Matija Gereb: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 33: Linia 33:
 
[[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
 
[[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
  
'''Matija Gereb''' ''de Vingárt'''<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]</ref> (pol. ''Maciej Gereb'', węg. ''Mátyás Geréb'') († 1489), chorwacki szlachcic, [[ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]] (1483-1489). W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov '''Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga'''''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
+
'''Matija Gereb''' ''de Vingárt'''<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]</ref> (pol. ''Maciej Gereb'', węg. ''Geréb Mátyás'') († 1489), chorwacki szlachcic, [[ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]] (1483-1489). W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov '''Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga'''''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
  
 
Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
 
Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
Linia 56: Linia 56:
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik          = Geréb Mátyás<br>Matija Gereb
+
  |urzędnik          = Geréb Mátyás (weg.)<br>Maciej Gereb (pol.)<br>Matija Gereb (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
 
  |tytulatura        = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
Linia 85: Linia 85:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
  |ojciec            = Geréb János ''de Vingárt''
+
  |ojciec            = [[Geréb János]] ''de Vingárt''
 
  |matka            = Szilágyi Zsófia<ref>Marek, Miroslav: [http://genealogy.euweb.cz/hung/kacsics.html Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families], Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]</ref>
 
  |matka            = Szilágyi Zsófia<ref>Marek, Miroslav: [http://genealogy.euweb.cz/hung/kacsics.html Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families], Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]</ref>
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
Linia 104: Linia 104:
  
 
[[Kategoria:Geréb]]
 
[[Kategoria:Geréb]]
 +
[[Kategoria:Rodziny]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 
[[Kategoria:Rodzina Geréb]]
 
[[Kategoria:Rodziny]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1498]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1498]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Wersja z 07:48, 19 cze 2020

'Matija Gereb de Vingárt[1] (pol. Maciej Gereb, węg. Geréb Mátyás) († 1489), chorwacki szlachcic, ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii (1483-1489). W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga.[2]

Jako ban zastąpił Blaža Podmanickiego.

Matija był młodszym bratem króla.[3] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[4]

Jest znany z tego, że wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku odzyskał Jajce Królestwu Chorwacji, uwalniając je z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo[5], razem z Podravską Moslaviną, która do niego należała Jako donacja króla został mu przekazany Šarengrad, gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.[6].

Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy jako chorwacki ban pokonał Turków w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy Novi Grad w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.[7]

[...]

W latach 1489-1489 zbudował zamek w Jastrebarsku[8] lub zamek z bramą miejską[9], dziś znamy jako zamek Erdődy, od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.

W Božjakovinie, która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Matiji[10], zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy (castrum Bosyaco). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne[11].

Matija zmarł w 1489 r. Banem po nim został Egervári László.

Przypisy

  1. Ilok
  2. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  3. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  4. Hrvatski biografski leksikon
  5. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  6. Ilok
  7. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  8. Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci Dvorac Erdödy, Jastrebarsko
  9. Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu
  10. Hrvatski dvorci Božjakovina - povijest
  11. Brckovljani Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku

Geréb Mátyás (weg.)
Maciej Gereb (pol.)
Matija Gereb (chor.)

Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Herb rodziny
Herb rodziny
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres od 1482
do 1489
Poprzednik Blaž Podmanicki
Następca Egervári László
Dane biograficzne
Ród Geréb de Vingárt
Pochodzenie chorwacko-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1489
Ojciec Geréb János de Vingárt
Matka Szilágyi Zsófia[1]
Sukcesy Udział w zwycięskiej bitwie pod Brodem Zrinskim (1483)
  1. Marek, Miroslav: Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families, Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]