Kosača (ród): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 74: | Linia 74: | ||
Др. Жељко Фајфрић, Београд, 7. децембар 2000, [http://www.rastko.rs/istorija/zfajfric-kotromanici_c.html ''Котроманићи'']: "Како су Санковићи сишли са политичке сцене тако се почела издизати породица Косача. Њихово исходиште јесте негде око Фоче где се налазило село Косач, по коме су, могуће је, добили име. Родоначелник ове породице јесте Вук Косача, али породица захваљује свој успон његовом сину Влатку Вуковићу. Он је био од самог почетка један од најповерљивијих људи краља Твртка I. Ишао је у многе преговоре као његов представник, победио Турке код Билеће 1388. године, водио босанску војску на Косову 1389. године, и још доста тога што га је уздигло у односу на остале. Напад на Санковиће била му је и последња акција будући да је већ следеће године (1392.) умро. Наследио га је Сандаљ Хранић, син његовог брата Храње Вуковића. Осим земаља и утицаја, наследио је Сандаљ од стрица Влатка и титулу војводе. У то прво време Сандаљ Хранић нема одлучујући утицај у Босни, будући да су испред њега Павле Раденовић и Хрвоје Вукчић, али његово је време долазило."</ref> | Др. Жељко Фајфрић, Београд, 7. децембар 2000, [http://www.rastko.rs/istorija/zfajfric-kotromanici_c.html ''Котроманићи'']: "Како су Санковићи сишли са политичке сцене тако се почела издизати породица Косача. Њихово исходиште јесте негде око Фоче где се налазило село Косач, по коме су, могуће је, добили име. Родоначелник ове породице јесте Вук Косача, али породица захваљује свој успон његовом сину Влатку Вуковићу. Он је био од самог почетка један од најповерљивијих људи краља Твртка I. Ишао је у многе преговоре као његов представник, победио Турке код Билеће 1388. године, водио босанску војску на Косову 1389. године, и још доста тога што га је уздигло у односу на остале. Напад на Санковиће била му је и последња акција будући да је већ следеће године (1392.) умро. Наследио га је Сандаљ Хранић, син његовог брата Храње Вуковића. Осим земаља и утицаја, наследио је Сандаљ од стрица Влатка и титулу војводе. У то прво време Сандаљ Хранић нема одлучујући утицај у Босни, будући да су испред њега Павле Раденовић и Хрвоје Вукчић, али његово је време долазило."</ref> | ||
| − | Założyciel, Vuk<ref name=RAST1/>, był wybitnym dowódcą wojskowym pod wodzą | + | Założyciel, [https://en.wikipedia.org/wiki/Vuk_Kosa%C4%8Da Vuk]<ref name=RAST1/>, był wybitnym dowódcą wojskowym pod wodzą cara Serbii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_IV_Duszan Stefana Urosza IV Duszana] (1331–1359), który brał udział w podbojach południowych Bałkanów. Otrzymał ziemie wokół Górnej Driny, w prowincji Rudine.<ref>Tomović, str. 2</ref><ref>Arheološko društvo Jugoslavije 1968, str. 96</ref> |
| − | Vlatko Vuković, syn Vuka, | + | [https://en.wikipedia.org/wiki/Vlatko_Vukovi%C4%87 Vlatko Vuković], syn Vuka, podniósł rangę rodu po wzięciu udziału w bitwach przeciwko Turkom<ref name=RAST1/>. Dowodził zwycięską armią bośniacką w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Bile%C4%87%C4%85 bitwie pod Bilećą] (1388).<ref name=RAST1/> Podczas [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_na_Kosowym_Polu_(1389) bitwy o Kosowo (1389)] bośniacki król [[Tvrtko I]] wysłał go do dowodzenia swoimi żołnierzami. Bośniacki kontyngent pod dowództwem Vlatki został umieszczony na lewym boku armii serbskiej dowodzonej przez księcia Serbii [[Lazar I Hrebeljanović|Lazara I]]. Bitwa została po raz pierwszy opisana jako zwycięstwo, również przez samego Vlatko, jednak została uznana za nierozstrzygniętą, z długoterminowym zwycięstwem osmańskim<ref name="John Van Antwerp Fine409-411">Fine 1994, str. 409–411</ref>. |
| − | + | Stjepan Vukčić Kosača w 1448 roku porzucił tytuł „Vojvoda z Bośni”, przyjmując tytuł „Herceg Hum i Wybrzeża”<ref name="John Van Antwerp Fine578"/> Ponownie zmienił go w 1449 r. Na „Herceg świętego Sawy”, wspominając serbskiego świętego prawosławnego.<ref name="John Van Antwerp Fine578"/> Tytuł ten miał znaczną wartość public relations, ponieważ relikwie Sawy były uważane za cudowne przez ludzi wszystkich wyznań chrześcijańskich. Jednak sami Kosačowie byli jedną z niewielu nieortodoksyjnych rodzin szlacheckich w Hum.<ref name="John Van Antwerp Fine578"/> Jego ziemie znane były jako ziemie Herzoga lub później w Hercegowinie.<ref name="John Van Antwerp Fine578"/><ref> Pierwszym pisemnym dokumentem, w którym wspomniano o „Hercegowinie”, jest list od księcia Isa-Beya Ishakovica Hranica z 01/02/1455 zalecający swoim podwładnym przyjaciela z kupca dubrownickiego Franco, aby zabrał go gdziekolwiek, do kraju Pavlovic, do Moravica lub do Hercegowiny | |
| + | Jest napisane w „Bosancica” | ||
| + | Źródło: Archiwa Państwowe w Dubrowniku, List historyczny z Isa Bey Ishakovic z 01.02.1455. </ref> | ||
| − | + | Król [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stjepan Tomaš] z Bośni poślubił [https://pl.wikipedia.org/wiki/Katarzyna_(kr%C3%B3lowa_Bo%C5%9Bni) Katarzynę Kosača], córkę Stjepana Vukčicia, podczas katolickiej ceremonii w maju 1446 r., zapewniając przynajmniej przez chwilę wsparcie najsilniejszego szlachcica w królestwie i zagorzałego zwolennika Kościoła Bośniackiego , [[Stjepan Vukčić Kosača|Stjepana Vukčićia]].<ref name="miller-1921">Miller, William (1921). ''[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533390 Essays on the Latin Orient]''. CUP Archive. str. 508–509. [dostęp:2011-02-26].</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Członkowie == | == Członkowie == | ||
Wersja z 15:50, 12 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Kosača, także Косача, lm. Kosače/Косаче), czasami Kosačić (Косачић, lm. Kosačići/Косачићи), gałąź rodziny Herceg rodu Kőszegi, to bośniacka[6][7] średniowieczna rodzina żyjąca we współczesnej części Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Czarnogóry oraz Serbii między XIV a XV wiekiem. Ziemia, którą kontrolowali, była znana jako Zahumle, mniej więcej odpowiadająca współczesnemu regionowi Hercegowiny, który sam pochodzi od tytułu „Herceg”, który Stjepan Vukčić Kosača adoptował w 1448 roku. Oprócz Zachlumia rządzili częściami Dalmacji i Raszki. Byli wasalami kilku państw, w tym Królestwa Bośni i Imperium Osmańskiego. Nie ma dokumentu ani dowodów na to, że rodzina „Kosače” należała do jakiegokolwiek wyznania. Byli w kontakcie z Kościołem Bośni, Kościołem Rzymskokatolickim, Kościołem Prawosławnym i Islamem, ale nie odnotowano, że ktoś do nich do któregokolwiek należał. Poślubiali kobiety tych wyznań, szanowali ich wiarę i wspierali je, nawet budowali budynki religijne, ale nie byli osobiście wierzącymi ani nie wyznawali żadnej religii. Podczas upadku Królestwa Bośniackiego ród podzielił się na trzy odnogi: wenecką, dalmatyńską i osmańską. W tej chwili gałęzie te akceptują wyznania Kościoła rzymskokatolickiego i islamu. Spis treściHistoriaPlik:Flag of Kosača.svg Flaga rodu Kosača
Założyciel, Vuk[9], był wybitnym dowódcą wojskowym pod wodzą cara Serbii Stefana Urosza IV Duszana (1331–1359), który brał udział w podbojach południowych Bałkanów. Otrzymał ziemie wokół Górnej Driny, w prowincji Rudine.[10][11] Vlatko Vuković, syn Vuka, podniósł rangę rodu po wzięciu udziału w bitwach przeciwko Turkom[9]. Dowodził zwycięską armią bośniacką w bitwie pod Bilećą (1388).[9] Podczas bitwy o Kosowo (1389) bośniacki król Tvrtko I wysłał go do dowodzenia swoimi żołnierzami. Bośniacki kontyngent pod dowództwem Vlatki został umieszczony na lewym boku armii serbskiej dowodzonej przez księcia Serbii Lazara I. Bitwa została po raz pierwszy opisana jako zwycięstwo, również przez samego Vlatko, jednak została uznana za nierozstrzygniętą, z długoterminowym zwycięstwem osmańskim[12]. Stjepan Vukčić Kosača w 1448 roku porzucił tytuł „Vojvoda z Bośni”, przyjmując tytuł „Herceg Hum i Wybrzeża”[1] Ponownie zmienił go w 1449 r. Na „Herceg świętego Sawy”, wspominając serbskiego świętego prawosławnego.[1] Tytuł ten miał znaczną wartość public relations, ponieważ relikwie Sawy były uważane za cudowne przez ludzi wszystkich wyznań chrześcijańskich. Jednak sami Kosačowie byli jedną z niewielu nieortodoksyjnych rodzin szlacheckich w Hum.[1] Jego ziemie znane były jako ziemie Herzoga lub później w Hercegowinie.[1][13] Król [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stjepan Tomaš] z Bośni poślubił Katarzynę Kosača, córkę Stjepana Vukčicia, podczas katolickiej ceremonii w maju 1446 r., zapewniając przynajmniej przez chwilę wsparcie najsilniejszego szlachcica w królestwie i zagorzałego zwolennika Kościoła Bośniackiego , Stjepana Vukčićia.[14] CzłonkowiePlik:Грб Вуковића.png Coat of Arms of the "Vuković", from the Fojnica Armorial (18th century).
Dziedzictwo religijneOrtodoksiSome Eastern Orthodox buildings that were built by Kosača's:
KatolicyKatolicy z regionu często odwiedzają grób Katariny Kosačy w rzymskim kościele Santa Maria in Aracoeli[17]. Na jej nagrobku z każdej strony znajduje się portret naturalnej wielkości oraz herb Kotromanići i Kosača. Napis pierwotnie napisany cyrylicą bośniacką (napis, link zewnętrzny), ale w 1590 r. Zastąpiony łacińskim, który brzmi: [14] Her tombstone features a life-size portrait and the coat of arms of the Kotromanići and Kosača at each side. The inscription, originally written in Bosnian Cyrillic (Inscription, external link) but in 1590 replaced with a Latin one, which reads:[14] Catharinae Reginae Bosnensi Pamięć o królowej Katarzynie (Katarina Kosača), beatyfikowanej po jej śmierci, wciąż żyje w środkowej Bośni, gdzie katolicy tradycyjnie odprawiają 25 października mszą w Bobovacu „przy ołtarzu ojczyzny”. Niektóre artefakty należące do królowej i rodziny Kotromanić zostały zabrane w 1871 r. Przez Josipa Juraja Strossmayera z klasztoru franciszkanów w Kraljevie Sutjeskiej do Chorwacji na przechowanie do „zliberalizowania Bośni”. Nigdy nie zostały zwrócone. The memory of Queen Catherine (Katarina Kosača), who was beatified after her death, is still alive in Central Bosnia, where Catholics traditionally mark 25 October with a mass in Bobovac 'at the altar of the homeland'. Some of the artifacts belonging to the Queen and the Kotromanić family were taken in 1871 by Josip Juraj Strossmayer from the Franciscan monastery in Kraljeva Sutjeska to Croatia for safekeeping until 'Bosnia is liberated'. They have never been returned. IslamPamięć o królowej Katarzynie (Katarina Kosača), beatyfikowanej po jej śmierci, wciąż żyje w środkowej Bośni, mauzoleum „Turbe” w Skopje, które zostało zniszczone podczas trzęsienia ziemi w Skopje w 1963 roku. Mauzoleum ku czci księżniczki Katarzyny Kotromanic, zwane w źródłach tureckich „Tahiri-hanuma”, zostało zbudowane przez Isa bł. Ishakovica. Rzadko zdarza się, że mauzoleum poświęcone jest kobiecie. Po trzęsieniu mauzoleum księżniczki nigdy nie zostało przywrócone, ale tradycja miejscowych została podtrzymana do dziś, odwiedzając i paląc świece. The memory of Queen Catherine (Katarina Kosača), who was beatified after her death, is still alive in Central Bosnia, "Turbe" mausoleum in Skopje which was destroyed in the 1963 Skopje earthquake. The mausoleum in memory of Princess Katherine Kotromanić referred in Turkish sources as the "Tahiri-hanuma" was built by Isa beg Ishaković. It is a very rare occurrence that a mausoleum is dedicated to a female person. After the quake, the mausoleum of the princess was never restored, but the tradition of the locals has been maintained to this day by visiting and burning candles. Przypisy
Źródła
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||