Kinizsi Pál: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1prz]]
+
[[Kategoria:1b]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 27: Linia 27:
  
 
'''Kinizsi Pál''' (łac. ''Paulus de Kenezy'', rum. ''Paul Cneazul'' lub ''Pavel Chinezu'') (* 1432, † 1494), dowódca w służbie armii węgierskiej pod panowaniem króla [[I. Mátyás|Macieja Korwina]]. Był '''księciem''' komitatu [[Temes]] (w historycznym regionie Banat, obecnie część Serbii i Rumunii) od 1484 r. i '''kapitanem generalnym''' Dolnych '''Części'''. Był generałem słynnej [[Czarna Arma|Czarnej Armii]] króla Macieja. Słynny ze zwycięstwa nad Turkami w [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwie na Chlebowym Polu]] w październiku 1479 roku. Podobno nigdy nie przegrał żadnej bitwy.
 
'''Kinizsi Pál''' (łac. ''Paulus de Kenezy'', rum. ''Paul Cneazul'' lub ''Pavel Chinezu'') (* 1432, † 1494), dowódca w służbie armii węgierskiej pod panowaniem króla [[I. Mátyás|Macieja Korwina]]. Był '''księciem''' komitatu [[Temes]] (w historycznym regionie Banat, obecnie część Serbii i Rumunii) od 1484 r. i '''kapitanem generalnym''' Dolnych '''Części'''. Był generałem słynnej [[Czarna Arma|Czarnej Armii]] króla Macieja. Słynny ze zwycięstwa nad Turkami w [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwie na Chlebowym Polu]] w październiku 1479 roku. Podobno nigdy nie przegrał żadnej bitwy.
−
 
−
<small><small>'''Pál Kinizsi''' (1432–1494), also known as '''Paulus de Kenezy''' (in Latin) or '''Paul Cneazul''' or '''Pavel Chinezu''' (in Romanian) was a general in the service of [[Kingdom of Hungary|Hungarian]] army under king [[Matthias Corvinus]]. He was the Count of [[Temes County]] (in the historical [[Banat]] region, now part of [[Serbia]] and [[Romania]] ) from 1484 and Captain-General of the Lower Parts. He was a general of [[Mathias Corvinus|King Mathias]]' famed Black Army. He is famous for his victory over the [[Ottomans]] in the [[Battle of Breadfield]] in October 1479. He reputedly has never lost a battle. </small></small>
 
  
 
==Życie==
 
==Życie==
−
 
 
=== Pochodzenie i wczesne życie ===
 
=== Pochodzenie i wczesne życie ===
  
Linia 41: Linia 38:
  
 
Jego centralną posiadłością był [[Nagyvázsony]]. [od kiedy?]
 
Jego centralną posiadłością był [[Nagyvázsony]]. [od kiedy?]
−
 
−
<small><small>His central estate was the Castle of [[Nagyvázsony]].{{When|date=May 2012}} </small></small>
 
  
 
Po śmierci króla Macieja w 1490 r. poparł czeskiego króla Węgier [[II. Ulászló|Władysława II]] Jagiellończyka i wielkich magnatów przeciwko nieślubnemu synowi Macieja i wyznaczonemu następcy [[Corvin János|Janowi Korwinowi]]. To on zniszczył najemną Czarną Armię byłego króla, która po jego rozwiązaniu stała się bandą rabusiów. Został sparaliżowany z powodu udaru i wkrótce potem zmarł. Jest jednym z niewielu generałów na świecie, który nigdy nie przegrał bitwy.
 
Po śmierci króla Macieja w 1490 r. poparł czeskiego króla Węgier [[II. Ulászló|Władysława II]] Jagiellończyka i wielkich magnatów przeciwko nieślubnemu synowi Macieja i wyznaczonemu następcy [[Corvin János|Janowi Korwinowi]]. To on zniszczył najemną Czarną Armię byłego króla, która po jego rozwiązaniu stała się bandą rabusiów. Został sparaliżowany z powodu udaru i wkrótce potem zmarł. Jest jednym z niewielu generałów na świecie, który nigdy nie przegrał bitwy.
−
 
−
<small><small>After the death of king [[Matthias Corvinus|Matthias]] in 1490 he supported the Bohemian king [[Vladislas II of Hungary]] and the great magnates against Matthias' illegitimate son and designated successor [[John Corvinus]]. He destroyed the former king's mercenary [[Black Army of Hungary|Black Army]] which had become a robber band after its dissolution.
 
−
He then was crippled by a stroke and died shortly afterwards.
 
−
He is one of the few generals of the world who never lost a battle. </small></small>
 
  
 
==Rodzina==
 
==Rodzina==
  
−
Poślubił Benignę Magyar<ref>''[https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1l_Kinizsi#CITEREFOrsz%C3%A1gos_Sz%C3%A9ch%C3%A9nyi_K%C3%B6nyvt%C3%A1r1972 Országos Széchényi Könyvtár 1972]'', str. 21.</ref>, córkę Blaise'a Magyara, innego generała Korwina.
+
Poślubił Benignę Magyar<ref>''[https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1l_Kinizsi#CITEREFOrsz%C3%A1gos_Sz%C3%A9ch%C3%A9nyi_K%C3%B6nyvt%C3%A1r1972 Országos Széchényi Könyvtár 1972]'', str. 21.</ref>, córkę [[Magyar Balázs|Blaise'a Magyara]], innego generała Korwina.
  
 
==Tytuły==
 
==Tytuły==
  
−
  <small><small>*"Count of Temes" (łac. ''comes Temesiensis'')<ref name="DávidFodor2007">Géza Dávid; Pál Fodor (2007). ''[https://books.google.com/books?id=00ZuXUdx2GgC&pg=PA4 Ransom Slavery Along the Ottoman Borders: (Early Fifteenth - Early Eighteenth Centuries)]''. BRILL. str. 4–. ISBN 90-04-15704-2.</ref>
+
  <small><small>*"Hrabia Temes" (łac. ''comes Temesiensis'')<ref name="DávidFodor2007">Géza Dávid; Pál Fodor (2007). ''[https://books.google.com/books?id=00ZuXUdx2GgC&pg=PA4 Ransom Slavery Along the Ottoman Borders: (Early Fifteenth - Early Eighteenth Centuries)]''. BRILL. str. 4–. ISBN 90-04-15704-2.</ref>
 
*"Captain General of the Lower Parts of the Kingdom of Hungary" ({{lang-la|generalis capitaneus inferiorum partium regni}}) </small></small>
 
*"Captain General of the Lower Parts of the Kingdom of Hungary" ({{lang-la|generalis capitaneus inferiorum partium regni}}) </small></small>
  
Linia 65: Linia 56:
 
  <small><small>In legends, he is known as a commoner. Kinizsi is a hero of some Hungarian and Romanian folk tales along with king [[Matthias Corvinus]] as an extremely strong former miller's apprentice. According to these tales, the king was hunting in the Bakony forest near the mill where he worked and asked for a drink; Kinizsi, to show his strength, served the cup on a millstone. The king, impressed, took him into his service, where Kinizsi's strength, prowess and loyalty earned him rapid promotion. He is said to have wielded two greatswords in battle and to have danced a victory dance after the Battle of Kenyérmező with a captured or dead Turk under each arm and a third held with his hair or belt in his teeth. </small></small>
 
  <small><small>In legends, he is known as a commoner. Kinizsi is a hero of some Hungarian and Romanian folk tales along with king [[Matthias Corvinus]] as an extremely strong former miller's apprentice. According to these tales, the king was hunting in the Bakony forest near the mill where he worked and asked for a drink; Kinizsi, to show his strength, served the cup on a millstone. The king, impressed, took him into his service, where Kinizsi's strength, prowess and loyalty earned him rapid promotion. He is said to have wielded two greatswords in battle and to have danced a victory dance after the Battle of Kenyérmező with a captured or dead Turk under each arm and a third held with his hair or belt in his teeth. </small></small>
  
−
==Honors==
+
== Upamiętnienia ==
  
 
Znaczki pocztowe: Znaczki pocztowe Paula Kinizsi zostały wydane przez Węgry 1 stycznia 1943 r.<ref>[http://colnect.com/en/stamps/stamp/179984-Pál_Kinizsi_-1494-Characters_and_Relics_of_Hungarian_History-Hungary Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)]</ref> oraz w 1945 r. Ten sam znaczek został obciążony opłatą w wysokości 28 wypełniaczy na 5 wypełniaczach i wydany w 1945 r.<ref>[http://colnect.com/en/stamps/stamp/253619-Pál_Kinizsi_-1494-Surcharged-Hungary Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)]</ref>
 
Znaczki pocztowe: Znaczki pocztowe Paula Kinizsi zostały wydane przez Węgry 1 stycznia 1943 r.<ref>[http://colnect.com/en/stamps/stamp/179984-Pál_Kinizsi_-1494-Characters_and_Relics_of_Hungarian_History-Hungary Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)]</ref> oraz w 1945 r. Ten sam znaczek został obciążony opłatą w wysokości 28 wypełniaczy na 5 wypełniaczach i wydany w 1945 r.<ref>[http://colnect.com/en/stamps/stamp/253619-Pál_Kinizsi_-1494-Surcharged-Hungary Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)]</ref>

Wersja z 08:51, 22 cze 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Sędzia królewski
(1494) 		Następca:
Báthori V. István Geréb III. Péter

Kinizsi Pál (łac. Paulus de Kenezy, rum. Paul Cneazul lub Pavel Chinezu) (* 1432, † 1494), dowódca w służbie armii węgierskiej pod panowaniem króla Macieja Korwina. Był księciem komitatu Temes (w historycznym regionie Banat, obecnie część Serbii i Rumunii) od 1484 r. i kapitanem generalnym Dolnych Części. Był generałem słynnej Czarnej Armii króla Macieja. Słynny ze zwycięstwa nad Turkami w bitwie na Chlebowym Polu w październiku 1479 roku. Podobno nigdy nie przegrał żadnej bitwy.

Życie

Pochodzenie i wczesne życie

Pochodzenie Pál jest niejasne. Według niektórych źródeł był synem młynarza[1], a przed karierą wojskową był młynarzem-czeladnikiem[2]. Według niektórych serbskich historyków był on pochodzenia serbskiego[3][4] i prawdopodobnie był potomkiem Vuka Brankovića, choć nie można tego ustalić[3].

Pierwsza wzmianka o jego nazwisku pochodzi z 1464 r., W łacińskim pisemnym dokumencie wspominającym, że Egrenius (Jego Ekscelencja) Paulus de Kenezy otrzymuje w posiadanie komiatat Abaúj[5]. Później w 1510 r. pojawia się również w postaci Paulo de Kynys Comiti Themesiensi et Generali Capetaneo partium Regni nostrum inferiorum[5].

Kariera wojskowa

Jego centralną posiadłością był Nagyvázsony. [od kiedy?]

Po śmierci króla Macieja w 1490 r. poparł czeskiego króla Węgier Władysława II Jagiellończyka i wielkich magnatów przeciwko nieślubnemu synowi Macieja i wyznaczonemu następcy Janowi Korwinowi. To on zniszczył najemną Czarną Armię byłego króla, która po jego rozwiązaniu stała się bandą rabusiów. Został sparaliżowany z powodu udaru i wkrótce potem zmarł. Jest jednym z niewielu generałów na świecie, który nigdy nie przegrał bitwy.

Rodzina

Poślubił Benignę Magyar[6], córkę Blaise'a Magyara, innego generała Korwina.

Tytuły

*"Hrabia Temes" (łac. comes Temesiensis)[7]
  • "Captain General of the Lower Parts of the Kingdom of Hungary" ()

Folklor

W legendach znany jest jako pospolity.[8] Kinizsi jest bohaterem niektórych węgierskich i rumuńskich opowieści ludowych wraz z królem Maciejem Korwinem jako niezwykle silnym uczniem byłego młynarza. Według tych opowieści król polował w lesie Bakony w pobliżu młyna, w którym pracował i poprosił o drinka; Kinizsi, aby pokazać swoją siłę, podał puchar kielichowi młyńskiemu. Pod wrażeniem króla zabrał go do służby, gdzie siła, waleczność i lojalność Kinizsi przyniosły mu szybką awans. Mówi się, że władał dwoma wielkimi mieczami w bitwie i tańczył taniec zwycięstwa po Bitwie o Chleb Chlebowy ze schwytanym lub martwym Turkiem pod każdym ramieniem, a trzeci trzymał z włosami lub pasem w zębach. 

In legends, he is known as a commoner. Kinizsi is a hero of some Hungarian and Romanian folk tales along with king Matthias Corvinus as an extremely strong former miller's apprentice. According to these tales, the king was hunting in the Bakony forest near the mill where he worked and asked for a drink; Kinizsi, to show his strength, served the cup on a millstone. The king, impressed, took him into his service, where Kinizsi's strength, prowess and loyalty earned him rapid promotion. He is said to have wielded two greatswords in battle and to have danced a victory dance after the Battle of Kenyérmező with a captured or dead Turk under each arm and a third held with his hair or belt in his teeth.

Upamiętnienia

Znaczki pocztowe: Znaczki pocztowe Paula Kinizsi zostały wydane przez Węgry 1 stycznia 1943 r.[9] oraz w 1945 r. Ten sam znaczek został obciążony opłatą w wysokości 28 wypełniaczy na 5 wypełniaczach i wydany w 1945 r.[10]

Przypisy

  1. ↑ Charles Hebbert; Norm Longley; Dan Richardson (2002). Hungary. Rough Guides. str. 284–. ISBN 978-1-85828-917-5.
  2. ↑ Franz Babinger (1992). Mehmed the Conqueror and His Time. Princeton University Press. str. 374–. ISBN 0-691-01078-1.
  3. ↑ 3,0 3,1 László Szalay (1862). Das Rechtsverhältniss der serbischen Niederlassungen zum Staate in den Ländern der ungarischen Krone. Lauffer & Stolp. str. 7–.
  4. ↑ Љубомир Степанов: Срби у Кнезу (Темишвар, 1998)
  5. ↑ 5,0 5,1 Csánki Dezső, Magyarország történelmi földrajza a Hunyadiak korában, vol. I, str. 228, citat în Ioan Hațegan, Ligia Boldea, Dumitru Țeicu, Cronologia Banatului: Banatul între 934–1552, vol. II, partea 1, Timișoara: Ed. Banatul, 2006, ISBN 973-7837-72-3 (versiune online), str. 262
  6. ↑ Országos Széchényi Könyvtár 1972, str. 21.
  7. ↑ Géza Dávid; Pál Fodor (2007). Ransom Slavery Along the Ottoman Borders: (Early Fifteenth - Early Eighteenth Centuries). BRILL. str. 4–. ISBN 90-04-15704-2.
  8. ↑ Peter F. Sugar; Péter Hanák; Tibor Frank (1994). A History of Hungary. Indiana University Press. str. 72–. ISBN 0-253-20867-X.
  9. ↑ Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)
  10. ↑ Znaczek → Pál Kinizsi (-1494)

Źródła

  • Kocsis, Károly; Eszter Kocsisné Hodosi (1998). Ethnic Geography of the Hungarian Minorities in the Carpathian Basin. Simon Publications LLC. ISBN 1-931313-75-X. [dostęp:2008-05-21].
  • Országos Széchényi Könyvtár (1972). The National Széchényi Library. National Széchényi Library.

Kinizsi Pál (węg.)
Paulus de Kenezy (łac.)
Paul Cneazul (rum.)
Pavel Chinezu (rum.)

— Sędzia królewski —
Pál Kinizsi w romantycznym obrazie przedstawiającym go w mundurze husarskim z XVII wieku.
Pál Kinizsi w romantycznym obrazie przedstawiającym go w mundurze husarskim z XVII wieku.
Plik:Kinizsi Pál pecsétje.JPG
Sędzia królewski
Okres 1494
Poprzednik Báthori V. István
Następca Geréb III. Péter
Dane biograficzne
Rodzina Kinizsi
Pochodzenie węgierskie/serbskie (?)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1432
Śmierć 1494
Żona Magyar Benigna
Sukcesy zwycięstwo w bitwie na Chlebowym Polu
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Kinizsi_Pál&oldid=35549”