Veliki Vojvoda Bosanski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 14: Linia 14:
 
  |
 
  |
  
Wielki książę Bośni (Szablon: Lang-bs) był tytułem dworskim w Królestwie Bośni, nadawanym przez króla najwyższym dowódcom wojskowym, zwykle zarezerwowanym dla najbardziej wpływowych i najbardziej zdolnych spośród najwyższej szlachty bośniackiej.<ref>Sulejmanagić, Amer (30 listopada 2012). [https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=280466 "Novac Hrvoja Vukčića Hrvatinića"] [''Monety wybite przez księcia Hrvoja Vukčića Hrvatinića'] (html, pdf). Numizmatičke Vijesti. '''54''' (65): str. 54–85. ISSN 0546-9422. [dostęp:2020-05-08].</ref><ref>Vatroslav Jagić; Lajos Thalloczy; Franz Wickhoff (1899). [https://archive.org/stream/missaleglagolit00unkngoog/missaleglagolit00unkngoog_djvu.txt "Missale Glagoliticum Hervoiae ducis Spalatensis"]. ''archive.org'' (po łacinie). [dostęp:2020-05-10].</ref><ref>Miller, William (2014). ''[https://books.google.com/?id=0wpEBgAAQBAJ&pg=PA481&lpg=PA481&dq=At+this+time+Hrvoje,+Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=At%20this%20time%20Hrvoje%2C%20Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false Essays on the Latin Orient]''. Cambridge University Press. str. 481. ISBN 9781107455535. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Preveden, Francis Ralph (1962). ''[https://books.google.com/?id=1KJnAAAAMAAJ&dq=Grand+Duke+of+Bosnia&q=Grand+Duke A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia]''. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].</ref>Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.<ref name="Zlatar">Zlatar, Zdenko (2007). ''[https://books.google.com/?id=ltRWy32dG7oC&pg=PA544&dq=Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia]''. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref name="Cvetković">Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). [https://hrcak.srce.hr/index.php?id_clanak_jezik=193125&show=clanak "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination"]. ''Ars Adriatica'' (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].</ref>
+
Wielki książę bośniacki (bośniacki: Veliki Vojvoda Bosanski; łacina: Bosne supremus voivoda / Sicut supremus voivoda regni Bosniae)<ref>Sulejmanagić, Amer (30 listopada 2012). [https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=280466 "Novac Hrvoja Vukčića Hrvatinića"] [''Monety wybite przez księcia Hrvoja Vukčića Hrvatinića'] (html, pdf). Numizmatičke Vijesti. '''54''' (65): str. 54–85. ISSN 0546-9422. [dostęp:2020-05-08].<ref>Vatroslav Jagić; Lajos Thalloczy; Franz Wickhoff (1899). [https://archive.org/stream/missaleglagolit00unkngoog/missaleglagolit00unkngoog_djvu.txt "Missale Glagoliticum Hervoiae ducis Spalatensis"]. ''archive.org'' (po łacinie). [dostęp:2020-05-10]. był tytułem sądu w Królestwie Bośni, nadanym przez króla najwyższym dowódcom wojskowym, zwykle zarezerwowanym dla najbardziej wpływowych i najbardziej zdolnych spośród najwyższej szlachty bośniackiej.<ref>Miller, William (2014). ''[https://books.google.com/?id=0wpEBgAAQBAJ&pg=PA481&lpg=PA481&dq=At+this+time+Hrvoje,+Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=At%20this%20time%20Hrvoje%2C%20Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false Essays on the Latin Orient]''. Cambridge University Press. str. 481. ISBN 9781107455535. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Preveden, Francis Ralph (1962). ''[https://books.google.com/?id=1KJnAAAAMAAJ&dq=Grand+Duke+of+Bosnia&q=Grand+Duke A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia]''. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Zlatar, Zdenko (2007). ''[https://books.google.com/?id=ltRWy32dG7oC&pg=PA544&dq=Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia]''. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). [https://hrcak.srce.hr/index.php?id_clanak_jezik=193125&show=clanak "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination"]. ''Ars Adriatica'' (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].</ref> Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.<ref name="Kurtović">Kurtović, Esad (2009). ''[https://web.archive.org/web/20160305184319/http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača]'' (PDF) (po bośniacku) (Historijske monografije; knj. 4 ed.). Institut za istoriju Sarajevo. ISBN 978-9958-649-01-1. Zarchiwizowane z [http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf oryginału] (.pdf) 5 marca 2016. [dostęp:2016-01-10].</ref><ref name="Fine">Fine, John Van Antwerp (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. University of Michigan Press.</ref>
 
 
<small><small><small><small>'''Grand Duke of Bosnia''' ({{lang-bs|Veliki Vojvoda Bosanski}}) was a court title in the [[Kingdom of Bosnia]], bestowed by the King to highest military commanders, usually reserved for most influential and most capable among highest Bosnian nobility.<ref name="Miller-Essays-Latin-Orient">{{cite book |last1=Miller |first1=William |title=Essays on the Latin Orient |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107455535 |page=481 |url=https://books.google.com/?id=0wpEBgAAQBAJ&pg=PA481&lpg=PA481&dq=At+this+time+Hrvoje,+Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=At%20this%20time%20Hrvoje%2C%20Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false |accessdate=16 February 2019 |language=en}}</ref><ref name="Grand+Duke-search-google-book-by-F.R.Preveden">{{cite book |last1=Preveden |first1=Francis Ralph |title=A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia |date=1962 |publisher=Philosophical Library |pages=98,99,100 |url=https://books.google.com/?id=1KJnAAAAMAAJ&dq=Grand+Duke+of+Bosnia&q=Grand+Duke |accessdate=16 February 2019 |language=en}}</ref><ref name="Grand-Duke-Poetics-Slavdom-Zlatar">{{cite book |last1=Zlatar |first1=Zdenko |title=The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia |date=2007 |publisher=Peter Lang |isbn=9780820481357 |page=544 |url=https://books.google.com/?id=ltRWy32dG7oC&pg=PA544&dq=Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false |accessdate=16 February 2019 |language=en}}</ref><ref name="Grand-Duke-Hval Codex-Cvetković-hrcak.srce.hr">{{cite web |last1=Cvetković |first1=Branislav |title=The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination |url=https://hrcak.srce.hr/index.php?id_clanak_jezik=193125&show=clanak |website=Ars Adriatica |publisher=hrcak.srce.hr |accessdate=16 February 2019 |pages=155–172 |language=hr, en |date=19 December 2014}}</ref> To interpret it as an office post rather than a court rank could be more accurate.<ref name=Kurtovic>{{cite book|last1=Kurtović|first1=Esad|title=Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača|publisher=Institut za istoriju Sarajevo|date=2009|isbn=978-9958-649-01-1|edition=Historijske monografije; knj. 4|url=http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf|accessdate=10 January 2016|language=Bosnian|format=.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305184319/http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf|archive-date=5 March 2016|url-status=dead}}</ref><ref name=Fine>{{cite book|last1=Fine|first1=John Van Antwerp|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|date=1994|publisher=University of Michigan Press}}</ref> </small></small></small></small>
 
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Księciem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż Król, ale wyższym niż Książę, w Tytuł wielkiego księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu megas doux. [8] [9]
+
W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Księciem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż Król, ale wyższym niż Książę, w Tytuł wielkiego księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu ''megas doux''.<ref name="Fine" /><ref>Filipović, Emir O. (2010). [https://www.academia.edu/238694 "Viteske svecanosti u Budimu 1412. godine i ucesce bosanskih predstavnika (Festivities held in Buda in 1412 and the participation of Bosnian magnates)"] (.pdf/.html). ''Spomenica Akademika Marka Šunjića (1927-1998), Filozofski Fakultet U Sarajevu'' (po bośniacku i angielsku). Filozofski fakultet u Sarajevu. [dostęp:2016-01-10].</ref>
  
Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy knez lub veliki knez, nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim Stanaku (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Cała Bośnia (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu. [8] Ogólnie słowiańskie słowo knez jest często nazywane władcą, czasami analogicznym do króla, dlatego veliki knez bardziej przypominał Najwyższego Króla niż Wielkiego Księcia [10].
+
Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy knez lub veliki knez, nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim Stanaku (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Cała Bośnia (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu. [8] Ogólnie słowiańskie słowo knez jest często nazywane władcą, czasami analogicznym do króla, dlatego ''veliki knez'' bardziej przypominał ''Najwyższego Króla'' niż ''Wielkiego Księcia''<ref name="Noel">Malcolm, Noel (2002). ''Bosnia: A Short History''. Pan Books, Pan Macmillan of Macmillan Publishers Ltd. ISBN 978-0814755617.</ref>.
  
Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w słowiańskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim [7].
+
Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w słowiańskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim<ref name="Kurtović" />.
  
W związku z tym tytuł wielkiego księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Banem lub Królem / Królową, jego / jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym [10]. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch [7].
+
W związku z tym tytuł wielkiego księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Banem lub Królem / Królową, jego / jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym<ref name="Noel" />. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch<ref name="Kurtović" />.
  
 
==Title-holders==
 
==Title-holders==

Wersja z 07:26, 29 cze 2020

Wielki książę bośniacki (bośniacki: Veliki Vojvoda Bosanski; łacina: Bosne supremus voivoda / Sicut supremus voivoda regni Bosniae)Błąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref>[1][2][3] Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.[4][5]

Historia

W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Księciem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż Król, ale wyższym niż Książę, w Tytuł wielkiego księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu megas doux.[5][6]

Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy knez lub veliki knez, nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim Stanaku (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Cała Bośnia (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu. [8] Ogólnie słowiańskie słowo knez jest często nazywane władcą, czasami analogicznym do króla, dlatego veliki knez bardziej przypominał Najwyższego Króla niż Wielkiego Księcia[7].

Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w słowiańskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim[4].

W związku z tym tytuł wielkiego księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Banem lub Królem / Królową, jego / jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym[7]. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch[4].

Title-holders

Zobacz także

Szablon:Portal

Further reading

References

  1. Preveden, Francis Ralph (1962). A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].
  2. Zlatar, Zdenko (2007). The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].
  3. Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination". Ars Adriatica (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].
  4. 4,0 4,1 4,2 Kurtović, Esad (2009). Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača (PDF) (po bośniacku) (Historijske monografije; knj. 4 ed.). Institut za istoriju Sarajevo. ISBN 978-9958-649-01-1. Zarchiwizowane z oryginału (.pdf) 5 marca 2016. [dostęp:2016-01-10].
  5. 5,0 5,1 Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press.
  6. Filipović, Emir O. (2010). "Viteske svecanosti u Budimu 1412. godine i ucesce bosanskih predstavnika (Festivities held in Buda in 1412 and the participation of Bosnian magnates)" (.pdf/.html). Spomenica Akademika Marka Šunjića (1927-1998), Filozofski Fakultet U Sarajevu (po bośniacku i angielsku). Filozofski fakultet u Sarajevu. [dostęp:2016-01-10].
  7. 7,0 7,1 Malcolm, Noel (2002). Bosnia: A Short History. Pan Books, Pan Macmillan of Macmillan Publishers Ltd. ISBN 978-0814755617.
{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}

External links