Újlaki III. Lőrinc: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1b]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_of_Ilok | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_of_Ilok | ||
Wersja z 17:19, 24 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Újlaki III. Lőrinc (pol. Laurenty II Újlaki, chor. Lovro III Iločki) (* ok.1459, † ok.1524), chorwacko-węgierski szlachcic, członek szlacheckiej rodziny Iločkich, bardzo zamożnej i potężnej w Królestwie Węgier-Chorwacja. , Miał tytuł „Wojewoda (książę) Ilok” i wojewoda Bośni, a za życia Ban Macso (1477–1492), Ban Belgrad (1511–1513), członek Królewskiej Rady Izby (około 1516 r.) i sędzia królewski (1518–1524). Lawrence of Ilok (, ; c. August 1459 – c. June 1524) was a Croatian-Hungarian nobleman, a member of the Iločki noble family, very wealthy and powerful in the Kingdom of Hungary-Croatia. He held the title "Voivode (Duke) of Ilok" and Voivode of Bosnia, and was during his life Ban of Macsó (1477 – 1492), Ban of Belgrade (1511 – 1513), member of the Royal Chamber Council (around 1516) and royal judge (1517 – 1524). Spis treściBiografiaPochodzenie i rodzinaLőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Jego ojcem był Mikołaj z Iloka, ban Dalmacji i Chorwacji, wojewoda Siedmiogrodu, a także tytularny król Bośni. Matka zaś była Doroty Széchy z Gornja Lendava, druga żona ojca. Urodził się prawdopodobnie w Iloku, siedzibie rodziny, jako potomek niegdyś mniej szlacheckiej rodziny z Dubicy w żupanacie Dolnej Slawonii (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był Gug (w niektórych źródłach w Göge), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, noszącym w rodzinie imię Lőrinc; jego pra-pra-pra-pradziadek był Lőrinc I, zwany Slaven (łac. Sclavus, węg. Tót), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego otrzymał imię Lőrinc II (floruit 1325-1367 ). He was born between 6 August and 3 September 1459. The son of Nicholas of Ilok, Ban (viceroy) of Croatia, Voivode of Transylvania as well as titular King of Bosnia, and his second wife Dorothy Széchy of Gornja Lendava, Lawrence was born most probably in Ilok, the family seat, as a descendant of once lower-nobility-family from Dubica County in Lower Slavonia (an area that corresponds to modern northwestern Bosnia, on the right bank of the Sava river), whose first known member was Gug (in some sources Göge), who had lived in the 13th century. He was the third in a row to have carried the name Lawrence in his family; his great-great-great-grandfather was Lawrence I, called Slaven (English: The Slav, Latin: Sclavus), Hungarian: Tót), who died in 1349, and the nephew of the latter was named Lawrence II (floruit 1325-1367). Pozostając jedynym męskim potomkiem ojca, odziedziczył duże majątki z mnóstwem zamków i warownych miast po śmierci ojca w 1477 r. Udało mu się zachować większość władzy i pozycji rodziny. Z dwóch jego małżeństw był tylko jeden problem, syn, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była Katarzyna Pongrác z Dengeleg, córka Jana Pongráca, wojewody Siedmiogrodu, który zmarł około 1510 roku. Potem poślubił Magdalenę Bakóci, która przeżyła go, a później poślubiła Władysława Morea z Csuli. Orientacja politycznaPo raz pierwszy wspomniany w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko własność Mikołaja, ale ciągłość jego orientacji politycznej. Stało się to widoczne po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 r., Ponieważ on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, silnie wspierał nieślubnego syna Macieja, Jana Korwina, by został nowym królem. Ponieważ węgierska szlachta preferowała i ostatecznie wybrała Władysława II Jagiellończyka, nie przyjął go, ale dołączył do zwolenników trzeciego kandydata na tron, Maksymiliana I Austrii, który rozpoczął wojnę z Jagiellonem. Był to długotrwały związek między Habsburgami a Domem Újlakich, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem Fryderyka III na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet stał się ojcem chrzestnym nowonarodzonego syna Fryderyka Maksymiliana w 1459 roku. W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem pokoju w Pressburgu, był zdecydowanie po stronie Habsburga. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał taktatu i Jagiellona za nowego króla. Gdy armia Jagiellona zaatakowała go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie posiadłości. W końcu jednak zmienił zdanie i przy pomocy wpływowych doradców króla zdołał dotrzeć do króla na audiencję w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. jego majątki zostały mu zwrócone pod warunkiem przejęcia po jego śmierci w razie nie pozostawienia męskiego spadkobiercy. Wiek dojrzały i ostatnie lataPo odzyskaniu swoich nieruchomości, podobnie jak jego ojciec, starał się je utrzymać, a także budować i odnawiać fortyfikacje, wobec z każdym dniem zwiększającego się zagrożenia ze strony Osmanów. Najbardziej narażone ze wszystkich jego ziem były ziemie w północno-wschodniej Bośni i południowej części Maczwy. Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Finansował budowę nowych obiektów sakralnych i odnowienie starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na zachęcaniu papieża do kanonizacji Jana Capistrano, ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, lecz bez powodzenia. Po pojednaniu z królem pełnił kilka wysokich funkcji państwowych, np. ban Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady Izby (około 1516 r.) i sędzia królewski (1517–1524). Lőrinc zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. i został pochowany w kościele franciszkanów p.w. św. Jana z Capistrano w jego mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i jego ojca Mikołaja. Choć nieco uszkodzony, jego nagrobek jest dość dobrze zachowany i jest dziś dostępny dla publiczności. Zobacz takżeExternal links
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||