== Dalsze kroki przeciw Bizancjum === | === Dalsze kroki przeciw Bizancjum === | ||
| − | Około 1270 roku zmarła carowa Irena i stosunki bułgarsko-bizantyńskie uległy chwilowo odprężeniu. Cesarz wykorzystując śmierć swej zaciekłej przeciwniczki rozpoczął pertraktacje z carem bułgarskim, który skłaniał się ku koalicji tworzonej przez króla Sycylii i Neapolu [[Karol I Andegaweński|Karola Andegaweńskiego]], w skład której weszli już [[Księstwo Achai|książę Achai]] [[Wilhelm II Villehardouin]] i król Serbii [[Urosz I]]. Chcąc odciągnąć Konstantyna Ticha od groźnej dla cesarstwa koalicji Michał VIII zawarł przymierze z carem Bułgarii wydając za niego swą siostrzenicę Marię Kantakuzenę, córkę swej umiłowanej siostry Eulogii, i obiecując przekazać carowi jako jej wiano nadmorskie Miasta Anchialos i Messembrię, pozostające od około 1262 w rękach bizantyńskich | + | Około 1270 roku zmarła carowa Irena i stosunki bułgarsko-bizantyńskie uległy chwilowo odprężeniu. Cesarz wykorzystując śmierć swej zaciekłej przeciwniczki rozpoczął pertraktacje z carem bułgarskim, który skłaniał się ku koalicji tworzonej przez króla Sycylii i Neapolu [[Karol I Andegaweński|Karola Andegaweńskiego]], w skład której weszli już [[Księstwo Achai|książę Achai]] [[Wilhelm II Villehardouin]] i król Serbii [[Urosz I]]. Chcąc odciągnąć Konstantyna Ticha od groźnej dla cesarstwa koalicji Michał VIII zawarł przymierze z carem Bułgarii wydając za niego swą siostrzenicę Marię Kantakuzenę, córkę swej umiłowanej siostry Eulogii, i obiecując przekazać carowi jako jej wiano nadmorskie Miasta Anchialos i Messembrię, pozostające od około 1262 w rękach bizantyńskich<ref name="Wasilewski" . |
[[Plik:Bulgaria-second half of the 13th century.png|left|450 px|thumb|Bułgaria około 1260 roku]] | [[Plik:Bulgaria-second half of the 13th century.png|left|450 px|thumb|Bułgaria około 1260 roku]] | ||
Wersja z 13:16, 2 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Константин Асен Тих (pol. Konstantyn I Asen Tich, węg. I. Konstantin, rum. Constantin Tih, gr. Κωνσταντίνος Α΄ Τιχ) (* nieznana, † nieznana) – car bułgarski w latach 1257 – 1277. Spis treściŻycieWielki bojar ze Skopje, syn możnowładcy z tego rejonu o imieniu Tich (stanowiącym być może skróconą wersję imienia Tichomir), wnuk po kądzieli króla serbskiego Stefana Nemanii. Po wstąpieniu na tron dla podkreślenia swych związków z dynastią władców Bułgarii przyjął, podobnie jak jego poprzednik, imię Asen[1]. Objęcie władzyPlik:Konstantin i Irina.jpg Konstantyn Tich i jego pierwsza żona Irena (cerkiew w Bojanie). Wydarzeniami, które doprowadziły do objęcia władzy w państwie przez Konstantyna Ticha były niepowodzenia cara Michała I Asena w wojnie z Cesarstwem Nicejskim i będąca ich efektem walka o władzę. Niezadowolenie bojarów doprowadziło do spisku na czele którego stanął Koloman, brat stryjeczny cara i do zamordowania Michała I Asena w 1256 roku. Po zabójstwie Michała I Asena, Koloman ogłosił się carem poślubiając wdowę po zamordowanym, córkę Rościsława, bana Maczwy, Marię. Rościsław wystąpił jednak przeciw Kolomanowi II. Nadciągnął na czele swego wojska spod Belgradu pod Tyrnowo. Koloman II zbiegł, a władzę w stolicy przejął Mico, szwagier zamordowanego Michała I Asena. Rościsław nie zdołał opanować Tyrnowa i wraz z córką powrócił do swoich ziem. W drodze powrotnej oderwał od Bułgarii Widyń i tam ogłosił się carem bułgarskim. Koloman II opuszczony przez swych stronników został zamordowanyBłąd rozszerzenia cite: Nieprawidłowe nazwy parametrów elementu | |||||||||||
| córka Stefana Nemanji króla Serbii |
Tich bojar ze Skopje |
Iwan Asen II (zm. 1241, panował 1218–1241) |
Aleksander sewastokrator | ||||||||
| 2 | 2 | 3 | 3 | ||||||||
| Koloman I Asen (ur. 1235, zm. 1246 panował 1241–1246) |
|||||||||||
| Helena ∞ Teodor II Laskarys |
Michał I Asen (ur. 1238/1241, zm. 1256 panował 1246–1256) |
Maria ∞ Mico Asen (panował 1256–1257) |
Koloman II Asen (panował 1256) | ||||||||
| 2 Maria Paleologina Kantakuzena |
Konstantyn Tich (zm. 1277 panował 1257–1277) |
1 Irena Laskarina Asenina |
Iwan Asen III (panował 1279–1280) |
Kermaria ∞ Jerzy I Terter (panował 1280–1292) | |||||||
| 2 | 1 | ||||||||||
| Michał II Tich (ur. 1271 panował 1277–1279) |
syn z 1° małżeństwa (zamordowany przed 1277 przez Marię Kantakuzenę) |
||||||||||
Przypisy
Bibliografia
- T. Wasilewski: Historia Bułgarii. Wrocław: Ossolineum, 1988, str. 95-99. ISBN 83-04-02466-7.
- G. Ostrogorski: Dzieje Bizancjum. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2008, str 430. ISBN 978-83-01-15268-0. OCLC 233507798.
- W. Giuzelew: Bułgarskie średniowiecze. W: Bułgaria. Zarys dziejów. I. Dymitrow (red.). Warszawa: Książka i Wiedza, 1986, str. 90-91. ISBN 83-05-11583-6.
- Steven Runciman: Nieszpory sycylijskie. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1997, str. 161 i 197. ISBN 83-7132-116-3.
- John Fine: The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1994. ISBN 0-472-10079-3. OCLC 750815209. (po angielsku)
|
| ||||
| ||||
| Plik:Blason Jean Assen II, Tsar de Bulgarie (selon Gelre).svg | ||||
| car Bułgarii | ||||
| Okres | od 1257 do 1277 | |||
| Poprzednik | Mico Asen | |||
| Następca | Michał II Tich | |||
| Dane biograficzne | ||||
| Dynastia | Asenowicze Асеневци | |||
| Państwo | {{{państwo}}} | |||
| Śmierć | 1277 | |||
| Żona | Irena Maria | |||
| Dzieci | Michał | |||
|}
.svg){kind=link}