Куновичка битка: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 15: | Linia 15: | ||
'''Kуновичка битка''' (pol. ''Bitwa pod Kunovicą'' lub ''Bitwa pod Kunovitsą'') – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez [[Hunyadi János|Jana Hunyadiego]] a wojskiem [[Imperium Osmański]]ego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem<ref name="Babinger">Babinger, Franz (1992). ''[https://books.google.pl/books?id=PPxC6rO7vvsC&redir_esc=y Mehmed the Conqueror and His Time]''. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.</ref>. | '''Kуновичка битка''' (pol. ''Bitwa pod Kunovicą'' lub ''Bitwa pod Kunovitsą'') – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez [[Hunyadi János|Jana Hunyadiego]] a wojskiem [[Imperium Osmański]]ego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem<ref name="Babinger">Babinger, Franz (1992). ''[https://books.google.pl/books?id=PPxC6rO7vvsC&redir_esc=y Mehmed the Conqueror and His Time]''. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.</ref>. | ||
| − | |||
| − | |||
== Bitwa == | == Bitwa == | ||
| − | Wojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.<ref>Mirčetić, Dragoljub (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=2G0yAAAAMAAJ&redir_esc=y Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878)]''. Prosveta. str. 95.</ref> po [[Bitwa pod Zlaticą|bitwie pod Zlaticą]]. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem [[Đurađ Branković|Đurađa Brankovića]]. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i [[Władysław Warneńczyk|Władysław]], którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.<ref name=Setton/> Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny Çandarlı (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg | + | Wojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.<ref>Mirčetić, Dragoljub (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=2G0yAAAAMAAJ&redir_esc=y Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878)]''. Prosveta. str. 95.</ref> po [[Bitwa pod Zlaticą|bitwie pod Zlaticą]]. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem [[Đurađ Branković|Đurađa Brankovića]]. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i [[Władysław Warneńczyk|Władysław]], którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.<ref name=Setton/> Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny [https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_family Çandarlı] (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg<ref>''[https://books.google.com/books?id=0zlAAAAAcAAJ&pg=PA352 Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes]''. Rieger. 1855. str. 352.</ref>), zostało schwytanych.<ref name="Babinger" /> |
| − | |||
| − | |||
Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii<ref name="Imber">Imber, Colin (2006). ''[https://books.google.pl/books?id=xeuaoghuq3cC&redir_esc=y The Crusade of Varna, 1443–45]''. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.</ref>. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu<ref>Gegaj, Athanase (1937), ''[https://books.google.pl/books?id=usxBAAAAYAAJ&redir_esc=y L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle]''. Universite de Louvain. str. 120: (<small>''W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...</small>)''</ref>. | Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii<ref name="Imber">Imber, Colin (2006). ''[https://books.google.pl/books?id=xeuaoghuq3cC&redir_esc=y The Crusade of Varna, 1443–45]''. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.</ref>. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu<ref>Gegaj, Athanase (1937), ''[https://books.google.pl/books?id=usxBAAAAYAAJ&redir_esc=y L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle]''. Universite de Louvain. str. 120: (<small>''W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...</small>)''</ref>. | ||
| − | |||
| − | |||
== Następstwa == | == Następstwa == | ||
Cztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się<ref>Jireček, Konstantin (1978). ''[https://books.google.pl/books?id=vMwJAQAAIAAJ&redir_esc=y Istorija Srba]''. Slovo ljubve.</ref>. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu<ref>Калић-Мијушковић, Јованка, ''[https://books.google.pl/books?id=WfcVAQAAMAAJ&hl=pl&source=gbs_similarbooks Европа и Срби: средњи век]''. Историјски Институт, 2006. str. 405.</ref>, a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie<ref name=Setton>Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). ''[https://books.google.pl/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA293&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe]''. Univ of Wisconsin Press. str. 293.</ref>. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego [[Pokój w Szeged|pokojem w Szeged]]<ref>Gregory 2011, str. 389.</ref>. | Cztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się<ref>Jireček, Konstantin (1978). ''[https://books.google.pl/books?id=vMwJAQAAIAAJ&redir_esc=y Istorija Srba]''. Slovo ljubve.</ref>. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu<ref>Калић-Мијушковић, Јованка, ''[https://books.google.pl/books?id=WfcVAQAAMAAJ&hl=pl&source=gbs_similarbooks Европа и Срби: средњи век]''. Историјски Институт, 2006. str. 405.</ref>, a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie<ref name=Setton>Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). ''[https://books.google.pl/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA293&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe]''. Univ of Wisconsin Press. str. 293.</ref>. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego [[Pokój w Szeged|pokojem w Szeged]]<ref>Gregory 2011, str. 389.</ref>. | ||
| − | |||
| − | |||
Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.<ref name="Imber" /><ref>Ćorović, Vladimir (2014). ''[https://books.google.pl/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT353&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Istorija srpskog naroda]''. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.</ref><ref>Željko Fajfrić (1999). ''[https://books.google.com/books?id=x8fdGwAACAAJ Sveta loza Brankovića]''. Grafosrem.</ref> W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.<ref>Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). ''[https://books.google.pl/books?id=ro--tXw_hxMC&lpg=PA615&pg=PA876&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII]''. Leiden: BRILL. str. 877.</ref><ref name="Imber" /> | Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.<ref name="Imber" /><ref>Ćorović, Vladimir (2014). ''[https://books.google.pl/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT353&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Istorija srpskog naroda]''. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.</ref><ref>Željko Fajfrić (1999). ''[https://books.google.com/books?id=x8fdGwAACAAJ Sveta loza Brankovića]''. Grafosrem.</ref> W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.<ref>Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). ''[https://books.google.pl/books?id=ro--tXw_hxMC&lpg=PA615&pg=PA876&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII]''. Leiden: BRILL. str. 877.</ref><ref name="Imber" /> | ||
| − | |||
| − | |||
Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence ''Cios, wiatr'' (serb. ''Подухни ветре'').<ref>Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.</ref> | Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence ''Cios, wiatr'' (serb. ''Подухни ветре'').<ref>Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.</ref> | ||
Wersja z 13:45, 16 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Kуновичка битка (pol. Bitwa pod Kunovicą lub Bitwa pod Kunovitsą) – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez Jana Hunyadiego a wojskiem Imperium Osmańskiego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem[1]. Spis treściBitwaWojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.[2] po bitwie pod Zlaticą. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem Đurađa Brankovića. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i Władysław, którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.[3] Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny Çandarlı (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg[4]), zostało schwytanych.[1] Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii[5]. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu[6]. NastępstwaCztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się[7]. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu[8], a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie[3]. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego pokojem w Szeged[9]. Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.[5][10][11] W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.[12][5] Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence Cios, wiatr (serb. Подухни ветре).[13] PrzypisyHussey 1966, p. 383. Setton, Hazard & Zacour 1990, p. 293. Babinger 1992, p. 25. Mirčetić 1994, p. 95. Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes. Rieger. 1855. p. 352. Imber 2006, pp. 16, 17. Gegaj 1937, p. 120 En 1443, une occasion allait s'offrir pour réaliser son plan. Les Turcs faisaient la guerre aux chrétiens révoltés. Une bataille s'engagea à Kunovica, près de Nich. L'armée du sultan était commandée par Karambeg, pacha de Roumélie, et Scanderbeg. Or, dès le début des engagements, l'aile confiée à Scanderbeg abandonna ses positions ; le reste de l'armée turque...) Jireček 1978, p. 367. Калић-Мијушковић 2006, p. 405. Gregory 2011, p. 389. Imber 2006, p. 51. Ćorović 2014, p. 353. Željko Fajfrić (1999). Sveta loza Brankovića. Grafosrem. Babinger 1987, p. 877. Imber 2006, p. 17. Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. p. 26. Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Babinger, Franz (1992). Mehmed the Conqueror and His Time. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.
- ↑ Mirčetić, Dragoljub (1994). Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878). Prosveta. str. 95.
- ↑ 3,0 3,1 Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe. Univ of Wisconsin Press. str. 293.
- ↑ Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes. Rieger. 1855. str. 352.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Imber, Colin (2006). The Crusade of Varna, 1443–45. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.
- ↑ Gegaj, Athanase (1937), L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle. Universite de Louvain. str. 120: (W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...)
- ↑ Jireček, Konstantin (1978). Istorija Srba. Slovo ljubve.
- ↑ Калић-Мијушковић, Јованка, Европа и Срби: средњи век. Историјски Институт, 2006. str. 405.
- ↑ Gregory 2011, str. 389.
- ↑ Ćorović, Vladimir (2014). Istorija srpskog naroda. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.
- ↑ Željko Fajfrić (1999). Sveta loza Brankovića. Grafosrem.
- ↑ Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII. Leiden: BRILL. str. 877.
- ↑ Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.
- ↑ Hussey, Joan Mervyn (1966). The Cambridge Medieval History. University Press. str. 383.