Bitka na Zlatici: Różnice pomiędzy wersjami
(→Skutki) |
(→Skutki) |
||
| Linia 32: | Linia 32: | ||
Po bitwie pod Zlaticą i późniejszym odwrocie krzyżowców z pola bitwy, cały otaczający je region zostały całkowicie zniszczone. Serbia została zdewastowana, a Sofia zniszczona i spalona, zamieniona w „czarne pole”, a okoliczne wsie zamienione w „czarny węgiel drzewny”<ref name="BoyarFleet2010">Boyar, Ebru; Fleet, Kate (15 April 2010). ''[https://books.google.com/books?id=hHd2OizxNCcC&pg=PA25 A Social History of Ottoman Istanbul]''. Cambridge University Press. str. 25. ISBN 978-1-139-48444-2.</ref> . Tylko [[Đurađ Branković]] zyskał na kampaniizw 1443 r.<ref>''[https://books.google.com/books?id=9lHeh36S8ooC&pg=PT1728 The Cambridge Medieval History Series volumes 1-5]''. Plantagenet Publishing. s. 1728. GGKEY:G636GD76LW7.</ref> | Po bitwie pod Zlaticą i późniejszym odwrocie krzyżowców z pola bitwy, cały otaczający je region zostały całkowicie zniszczone. Serbia została zdewastowana, a Sofia zniszczona i spalona, zamieniona w „czarne pole”, a okoliczne wsie zamienione w „czarny węgiel drzewny”<ref name="BoyarFleet2010">Boyar, Ebru; Fleet, Kate (15 April 2010). ''[https://books.google.com/books?id=hHd2OizxNCcC&pg=PA25 A Social History of Ottoman Istanbul]''. Cambridge University Press. str. 25. ISBN 978-1-139-48444-2.</ref> . Tylko [[Đurađ Branković]] zyskał na kampaniizw 1443 r.<ref>''[https://books.google.com/books?id=9lHeh36S8ooC&pg=PT1728 The Cambridge Medieval History Series volumes 1-5]''. Plantagenet Publishing. s. 1728. GGKEY:G636GD76LW7.</ref> | ||
| − | Podczas marszu do domu krzyżowcy zastawili zasadzkę i pokonali pobili turecki pościg w [[Bitwa pod | + | Podczas marszu do domu krzyżowcy zastawili zasadzkę i pokonali pobili turecki pościg w [[Bitwa pod Kunowicą|bitwie pod Kunowicą]], gdzie Mahmud Bey, zięć sułtana i brat wielkiego wezyra [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_Halil_Pasza Çandarlı Halila Paszy] zostali wzięci do niewoli<ref>Imber, Colin (July 2006). ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA17&dq=battle+of+Zlatitsa&hl=en&ei=i8XsTdOcAs7usgbUstTnCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDAQ6AEwAQ#v=onepage&q=battle%20of%20Zlatitsa&f=false "Introduction"]''. ''[https://archive.org/details/crusadeofvarna140000imbe/page/9 The Crusade of Varna]'', 1443-45. Ashgate Publishing. str. 9–31. ISBN 0-7546-0144-7. [dostęp:2007-04-19].</ref>. |
== Źródła historyczne == | == Źródła historyczne == | ||
Wersja z 11:50, 16 lip 2020
?
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitka na Zlatici (pol. Bitwa pod Zlaticą) została stoczona 12 grudnia 1443 r. na Bałkanach[1][2] między wojskami Imperium Osmańskim a serbsko-węgierskimi.[3] Bitwa toczyła się na przełęczy Zlatitsa (bułg. Златишки проход, tur. Izladi Derbendi) w pobliżu miasta Zlatitsa na Bałkanach w Imperium Osmańskim (współczesna Bułgaria). Niecierpliwość króla Polski i surowość zimy zmusiły Jana Hunyadiego (luty 1444 r.) do powrotu do domu, ale nie wcześniej niż po całkowitym złamaniu władzy sułtana w Bośni, Hercegowinie, Serbii, Bułgarii i Albanii. Spis treściTłoW 1440 r. Jan Hunyadi został zaufanym doradcą i najbardziej cenionym wodzem króla Polski Władysława III. Hunyadi został nagrodzony tytułem komendanta twierdzy Belgrad i głównodowodzącym operacjami wojskowymi przeciwko Turkom. Król Władysław uznając zasługi Hunyadi, przyznał mu posiadłości we wschodnich Węgrzech. Hunyadi wkrótce pokazał i wykazał się niezwykłą zdolnością do organizowania obrony, mając do dyspozycji ograniczone zasoby. Zwyciężył Isak-Bega w Semendrii w 1441 r., niedaleko Nagyszeben w Siedmiogrodzie, unicestwił siły osmańskie i odzyskał dla Węgier zwierzchnictwo nad Wołoszczyzną. W lipcu 1442 r. w Żelaznnej Bramie pokonał 80-tysięczną armie osmańską dowodzoną przez Sehabbedina. Zwycięstwa te sprawiły, że Hunyadi stał się najsłynniejszym wrogiem Turków i był znany w całym chrześcijaństwie, co stało się dla niego główną motywacją do rozpoczęcia w 1443 r. kamapnii, wraz ze słynną wyprawą króla Władysława znanej jako długa kampania, z bitwą o Nisz jako jedną z bitew tej kampanii. Podczas tej kampanii Hunyadi wspierany był przez legata papieskiego na Węgrzech [https://pl.wikipedia.org/wiki/Giuliano_Cesarini_(1398%E2%80%931444) Giuliano Cesariniego.[4] Bitwa odbyła się na równinie między Bolvani i Niszem 3 listopada 1443 r.[2] Siły osmańskie były dowodzone przez Kasima Paszę, beglerbega Rumelii, Turakhan Bega i Isak-Bega.[5] Po klęsce osmańskiej wycofujące się siły Kasima Paszy i Turakhana Bega spaliły wszystkie wioski między Niszem a Sofią[6]. Źródła osmańskie uzasadniają porażkę osmańską brakiem współpracy między armiami osmańskimi dowodzonymi przez różnych dowódców[7]. BitwaDo bitwy pod Zlaticą krzyżowcy nie spotkali żadnych dużych formacji armii osmańskiej, na ich drodze do Adrianopola były tylko garnizony miejskie.[8] Dopiero w Zlaticy spotkali silne i dobrze ustawione siły obronne armii osmańskiej.[8] Ciężka zimowa pogoda sprzyjała osmańskim obrońcom[9]. Siłami osmańskimi dowodził Kasim Pasza[10]. Krzyżowcy zamierzają kontynuować swą wyprawę w kierunku Adrianopola przez lasy Srednej Góry[10]. Kiedy dotarli do Zlaticy, nie byli w stanie kontynuować natarcia, ponieważ przełęcz została zablokowana przez bardzo silną armię osmańską, pogoda była bardzo zimno, bardzo trudno było im regularnie zdobywać zapasy swoich sił i wielokrotnie siły osmańskie Kasima Paszy zaatakował ich.[10] SkutkiPo bitwie pod Zlaticą i późniejszym odwrocie krzyżowców z pola bitwy, cały otaczający je region zostały całkowicie zniszczone. Serbia została zdewastowana, a Sofia zniszczona i spalona, zamieniona w „czarne pole”, a okoliczne wsie zamienione w „czarny węgiel drzewny”[11] . Tylko Đurađ Branković zyskał na kampaniizw 1443 r.[12] Podczas marszu do domu krzyżowcy zastawili zasadzkę i pokonali pobili turecki pościg w bitwie pod Kunowicą, gdzie Mahmud Bey, zięć sułtana i brat wielkiego wezyra Çandarlı Halila Paszy zostali wzięci do niewoli[13]. Źródła historyczneWśród historyków trwa debata na temat zwycięzcy bitwy [14] [15] Według Halila Inalcika „İzladi ve Varna Savaşları (1443-1444) Üzerinde Gazavatnâme” nieznanego autora jest teraz najbardziej wiarygodnym ze wszystkich kronik osmańskich na temat bitwy pod Zlaticą i bitwy pod Warną. [16] There is debate amongst historians as to the victor of the battle.[14][15] According to Halil Inalcik "İzladi ve Varna Savaşları (1443–1444) Üzerinde Gazavatnâme" of unknown author is most reliable of all Ottoman chronicles about the events related to Battle of Zlatica and Battle of Varna.[16] Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}