I. László: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 72: Linia 72:
  
 
<blockquote><cite>
 
<blockquote><cite>
−
<small>{Pan} aby pokazać, jak miłosierny {król [[Stefan I]]} żył w śmiertelnym ciele, wykazał swoją aprobatę dla {objawienia Stefana jako świętego} przed wszystkimi innymi dziełami, gdy {król} królował już z Chrystusem do tego stopnia, że ​​chociaż przez trzy dni szamotali się z całej siły, aby podnieść jego święte ciało, nie można było w żaden sposób przenieść się z jego miejsca. Ponieważ w tym czasie z powodu grzechów powstał spór między wspomnianym królem László a jego '''kuzynem''' [[Salomon]]em, przez co '''uwięziony Salomon został uwięziony'''. Dlatego, gdy próbowali podnieść ciało, pewien samotnik w kościele Świętego Zbawiciela w Bökénysomlyó, imieniem Karitas, którego słynne życie w tym czasie było szanowane, zwierzył się królowi objawieniem jej z nieba, że ​​się na próżno wywierali; przeniesienie relikwii świętego króla byłoby niemożliwe, dopóki [[Salomon]]owi nie zostanie udzielone bezwarunkowe ułaskawienie, uwalniając go z więzienia. I tak, wyprowadzając go z więzienia i powtarzając trzydniowy post, kiedy nadszedł trzeci dzień na przeniesienie świętych szczątków, kamień leżący nad grobem został podniesiony z taką łatwością, jak gdyby nie znaleziono waga wcześniej.</small>
+
<small>{Pan} aby pokazać, jak miłosierny {król [[Stefan I]]} żył w śmiertelnym ciele, wykazał swoją aprobatę dla {objawienia Stefana jako świętego} przed wszystkimi innymi dziełami, gdy {król} królował już z Chrystusem do tego stopnia, że ​​chociaż przez trzy dni szamotali się z całej siły, aby podnieść jego święte ciało, nie można było w żaden sposób przenieść się z jego miejsca. Ponieważ w tym czasie z powodu grzechów powstał spór między wspomnianym królem László a jego '''kuzynem''' [[Salomon]]em, przez co '''uwięziony Salomon został uwięziony'''. Dlatego, gdy próbowali podnieść ciało, pewien samotnik w kościele Świętego Zbawiciela w Bökénysomlyó, imieniem Karitas, którego słynne życie w tym czasie było szanowane, zwierzył się królowi objawieniem jej z nieba, że ​​się na próżno wywierali; przeniesienie relikwii świętego króla byłoby niemożliwe, dopóki [[Salomon]]owi nie zostanie udzielone bezwarunkowe ułaskawienie, uwalniając go z więzienia. I tak, wyprowadzając go z więzienia i powtarzając trzydniowy post, kiedy nadszedł trzeci dzień na przeniesienie świętych szczątków, kamień leżący nad grobem został podniesiony z taką łatwością, jak gdyby nie znaleziono waga wcześniej.<small>
  
−
<small><small>- Hartvic, Życie króla Stefana Węgierskiego <ref>Hartvic, ''Life of King Stephen of Hungary'' [''Życie króla Stefana Węgierskiego''] (tłum. Nora Berend) (2001). W: Head, Thomas. ''Medieval Hagiography: An Anthology''. Routledge. (rozdz. 24.), str. 393.</ref></small></small>
+
- Hartvic, Życie króla Stefana Węgierskiego <ref>Hartvic, ''Life of King Stephen of Hungary'' [''Życie króla Stefana Węgierskiego''] (tłum. Nora Berend) (2001). W: Head, Thomas. ''Medieval Hagiography: An Anthology''. Routledge. (rozdz. 24.), str. 393.</ref></small></small>
 
</blockquote></cite>
 
</blockquote></cite>
  

Wersja z 16:46, 26 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

I. László, także Szent László (pol. Władysław I lub Święty Władysław, chor. Ladislav I, slow. Svätý Ladislav, słow. Ladislav I., cz. Svatý Ladislav) (* ok.1040, † 29 lipca 1095), węgierski monarcha z rodu Arpadów, król Węgier od 1077 r. i Król Chorwacji od 1091 roku. Drugim syn króla Węgier Beli I. Po śmierci Béli w 1063 r. László i jego starszy brat, Gejza, uznali swojego kuzyna, Salomona, za prawowitego króla w zamian za otrzymanie byłego księstwa ojca, obejmującego jedną trzecią królestwa. Współpracują z Salomonem przez następną dekadę. Z tym okresem związana jest najpopularniejsza legenda László, która opowiada o walce z „Kumanem” (tureckim maruderem-nomadem), który porwał węgierską dziewczynę. Relacje braci z Salomonem pogorszyły się na początku lat 70. i zbuntowali się przeciwko niemu. Gejza został ogłoszony królem w 1074 r., ale Salomon zachował kontrolę nad zachodnimi regionami swojego królestwa. Za panowania Gejzy László był najbardziej wpływowym orędownikiem swojego brata.

Gejza zmarł w 1077 r., a jego zwolennicy mianowali László królem. Salomon poparł László z pomocą króla Niemiec Henryka IV. László poparł przeciwników Henryka IV podczas kontrowersji w sprawie inwestytury. W 1081 r. Salomon abdykował i potwierdził panowanie László, ale spiskował, by odzyskać królewską koronę, a László uwięził go. László kanonizował pierwszych świętych węgierskich (w tym jego dalekich krewnych, króla Stefana I i księcia Emeryka w 1085 r. Uwolnił Salomona podczas ceremonii kanonizacyjnej.

Po serii wojen domowych głównym celem László było przywrócenie bezpieczeństwa publicznego. Wprowadził surowe przepisy prawne, karząc tych, którzy naruszali prawa własności, śmiercią lub okaleczeniem. W 1091 r. okupował prawie całą Chorwację, co zapoczątkowało okres ekspansji średniowiecznego Królestwa Węgier. Zwycięstwa László nad Pieczyngami i Kumanami zapewniały bezpieczeństwo wschodnich granic jego królestwa przez około 150 lat. Jego stosunki ze Stolicą Apostolską pogorszyły się w ostatnich latach jego rządów, ponieważ papieże twierdzili, że Chorwacja jest ich lennem, ale László podważył ich roszczenia.

László został kanonizowany 27 czerwca 1192 r. przez papieża Celestyna III. Legendy przedstawiają go jako pobożnego rycerza-króla, „wcielenie późnośredniowiecznego węgierskiego ideału rycerskości”.[1] Jest popularnym świętym na Węgrzech i sąsiednich narodach, w których poświęcono mu wiele kościołów.

Wczesne lata (przed 1064)

László był drugim synem króla Beli I i jego żony Richezy (lub Adelajdy), która była córką króla Polski Mieszka II.[2][3] László i jego starszy brat, Gejza, urodzili się w Polsce, gdzie Bela osiedlił się w latach 30. XI wieku po wygnaniu z Węgier[3][4] László urodził się około 1040 r.[3] Według „Legendy z końca XII wieku” László „fizyczny i duchowy obraz świadczy o Bożej łaskawej woli nawet przy jego narodzinach”[1]. Niemal współcześnie Gall Anonim napisał, że László „wychowany w dzieciństwie w Polsce” i prawie stał się „Polakiem w sposobie życia”[4][5] Otrzymał słowiańskie imię: „Władysław” pochodzące od „Vladislav”[3].

Plik:Béla elnyeri a koronát.jpg
Ladislaus's father, Béla I is crowned king after his nephew, Solomon is deprived of the crown (from the Képes Krónika).

Bela i jego rodzina wrócili na Węgry około 1048 r.[3] Bela otrzymał od swojego brata, króla Węgier Andrzeja I[6][7][3] tak zwane „Księstwo”, które obejmowało jedną trzecią królestwa. Képes Krónika wspomina, że ​​syn Andrzeja, Salomon, „został namaszczony na króla za zgodą księcia Beli i jego synów: Gejzy i László”[8] w 1057 lub 1058 r.[3]

Bela, który był spadkobiercą Andrzeja przed koronacją Salomona, wyjechał do Polski w 1059 r. w towarzystwie swoich synów.[3][9] Wrócili później z polskimi posiłkami i rozpoczęli bunt przeciwko królowi Andrzejowi.[6][7] Po pokonaniu Andrzeja Bela został koronowany na króla 6 grudnia 1060 r.[7] Salomon opuścił kraj, szukając schronienia w Świętym Cesarstwie Rzymskim[6][10] Bela I zmarł 11 września 1063 r., na jakiś czas przed wkroczeniem wojsk niemieckich na Węgry w celu przywrócenia rządów Salomona[9]. László i jego bracia Gejza i Lampert wrócili do Polski, a Salomon został ponownie koronowany na króla w Székesfehérvár.[3][9] Trzej bracia powrócili, gdy Niemcy opuścili Węgry[11]. Aby uniknąć kolejnej wojny domowej, bracia podpisali traktat z Salomonem w dniu 20 stycznia 1064 r.[11][9], uznając panowanie Salomona w zamian za księstwo ojca.[9][11]

Książę na Węgrzech (1064-1077)

László i Gejza prawdopodobnie podzielili administrację swojego księstwa; Wydaje się, że László otrzymał regiony wokół Bihar (obecnie Biharia, Rumunia).[2][12][3] Gejza i László współpracowali z królem Salomonem między 1064 a 1071.[3] Najbardziej popularna historia w późniejszych legendach László – jego walka z wojownikiem „Kumanem”, który porwał chrześcijańską dziewicę – miała miejsce w tym okresie.[1][3] Relacje między królem a jego kuzynami stały się napięte na początku lat 70. XI wieku[3]. Kiedy Gejza towarzyszył Salomonowi w kampanii wojskowej przeciwko Bizancjum w 1072 r., László został pozostawiony z połową wojsk książęcych w Nyírség, aby „pomścić brata mocną ręką”[13], jeśliby Salomon skrzywdził Gejzę.[3][14]

Zdając sobie sprawę, że kolejna wojna domowa była nieunikniona, król i książęta rozpoczęli negocjacje w celu uzyskania pomocy obcych mocarstw[3][14] Najpierw László odwiedził Ruś Kijowską, ale wrócił bez posiłków.[2][14] Następnie udał się na Morawy i przekonał księcia Otto I z Ołomuńca, aby towarzyszył mu z powrotem na Węgry z wojskami czeskimi.[2][3] Zanim wrócili na Węgry, armia królewska zaatakowała księstwo i rozgromiła oddziały Gejzy w bitwie pod Kemej 26 lutego 1074 r.[3][12][9] László spotkał swojego uciekającego brata w Vác i postanowili kontynuować walkę z Salomonem.[12] Legenda zachowana w Képes Krónika wspomina, że ​​przed bitwą László „widział w świetle dziennym wizję z nieba” anioła nakładającego koronę na głowę Gejzy.[1][15] Kolejny legendarny epizod przewidywał także zwycięstwo książąt nad królem: „gronostaj z czystej bieli” przeskoczył z kolczastego krzaka na lancę László, a następnie na jego klatkę piersiową.[1][16] Decydująca bitwa pod Mogyoródem została stoczona 14 marca 1074 r.[12][9] László dowodził „oddziałami z Byhora” na lewej flance.[12][17] Salomon został pokonany[9], ale zamiast poddać się kuzynom, uciekł do zachodnich granic królestwa, by szukać pomocy u swojego szwagra cesarza Henryka IV[3].

Gejza został ogłoszony królem, ale Salomon osiedlił się w Moson i Pozsony (obecnie Bratysława, Słowacja)[12][3]. Za panowania brata László zarządzał całym byłym księstwem ojca[3]. Odparł atak Salomona na Nyitrę (dzisiejsza Nitra, Słowacja) w sierpniu lub wrześniu 1074 r., ale nie mógł przejąć Pozsony[3]. László był także głównym doradcą swojego brata[3]. Legenda głosi, że Gejza postanowił zbudować kościół pod wezwaniem Najświętszej Dziewicy w Vácu po tym, jak László wyjaśnił znaczenie cudownego pojawienia się jelenia w miejscu, w którym wzniesiony zostanie kościół:[1]

Gdy {król Geza i książę László} stali w miejscu niedaleko [Vác], gdzie jest teraz kościół błogosławionego apostoła Piotra, a jeleń ukazał się im z wieloma świecami płonącymi na jego rogach i zaczął biegać przed nimi szybko w stronę lasu, w miejscu, w którym obecnie znajduje się klasztor, zatrzymał się i stał nieruchomo. Kiedy żołnierze wystrzelili w niego strzały, wskoczył do Dunaju i już go nie widzieli. Na ten widok błogosławiony László powiedział: „Doprawdy, to nie był jeleń, ale anioł od Boga”. A król {Gejza} powiedział: „Powiedz mi, umiłowany bracie, co mogą oznaczać wszystkie świece, które widzieliśmy płonące na rogach jelenia”. Błogosławiony László odpowiedział: „Nie są rogami, lecz skrzydłami; to nie były płonące świece, lecz lśniące pióra. Pokazano nam, że budujemy kościół Najświętszej Maryi Panny w miejscu, gdzie postawiono jego stopy, i nie gdzie indziej.”

Képes Krónika[18]

Jego panowanie

Konsolidacja (1077-1085)

Gejza I zmarł 25 kwietnia 1077 r.[7] Ponieważ synowie Gejzy, Koloman i Álmos, byli nieletni, jego zwolennicy ogłosili zamiast nich królem László[3]. Gall Anonim podkreśla, że Bolesław II odważny polski ​​król „wypędził” Salomona „z Węgier swoimi siłami i umieścił {László} na tronie”; Bolesław nazwał nawet László „swoim królem”. [5][19][20] Chociaż Képes Krónika podkreśla, że ​​László „nigdy nie nakładał korony na głowę, ponieważ pragnął niebieskiej korony zamiast ziemskiej korony śmiertelnego króla”, wszystkie jego monety przedstawiają go w koronie, co sugeruje, że László został koronowany około 1078 r.,[3][21][14] Niedługo po swojej koronacji László wydał dwie księgi prawa, które zawierały decyzje zgromadzenia „magnatów królestwa”, które odbyło się w Pannonhalma.[11] [22] Większość tych przepisów była drakońskimi środkami w celu ochrony własności prywatnej, co pokazuje, że László koncentrował się przede wszystkim na wewnętrznej konsolidacji i bezpieczeństwie w pierwszych latach swojego panowania[6][7]. Ci, których przyłapano na kradzieży, zostali straceni, a nawet przestępcy, którzy popełnili niewielkie przestępstwa przeciwko prawom własności, zostali oślepieni lub sprzedani jako niewolnicy[6]. Jego inne przepisy regulują postępowania prawne i sprawy gospodarcze, w tym wydawanie wezwań sądowych i monopolu królewskiego w sprawie handlu solą[11][6]

Gdyby ktoś, wolny lub niewolnik, został złapany w kradzieży, zostałby powieszony. Ale jeśli ucieknie do kościoła, aby uniknąć szubienicy, wyjdzie z kościoła i zostanie i oślepiony. Niewolnik złapany na kradzieży, jeśli nie ucieknie do kościoła, zostanie powieszony; właściciel skradzionego towaru ponosi stratę w skradzionym towarze. Synowie i córki wolnego złapanego na kradzieży, którzy uciekli do kościoła, zostaną wyprowadzeni i oślepieni, gdyby mieli dziesięć lat lub mniej, zachowaliby wolność; ale jeśli będą starsi niż dziesięć lat, zostaną sprowadzeni do niewoli i utracą całą swoją własność. Niewolnik lub wolny, który kradnie gęś lub kurę, straci jedno oko i przywróci to, co ukradł.

- Prawa króla Władysława I[23]

Plik:Ladislav1 denar1.jpg
Denar László I

Képes Krónika twierdzi, że László planował „przywrócić królestwo” Salomonowi i „zachować sobie księstwo”,[21][14][3], ale prawie wszystkie współczesne źródła zaprzeczają temu raportowi[3]. László zbliżył się do papieża Grzegorza VII, który był głównym przeciwnikiem sojusznika Salomona, Henryka IV z Niemiec.[3] Na prośbę papieża László dał bawarskim szlachcicom, którzy zbuntowali się przeciwko Henrykowi[14][3] W 1078 lub 1079 r. László poślubił Adelajdę, córkę Rudolfa z Rheinfelden, którego niemiecccy książęta wybrali na miejsce Henryka IV jako króla[14][3][9] László wsparł Leopolda II, margrabiego Austrii, który również zbuntował się przeciwko Henrykowi IV; jednak niemiecki monarcha zmusił Leopolda do poddania się w maju 1078 r.[10]

3

Korzystając z wewnętrznych konfliktów w Świętym Cesarstwie Rzymskim, László oblegał i zdobył fortecę Moson od Salomona na początku 1079 r.[9][3] Jednak Henryk IV szturmował zachodnie regiony Węgier i zabezpieczył pozycję Salomona[3]. Niemiecka inwazja uniemożliwiła także László pomoc Bolesława Śmiałego, który uciekł na Węgry po tym, jak jego poddani wydalili go z Polski[20]. László rozpoczął negocjacje z Salomonem, który abdykował w 1080 lub 1081 w zamian za „przychody wystarczające na pokrycie wydatków króla”.[7][9][3][24] Jednak Salomon wkrótce zaczął spiskować przeciwko László, a László uwięził go.[14][3]

Pierwszych pięciu węgierskich świętych, w tym pierwszy król Węgier, Stefan I i syn Szczepana, Emeryk, zostali kanonizowani za panowania László[3]. Kanonizacja Stefana dowodzi wielkoduszności László, ponieważ jego dziadek, Vasul, został oślepiony rozkazami Stefana w latach 30. XX wieku[7][6]Historyk Kontler László mówi, że ceremonia kanonizacyjna, która odbyła się w sierpniu 1083 r., była również aktem politycznym, demonstrującym „zaangażowanie László w zachowanie i umocnienie” państwa chrześcijańskiego[6]. László poświęcił nawet nowo powstały klasztor benedyktyński - opactwo Szentjobb - prawemu ramieniu Stefana, zwanemu „Świętym Dexterem”, który w cudowny sposób został nienaruszony[7]. László uwolnił Salomona podczas ceremonii;[7] legenda głosi, że grobu Stefana nie można otworzyć, dopóki tego nie zrobi.[14] 

The first five Hungarian saints, including the first king of Hungary, Stephen I, and Stephen's son, Emeric, were canonized during Ladislaus's reign.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Stephen's canonization demonstrates Ladislaus's magnanimity, because Ladislaus's grandfather, Vazul, had been blinded by Stephen's orders in the 1030s.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian László Kontler says that the canonization ceremony, held in August 1083, was also a political act, demonstrating Ladislaus's "commitment to preserving and strengthening" the Christian state.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus even dedicated a newly established Benedictine monastery – Szentjobb Abbey – to Stephen's right arm, known as the "Holy Dexter", which was miraculously found intact.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus released Solomon at the time of the ceremony;{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} legend said that Stephen's grave could not be opened until he did so.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

{Pan} aby pokazać, jak miłosierny {król Stefan I} żył w śmiertelnym ciele, wykazał swoją aprobatę dla {objawienia Stefana jako świętego} przed wszystkimi innymi dziełami, gdy {król} królował już z Chrystusem do tego stopnia, że ​​chociaż przez trzy dni szamotali się z całej siły, aby podnieść jego święte ciało, nie można było w żaden sposób przenieść się z jego miejsca. Ponieważ w tym czasie z powodu grzechów powstał spór między wspomnianym królem László a jego kuzynem Salomonem, przez co uwięziony Salomon został uwięziony. Dlatego, gdy próbowali podnieść ciało, pewien samotnik w kościele Świętego Zbawiciela w Bökénysomlyó, imieniem Karitas, którego słynne życie w tym czasie było szanowane, zwierzył się królowi objawieniem jej z nieba, że ​​się na próżno wywierali; przeniesienie relikwii świętego króla byłoby niemożliwe, dopóki Salomonowi nie zostanie udzielone bezwarunkowe ułaskawienie, uwalniając go z więzienia. I tak, wyprowadzając go z więzienia i powtarzając trzydniowy post, kiedy nadszedł trzeci dzień na przeniesienie świętych szczątków, kamień leżący nad grobem został podniesiony z taką łatwością, jak gdyby nie znaleziono waga wcześniej.

- Hartvic, Życie króla Stefana Węgierskiego [25]

<templatestyles src="Template:Quote/styles.css"/>

{{#invoke:Trim quotes|trim|s=[The] Lord, in order to show how merciful [King Stephen I] had been while living in a mortal body, demonstrated his approval of [Stephen's revelation as a saint] before all other works when [the king] was already reigning with Christ to the point that though for three days they struggled with all their might to raise his holy body, it was not by any means to be moved from its place. For in that time, because of the sins, a grave discord arose between the said king Ladislas and his cousin Solomon, because of which, Solomon, captured, was held in prison. Therefore when they tried in vain to raise the body, a certain recluse at the church of the Holy Savior in Bökénysomlyó, by the name of Karitas, whose famous life at the time was held in esteem, confided to the king by a revelation made to her from heaven that they exerted themselves in vain; it would be impossible to transfer the relics of the holy king until unconditional pardon was offered to Solomon, setting him free from the confinement of prison. And thus, bringing him forth from the prison, and repeating the three-day fast, when the third day arrived for the transferal of the holy remains, the stone lying over the grave was lifted up with such ease as if it had been of no weight before.}}

— {{safesubst:#invoke:Separated entries|comma}}

Po uwolnieniu Salomon podjął ostatni wysiłek, aby odzyskać koronę.[7][9] Przekonał wodza Pieczyngów, Kuteska, do inwazji na Węgry w 1085 r.[9] László pokonał najeźdźców na górnym biegu rzeki Cisy.[9][3] 

After his release, Solomon made a final effort to regain his crown.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He persuaded a Pecheneg chieftain, Kutesk, to invade Hungary in 1085.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus defeated the invaders at the upper courses of the Tisza River.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Rozszerzenie (1085-1092)

W sierpniu 1087 r. książęta niemieccy, którzy sprzeciwili się rządom Henryka IV, zorganizowali konferencję w Spirze.[9][10] Współczesny Bernold z St. Blasien wspomina, że László wysłał wysłanników na spotkanie i „obiecał, że pomoże[12] rycerzom w liczbie 20 000 rycerzy, jeśli będzie to konieczne”[27][14] László uznał również papieża Wiktora III za prawowitego papieża, a nie Klemensa III, który został wybrany papieżem z inicjatywy Henryka IV[14]. Jednak László nie udzielał dalszego wsparcia przeciwnikom Henryka IV po tym, jak został poinformowany o śmierci Salomona w 1087 r.[3]

Plik:Zaruke hrvatskog kralja Zvonimira Celestin Medović.JPG
Zaręczyny króla Zvonimira, a picture by Mato Celestin Medović

4

Król Chorwacji Dmitar Zvonimir był mężem Heleny, siostry László.[28] Po śmierci Zvonimira i jego następcy, Stefana II, rozwinął się konflikt między frakcjami chorwackich arystokratów.[28][29][30] Na prośbę Heleny László interweniował w konflikcie i najechał Chorwację w 1091 r.[28] W tym samym roku napisał do Oderiziusa, opata z Monte Cassino we Włoszech, o swojej inwazji[30][29] Kronika Tomasza Archidiakona opisuje, w jaki sposób László „okupował cały kraj, od rzeki Drawy po góry zwane Żelaznymi Alpami, nie napotykając sprzeciwu”[31][4][30].Jednak jego przeciwnicy koronowali lokalnego szlachcica, Petar Svačić, jako króla.[28] Svačić walczył w górach Gvozd, uniemożliwiając całkowity podbój Chorwacji.[29] László wskazał swojego bratanka Álmosa, aby zarządzał okupowanym terytorium.[28][29] Mniej więcej w tym samym czasie László założył odrębną diecezję w Slawonii, z siedzibą w Zagrzebiu[28]. Biskup nowej stolicy został sufraganem arcybiskupa Esztergom na Węgrzech[29]. 

King Demetrius Zvonimir of Croatia's wife, Helen, was Ladislaus's sister.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After the death of Zvonimir and his successor, Stephen II, a conflict developed between factions of Croatian noblemen.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} At Helen's request, Ladislaus intervened in the conflict and invaded Croatia in 1091.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The same year, he wrote to Oderizius, Abbot of Monte Cassino in Italy, about his invasion.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Thomas the Archdeacon's chronicle describes how Ladislaus "occupied the entire land from the River Drava to the mountains called the Iron Alps without encountering opposition".[32]{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} However, his opponents crowned a local nobleman, Petar Svačić, as king.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Svačić fought in the Gvozd Mountains, preventing the complete conquest of Croatia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus appointed his nephew, Álmos, to administer the occupied territory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Around the same time, Ladislaus set up a separate diocese in Slavonia, with its see in Zagreb.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The bishop of the new see became the suffragan to the archbishop of Esztergom in Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

László przyznał w liście do Oderizjusza, że ​​nie może „promować przyczyny ziemskich godności bez popełnienia poważnych grzechów”[14]. Historyk Hóman Bálint twierdzi, że László mówił o rozwijającym się konflikcie z papieżem Urbanem II, który sprzeciwił się odmowie uznania przez László zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej nad Chorwacją.[14][29][3][7] W liście László nazwał się „Królem Węgrów i Messii”[3][33][34] Historyk Makk Ferenc pisze, że ten ostatni tytuł odnosi się do Mezji, sugerując, że Władysław zabrał obszar między Wielką Morawą a rzekami Drina od Bizancjum.[3] Żadne inne dokumenty nie odnoszą się do okupacji Mezji przez László, sugerując, że jeśli László zajmie region, szybko go straci[33]. Alexandru Madgearu mówi, że „Messia” powinna raczej kojarzyć się z Bośnią, która była okupowana podczas kampanii László przeciwko Chorwacji[34]. 

Ladislaus admitted in his letter to Oderizius that he could not "promote the cause of earthly dignities without committing grave sins".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Bálint Hóman says that Ladislaus was referring to a developing conflict with Pope Urban II, who objected to Ladislaus's refusal to acknowledge the Holy See's suzerainty over Croatia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the letter, Ladislaus styled himself as "king of the Hungarians and of Messia".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Ferenc Makk writes that the latter title referred to Moesia, implying that Ladislaus had taken the regions between the Great Morava and Drina rivers from the Byzantine Empire.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} No other documents refer to Ladislaus's occupation of Moesia, suggesting that if Ladislaus did occupy the region, he lost it quickly.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Alexandru Madgearu says that "Messia" should rather be associated with Bosnia, which was occupied during Ladislaus's campaign against Croatia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Kumanie najechali i splądrowali wschodnią część królestwa w 1091 lub 1092 r.[3] Makk twierdzi, że Bizantyjczycy namówili ich do zaatakowania Węgier[4], podczas gdy Képes Krónika stwierdza, że ​​Kumanie zostali podburzeni przez „Rusinów”.[35][3][4] W odwecie, kronika podaje, że László najechał księstwa ruskie, zmuszając „Rusinów”, by prosili „o litość” i obiecali „że będą mu wierni we wszystkim”.[35][14] Kronika No Rus nie dokumentuje działań zbrojnych Władysława.[14] 

The Cumans invaded and plundered the eastern part of the kingdom in 1091 or 1092.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Makk argues that the Byzantines persuaded them to attack Hungary,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} while the Illuminated Chronicle states that the Cumans were incited by the "Ruthenians".[36]{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In retaliation, the chronicle continues, Ladislaus invaded the neighboring Rus' principalities, forcing the "Ruthenians" to ask "for mercy" and to promise "that they would be faithful to him in all things".[36]{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} No Rus' chronicle documents Ladislaus's military action.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

5

Bernold ze St. Blasien pisze, że książę Bawarii Welf zapobiegł spotkaniu, które cesarz Henryk IV „zorganizował z królem Węgier” w grudniu 1092 r.[14][37] List napisany przez Henryka odnosi się do „sojuszu, do którego {on} odstąpił kiedyś” z László.[3][38] Papież Urban II wspomniał także, że Węgrzy „opuścili pasterzy swego zbawienia”, co sugeruje, że Władysław zmienił strony i uznał legalność antypapieża Klemensa III[33][3] W akcie benedyktyńskiego opactwa Somogyvár László oświadczył, że opat powinien być mu posłuszny, co dowodzi, że László sprzeciwiał się niezależności Kościoła, której domagały się reformy gregoriańskie[3]. László osobiście przewodniczy zgromadzeniu węgierskich prałatów, którzy spotkali się w Szabolcs 21 maja 1091 r.[14] Synod uznał zasadność pierwszego małżeństwa duchownego, w przeciwieństwie do wymogów prawa kanonicznego, które stanowi, że członkowie stanu duchownego mogą w ogóle nie żenić się[14]. Według teorii naukowej, diecezje Kalocsa i Bihar zostały przeniesione odpowiednio do Bácsa (obecnie Bač, Serbia) i Nagyváradu (dzisiejsza Oradea, Rumunia) za panowania László.[7][3] 

Bernold of St Blasien writes that Duke Welf of Bavaria prevented a conference that Emperor Henry IV "had arranged with the king of the Hungarians" in December 1092.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}[39] A letter written by Henry refers to "the alliance into which [he] once entered" with Ladislaus.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}[40] Pope Urban II also mentioned that the Hungarians "left the shepherds of their salvation", implying that Ladislaus had changed sides and acknowledged the legitimacy of Antipope Clement III.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the deed of the Benedictine Somogyvár Abbey, Ladislaus stated that the abbot should be obedient to him, proving that Ladislaus opposed the Church's independence, which was demanded by the Gregorian Reforms.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus personally presided over an assembly of the Hungarian prelates that met in Szabolcs on 21 May 1091.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The synod recognized the legitimacy of a clergyman's first marriage, in contrast to the requirements of canon law, which states that members of the clergy may not marry at all.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to a scholarly theory, the sees of the dioceses of Kalocsa and Bihar were moved to Bács (now Bač, Serbia) and Nagyvárad (present-day Oradea, Romania), respectively, during Ladislaus's reign.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Ostatnie lata (1092-1095)

Plik:Hungary 11th cent.png
The Kingdom of Hungary in the 1090s

László interweniował w konflikcie między Władysławem I Hermanem, księciem polskim, a nieślubnym synem księcia, Zbigniewem, w imieniu tego ostatniego[20]. Pomaszerował do Polski i schwytał młodszego syna Władysława I Hermana, Bolesława, w 1093 r.[20] Na żądanie László Władysław I Herman ogłosił Zbigniewa swoim prawowitym synem[20]. Képes Krónika wspomina także, że wojska węgierskie zdobyły Kraków podczas kampanii László, ale wiarygodność tej relacji została zakwestionowana[4].

Képes Krónika stwierdza, że ​​„posłańcy z Francji i Hiszpanii, z Anglii, a zwłaszczaodz Willermusa, brata króla Franków” odwiedzili László w Bodrogu (w pobliżu dzisiejszego Bačkiego Monoštora w Serbii) w Wielkanoc 1095 r., prosząc o poprowadzenie ich krucjaty do Ziemi Świętej[14][41] Legenda mówi, że László postanowił „udać się do Jerozolimy i tam umrzeć dla Chrystusa”[1]. Cała historia została wymyślona, ​​prawdopodobnie za panowania króla Węgier Beli III (który faktycznie planował poprowadzić krucjatę do Ziemi Świętej w latach 90. XIX wieku), według historyka Klaniczay Gábora[1]. Jednak László planował inwazję na Czechy, ponieważ chciał pomóc synom swojej siostry, Świętopełkowi i Otto.[3] Niestety, poważnie zachorował przed dotarciem na Morawy[3][42] Képes Krónika opowiada, że László, który nie miał synów, „zwołał swoich głównych ludzi”, mówiąc im, że młodszy syn jego brata, Álmos, „powinien po nim królować”.[3][42][43]

László zmarł w pobliżu granicy węgiersko-czeskiej 29 lipca 1095 r.[3] Papieska bulla papieża Paschalisa II z 1106 r. stwierdza, że ​​„czcigodne ciało László spoczywa” w opactwie Somogyvár, co sugeruje, że László został pochowany w Somogyvár.[1] Z drugiej strony, „Legenda” László z końca XII wieku przewiduje, że jego współpracownicy pochowali go w Székesfehérvár, ale karawana z jego ciałem „wyruszyła samotnie do Váradu, bez pomocy żadnego zwierzęcia pociągowego”[1].

Rodzina [44][45][46]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Taksony of Hungary
 
 
 
 
 
 
 
8. Mihály
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. A "Cuman" lady
 
 
 
 
 
 
 
4. Vazul
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. I. Béla, król Węgier
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Żona z plemienia Tátony
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. I. László, król Węgier
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Mieszko I
 
 
 
 
 
 
 
12. Bolesław I Chrobry
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Dobrawa
 
 
 
 
 
 
 
6. Mieszko II Lambert
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Dobromir
 
 
 
 
 
 
 
13. Emnilda
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Richeza
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14. Ezzo, Count Palatine of Lotharingia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7. Richeza of Lotharingia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Otto II, Holy Roman Emperor
 
 
 
 
 
 
 
15. Matilda of Germany
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Theophanu
 
 
 
 
 
 
Plik:Byzantinischer Mosaizist um 1118 002.jpg
Mosaic portrait of Ladislaus's daughter, Piroska, who was known as Empress Irene in the Byzantine Empire, in the Hagia Sophia (Istanbul, Turkey); she is venerated as Saint Irene by the Eastern Orthodox Church

Historyk Kristó Gyula pisze, że László miał pierwszą żonę[3], ale jej nazwisko i rodzina nie są znane.[3] Urodziła córkę, której nazwiska również nie są znane.[3] Córka László poślubiła księcia Jarosława Swiatopołcicza z Wołynia około 1090 r.[3] László ponownie ożenił się w 1078 r. Z Adelajdą, córką niemieckiego króla Rudolfa ze Szwabii[3]. Ich jedyne znane dziecko, Piroska, zostało żoną cesarza bizantyjskiego Jana II Komnenosa w 1105 lub 1106 r.[47] 

Historian Gyula Kristó says that Ladislaus had a first wife,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} but her name and family are not known.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} She gave birth to a daughter, whose name is also unknown.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus's daughter married Prince Iaroslav Sviatopolchich of Volhinia around 1090.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus married again in 1078, to Adelaide, a daughter of the German anti-king Rudolf of Swabia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Their only known child, Piroska, became the wife of the Byzantine Emperor John II Komnenos in 1105 or 1106.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Rodzina i krewni László, którzy są wspomniani w artykule, są pokazani w następującym drzewie genealogicznym.[48]

Legacy

Plik:Gentiana cruciata 030705b.jpg
A blue-flowered Gentiana cruciata (Star Gentian), traditionally known in Hungary as "St. Ladislaus's Herb" (

Konsolidacja monarchii chrześcijańskiej

Od stuleci hagiografowie i historycy podkreślali znaczącą rolę László w konsolidacji monarchii chrześcijańskiej[1]. Kroniki podkreślały także jego idoneitas, czyli osobistą przydatność do panowania, ponieważ legalność jego rządów była wątpliwa[1]. Képes Krónika wyraźnie stwierdza, że László wiedział, że „prawo pomiędzy nim a {Salomonem} nie było po jego stronie, lecz jedynie siłą faktyczną”[24][1]

Po zwycięstwach László nad Pieczyngami i Kumanami ludy koczownicze stepów pontyjskich zaprzestały inwazji na Węgry aż do inwazji Mongołów w 1241 r.[7] Kristó sugeruje, że lud Székely - wspólnota wojowników węgierskojęzycznych - zaczął zasiedlać najbardziej wysunięte na wschód pogranicze za czasów László.[3][7] „Historyczny stowarzyszenie Królestwa Węgier i Chorwacji”, które skończyło się w 1918 r., rozpoczęło się od podboju Chorwacji przez László[6]. Jego podbój zapoczątkował okres ekspansji Węgier, dzięki czemu Węgry stały się wiodącą potęgą Europy Środkowej w następnych stuleciach[7]. Stał się on zwyczajowym obrzędem nowo koronowanego węgierskiego króla, aby odbyć pielgrzymkę do sanktuarium László w Váradzie[7]. Król Węgier Ludwik I, który podejmował wiele prób rozszerzenia swojego terytorium na Półwyspie Bałkańskim, okazał szczególny szacunek dla László.[49] 

After Ladislaus's victories over the Pechenegs and the Cumans, the nomadic peoples of the Pontic steppes stopped invading Hungary until the Mongol invasion of 1241.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Kristó suggests that the Székely peopleSzablon:Mdasha community of Hungarian-speaking warriorsSzablon:Mdashstarted settling the easternmost borderlands under Ladislaus.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The "historic association of the Kingdom of Hungary and Croatia", which ended in 1918, began with Ladislaus's conquest of Croatia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His conquest marked the beginning of a period of Hungarian expansion, which ensured that Hungary developed into a leading Central European power during the following centuries.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It became a customary rite for a newly crowned Hungarian king to make a pilgrimage to Ladislaus's shrine at Várad.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Louis I of Hungary, who made many attempts to expand his territory in the Balkan Peninsula, showed a special respect for Ladislaus.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Węgry nigdy nie miały tak wielkiego króla, więc mają reputację A ziemia później nigdy nie walczy z tak wspaniałymi owocami.

- Gall Anonim: Czyny książąt Polaków[5]

<templatestyles src="Template:Quote/styles.css"/>

{{#invoke:Trim quotes|trim|s=Hungary had never had as great as king, so they repute
And the land thereafter never bore that much and splendid fruit.}}

— {{safesubst:#invoke:Separated entries|comma}}

Veneration

Klaniczay Gábor podkreśla, że László „wydawał się wyraźnie zaprojektowany, aby uosabiać ideał rycerza-króla” w jego wieku.[1] Za panowania następcy László, Kolomana Uczonego, biskup Hartwick powiedział, że „charakter László wyróżniał się szacunkiem moralnym i niezwykłym ze względu na jego cnoty”[3][50] Tak zwany Gesta Ladislai regis („Czyny króla Władysława”), który jest tekstem o życiu i panowaniu László zachowanym w XIV-wiecznych kronikach węgierskich, został napisany za panowania Kolomana[1]. Pięć znaczących wydarzeń z życia László, które nie były zawarte w jego oficjalnych legendach, zachowało się tylko w Geście[1].

Najbardziej popularna historia opisuje walkę László z wojownikiem „Kumanem” po bitwie pod Kerlés (w dzisiejszym Chiraleș, Rumunia) w 1068 r.[1][51] W bitwie zjednoczone armie Salomona, Gejzy i László rozgromiły grupę Pieczyngów lub Turków Oghuz, którzy plądrowali wschodnie części królestwa.[3][4] Według wersji zapisanej w [Képes Krónika], László został zauważony przez pogańskiego wojownika uciekającego z pola bitwy wraz z uwięzioną węgierską dziewicą[51]. Władysław ścigał „Kumana”, ale nie mógł go powstrzymać.[51] Za radą László dziewica zdjęła wojownika ze swojego konia, pozwalając mu zabić „Kumana” po długiej walce na ziemi.[51][1] Archeolog László Gyul mówi, że malowidła ścienne przedstawiają tę legendę w średniowiecznych kościołach zachowały elementy pogańskich mitów, w tym „walkę sił światła i ciemności”[51][1] 

The most popular story describes Ladislaus's fight with a "Cuman" warrior after the Battle of Kerlés (at present-day Chiraleș, Romania) in 1068.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the battle, the united armies of Solomon, Géza and Ladislaus routed a band of Pechenegs or Oghuz Turks who were plundering the eastern parts of the kingdom.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to the version recorded in the Illuminated Chronicle, Ladislaus spotted a pagan warrior fleeing from the battlefield with a captive Hungarian maiden.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus pursued the "Cuman", but he could not stop him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} On Ladislaus's advice, the maiden pulled the warrior off his horse, allowing Ladislaus to kill the "Cuman" after a long fight on the ground.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Archaeologist Gyula László says that murals depicting this legend in medieval churches preserved the elements of pagan myths, including a "struggle between forces of light and darkness".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Najbardziej błogosławiony książę Władysław widział jednego z pogan, który niósł na swoim koniu piękną Węgierkę. Święty książę Władysław myślał, że jest córką biskupa Warada i chociaż był poważnie raniony, szybko ścigał go na koniu, który nazwał imieniem Zug. Kiedy go dogonił i chciał go oszczepić, nie mógł tego zrobić, bo jego własny koń nie mógł jechać szybciej, a koń drugiego nie dał żadnej ziemi, ale odległość między ramieniem mężczyzny a włócznią pozostawała Coman wrócił. Więc święty książę Władysław krzyknął do dziewczyny i powiedział: „Jasna siostro, chwyć Komana za pasek i rzuć się na ziemię”. Co zrobiła; a święty książę Władysław miał go oszczepić, gdy leżał na ziemi, bo chciał go zabić. Ale dziewczyna zdecydowanie błagała go, aby go nie zabił, ale pozwolił mu odejść. Gdy nie ma wiary w kobiety; bo prawdopodobnie z powodu silnej cielesnej miłości życzyła mu, aby wyszedł na wolność. Ale po długiej walce z nim i bezzałogu, święty książę go zabił. Ale dziewczynka nie była córką biskupa.

- [[Képes Krónika][52]

<templatestyles src="Template:Quote/styles.css"/>

{{#invoke:Trim quotes|trim|s=[The] most blessed Duke Ladislaus saw one of the pagans who was carrying off on his horse a beautiful Hungarian girl. The saintly Duke Ladislaus thought that it was the daughter of the Bishop of Warad, and although he was seriously vounded, he swiftly pursued him on his horse, which he called by the name of Zug. When he caught up with him and wished to spear him, he could not do so, for neither could his own horse go any faster nor did the other's horse yield any ground, but there remained the distance of a man's arm between his spear and the Coman's back. So the saintly Duke Ladislaus shouted to the girl and said: "Fair sister, take hold of the Coman by his belt and throw yourself to the ground." Which she did; and the saintly Duke Ladislaus was about to spear him as he lay upon the ground, for he wished to kill him. But the girl strongly pleaded with him not to kill him, but to let him go. Whence it is to be seen that there is no faith in women; for it was probably because of strong carnal love that she wished him to go free. But after having fought for a long time with him and unmanned him, the saintly Duke killed him. But the girl was not the bishop's daughter.}}

— {{safesubst:#invoke:Separated entries|comma}}

Za panowania Stefana II na Węgrzech sanktuarium László w katedrze w Váradzie stało się preferowanym miejscem prób przeprowadzanych przez mękę.[3] Nie można jednak ustalić, czy László stał się przedmiotem kultu wkrótce po jego śmierci, czy też jego kult powstał po kanonizacji Beli III w dniu 27 czerwca 1192 r.[1] Bela mieszkał na bizantyjskim dworze, gdzie córka László, Irena, była czczona jako święta.[1] 

During the reign of Stephen II of Hungary, Ladislaus's shrine in the cathedral of Várad became a preferred venue for trials by ordeal.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} However, it cannot be determined whether Ladislaus became subject to veneration soon after his death, or if his cult emerged after he was canonized by Béla III of Hungary on 27 June 1192.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Béla had lived in the Byzantine court, where Ladislaus's daughter, Irene, was venerated as a saint.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Według Tomasza Archidiakona papież Innocenty III stwierdził, że László „powinien zostać wpisany do katalogu świętych”, ale jego raport jest niewiarygodny, ponieważ Celestyna III był wówczas papieżem.[1][54] Bulle i czartery Celestyna III nie odnoszą się do kanonizacji László, co sugeruje, że László został kanonizowany bez upoważnienia Stolicy Apostolskiej.[1] Późniejsza współczesna Regestrum Varadinense mówi, że niewolnik imieniem „Tekus, syn rzemieślnika Dénesa”, otworzył grób László na początku ceremonii, po której Tekus uzyskał wolność.[1] Części głowy i prawej ręki László znajdowały się na północ, aby można je było rozdzielić jako relikwie[1]. Srebrny XV-wieczny relikwiarz z głową László znajduje się w katedrze w Győr. [125] 

According to Thomas the Archdeacon, Pope Innocent III declared that Ladislaus "should be enrolled in the catalogue of saints", but his report is unreliable, because Celestine III was Pope at the time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}[55] Celestine III's bulls and charters make no reference to Ladislaus's canonization, implying that Ladislaus was canonized without the Holy See's authorization.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The nearly contemporaneous Regestrum Varadinense says that a bondsman, named "Tekus, son of the craftsman Dénes", opened Ladislaus's tomb at the beginning of the ceremony, after which Tekus was granted freedom.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Parts of Ladislaus's head and right hand were severed so that they could be distributed as relics.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The 15th-century silver reliquary that contains Ladislaus's head is displayed in the Győr Cathedral.[56]

Oficjalna legenda László, opracowana po 1204 r.[1], przypisuje mu wiele cudów. [126] Według jednej z jego legend zaraza rozprzestrzeniła się w całym królestwie za panowania László. László modlił się za dziewczynę; następnie losowo wystrzelił strzałę w powietrze, uderzając w zioło, które wyleczyło chorobę. [126] Roślina ta stała się znana na Węgrzech jako „Zioło Świętego Władysława” [126] 

Ladislaus's official legend, which was compiled after 1204,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} attributes a number of miracles to him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to one of his legends, a pestilence spread throughout the kingdom during Ladislaus's reign. Ladislaus prayed for a cure; he then shot an arrow into the air at random, hitting a herb which cured the illness.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} This plant became known as "Saint Ladislaus's herb" in Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

László jest patronem Węgier, szczególnie wzdłuż granic [126] [127] w szczególności czczą go żołnierze i Seklerzy[3].Późnośredniowieczna legenda głosi, że László pojawił się na czele armii Seklerów walczącej przeciwko i plądrującej bandę Tatarów w 1345 r.[3] Jest również przywoływany w czasach zarazy [126] Często jest przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w królewskiej koronie i trzymający długi miecz lub sztandar. [126] Jest także pokazywany na kolanach przed jeleniem lub w towarzystwie dwóch aniołów [126]. 

Ladislaus is a patron saint of Hungary, especially along the borders.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In particular, soldiers and the Székely people venerate him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} A late medieval legend says that Ladislaus appeared at the head of a Székely army fighting against and routing a plundering band of Tatars in 1345.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He is also called upon during times of pestilence.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He is often depicted as a mature, bearded man wearing a royal crown and holding a long sword or banner.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He is also shown on his knees before a deer, or in the company of two angels.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}

Galeria

  • Derzs4.jpg

    St. Ladislaus chasing the "Cuman" warrior (in the Unitarian church of Székelyderzs in Dârjiu, Romania)

  • Laszlo-Coronation-ChroniconPictum.jpg

    Angels crowning St. Ladislaus (from the Illuminated Chronicle)

  • Simone Martini - St Ladislaus, King of Hungary - WGA21428.jpg

    Saint Ladislaus by Simone Martini (in the Museo Civico di Santa Maria della Consolazione, Altomonte, Italy)

  • Szent László legenda 4.jpg

    1. Burial of St. Ladislaus. 2. Persons praying at his tomb. 3. A rich man unable to lift a silver tray from his tomb. 4. A poor man lifting the silver tray. (from the Anjou Legendarium)

  • LaszloOradea.jpg

    St. Ladislaus's reliquary of the late 19th-century (in the Cathedral-Basilica of Oradea, Romania)

See also

Szablon:Portal bar

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 Klaniczay, Gábor (2002). Holy Rulers and Blessed Princes: Dynastic Cults in Medieval Central Europe. Cambridge University Press. str. 173–178, 182–187, 190–193, 418.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Makk, Ferenc (1994). I. (Szt.) László [I (Święty) Władysław]. W: Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (red.). Korai magyar történeti lexikon (9–14. század) [Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)]. Akadémiai Kiadó. str. 394.
  3. ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 3,26 3,27 3,28 3,29 3,30 3,31 3,32 3,33 3,34 3,35 3,36 3,37 3,38 3,39 3,40 3,41 3,42 3,43 3,44 3,45 3,46 3,47 3,48 3,49 3,50 3,51 3,52 3,53 3,54 3,55 3,56 3,57 3,58 3,59 Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy dynastii Arpadów]. I.P.C. Könyvek. str. 78–79, 94, 106–110, 114, 116–123, 133.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Bárány, Attila (2012). The Expansion of the Kingdom of Hungary in the Middle Ages (1000–1490) [Ekspansja Królestwa Węgier w średniowieczu (1000–1490)]. W: Berend, Nóra (red.). The Expansion of Central Europe in the Middle Ages. Ashgate Variorum. str. 338–340, 345.
  5. ↑ 5,0 5,1 The Deeds of the Princes of the Poles [Czyny książąt Polski] (tłum. i adnotacje: Paul W. Knoll i Frank Schaer, wstęp Thomas N. Bisson) (2003). CEU Press. (rozdz. 27.), str. 97.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Kontler, László (1999).Millennium in Central Europe: A History of Hungary. Atlantisz Publishing House. str. 60–64.
  7. ↑ 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. str. 30–34, 37, 43, 115.
  8. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 65.92), str. 115.
  9. ↑ 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 Érszegi, Géza; Solymosi, László (1981). Az Árpádok királysága, 1000–1301 [Monarchia Arpadów, 1000–1301]. W: Solymosi, László (red.). Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig [Chronologia historyczna Węgier, Volume I: Od początku do 1526 r.]. Akadémiai Kiadó. str. 88–90, 92–93.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Robinson, I. S. (1999). Henry IV of Germany, 1056–1106. Cambridge University Press. str. 53, 191, 263.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan (2002). Slovak History: Chronology & Lexicon. Bolchazy-Carducci Publishers, Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. str. 26–27.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 Steinhübel, Ján (2011). "The Duchy of Nitra". W: Teich, Mikuláš; Kováč, Dušan; Brown, Martin D. (red.). Slovakia in History. Cambridge University Press. str. 27–28.
  13. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz 79.111), str. 119.
  14. ↑ 14,00 14,01 14,02 14,03 14,04 14,05 14,06 14,07 14,08 14,09 14,10 14,11 14,12 14,13 14,14 14,15 14,16 14,17 14,18 Kosztolnyik, Z. J. (1981). Five Eleventh Century Hungarian Kings: Their Policies and their Relations with Rome. Boulder. str. 85, 93–94, 100–105, 108.
  15. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 83.120), str. 123.
  16. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 85.121), str. 124.
  17. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 84.121), str. 124.
  18. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 87–88.124), str. 125.
  19. ↑ The Deeds of the Princes of the Poles [Czyny książąt Polski] (tłum. i adnotacje: Paul W. Knoll i Frank Schaer, wstęp Thomas N. Bisson) (2003). CEU Press. (rozdz. 27–28.), str. 97–99.
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 Manteuffel, Tadeusz (1982). The Formation of the Polish State: The Period of Ducal Rule, 963–1194 (tłum. i wproadzenie: Andrew Gorski). Wayne State University Press. str. 97–98, 101–102.
  21. ↑ 21,0 21,1 Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 93.131), str. 127.
  22. ↑ The Laws of King Ladislas I (1077–1095). W: The Laws of the Medieval Kingdom of Hungary, 1000–1301 (tłum. i red. János M. Bak, György Bónis, James Ross Sweeney z esejem na temat poprzednich wydań autorstwa Andora Czizmadii, druga poprawiona edycja, we współpracy z Leslie S. Domonkosem) (1999). Charles Schlacks, Jr. Publishers. (Władysław II:Preambuła), str. 12.
  23. ↑ The Laws of King Ladislas I (1077–1095). W: The Laws of the Medieval Kingdom of Hungary, 1000–1301 (tłum. i red. János M. Bak, György Bónis, James Ross Sweeney z esejem na temat poprzednich wydań autorstwa Andora Czizmadii, druga poprawiona edycja, we współpracy z Leslie S. Domonkosem) (1999). Charles Schlacks, Jr. Publishers. (Władysław II:12), str. 14–16.
  24. ↑ 24,0 24,1 Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 94.133), str. 128.
  25. ↑ Hartvic, Life of King Stephen of Hungary [Życie króla Stefana Węgierskiego] (tłum. Nora Berend) (2001). W: Head, Thomas. Medieval Hagiography: An Anthology. Routledge. (rozdz. 24.), str. 393.
  26. ↑ Hartvic, Life of King Stephen of Hungary (ch. 24.), p. 393.
  27. ↑ Bernold of St. Blasien, Chronicle [Bernold z St. Blasien Kronika] (2008). W: Robinson, I. S. Eleventh-Century Germany: The Swabian Chronicles. Manchester University Press. (rok 1087), str. 290.
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 28,5 Fine, John V. A (1991). The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth century. The University of Michigan Press. str. 282–284.
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 29,5 Curta, Florin (2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250. Cambridge University Press. str. 265–266.
  30. ↑ 30,0 30,1 30,2 Magaš, Branka (2007). Croatia Through History. SAQI. str. 48–49.
  31. ↑ Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split [Archidiakon Tomasz ze Splitu: Historia biskupów Salony i Splitu] (tekst łaciński: Olga Perić; redakcja, tłumaczenie i adnotacje: Damir Karbić, Mirjana Matijević Sokol i James Ross Sweeney) (2006). CEU Press. (rozdz. 17.), str. 93.
  32. ↑ Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split (ch. 17.), p. 93.
  33. ↑ 33,0 33,1 33,2 Makk, Ferenc; Thoroczkay, Gábor (2006). Írott források az 1050–1116 közötti magyar történelemről [Pisemne źródła historii Węgier z lat 1050–1116]. I.P.C. Könyvek. str. 143, 163.
  34. ↑ 34,0 34,1 Madgearu, Alexandru (2013). Byzantine Military Organization on the Danube, 10th–12th Centuries. Brill. str. 98.
  35. ↑ 35,0 35,1 Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 98.138), str. 129.
  36. ↑ 36,0 36,1 The Hungarian Illuminated Chronicle (rozdz. 98.138), p. 129.
  37. ↑ Bernold of St. Blasien, Chronicle [Bernold z St. Blasien Kronika] (2008). W: Robinson, I. S. Eleventh-Century Germany: The Swabian Chronicles. Manchester University Press. (rok 1092), str. 307.
  38. ↑ The letters of Henry IV: Henry thanks Duke Almus for his support and promises him a reward [Listy Henryka IV: Henryk dziękuje księciu Almusowi za wsparcie i obiecuje mu nagrodę] (2000). W: Imperial Lives & Letters of the Eleventh Century (tłum. Theodor E. Mommsen i Karl F. Morrison, z historycznym wprowadzeniem i nowymi sugerowanymi lekturami autorstwa Karla F. Morrisona, wydawca: Robert L. Benson). Columbia University Press. str. 171.
  39. ↑ Bernold of St Blasien, Chronicle (year 1092), p. 307.
  40. ↑ The letters of Henry IV: Henry thanks Duke Almus for his support and promises him a reward, p. 171.
  41. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 100.139), str. 130.
  42. ↑ 42,0 42,1 Font, Márta (2001). Koloman the Learned, King of Hungary (Nadzór: Gyula Kristó, tłum. Monika Miklán). Márta Font (Komisja Publikacyjna Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu w Pécsu). str. 15.
  43. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 101.139), str. 130.
  44. ↑ Wiszewski, Przemysław (2010). Domus Bolezlai: Values and Social Identity in Dynastic Traditions of Medieval Poland (c. 966–1138). Brill. str. 29–30, 60, 376.
  45. ↑ Ferdinandy, Mihály (2000). III. Ottó, a szent császár [Otto III, Święty Cesarz]. Balassi Kiadó. str. 208, Apendiks.
  46. ↑ Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy dynastii Arpadów]. I.P.C. Könyvek. str. 107, Appendices 1–2.
  47. ↑ Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy dynastii Arpadów]. I.P.C. Könyvek. Apendiks 2.
  48. ↑ Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy dynastii Arpadów]. I.P.C. Könyvek. Apendiksy 1–2.
  49. ↑ Cartledge, Bryan (2011). The Will to Survive: A History of Hungary. C. Hurst & Co. str. 36.
  50. ↑ Hartvic, Life of King Stephen of Hungary [Życie króla Stefana Węgierskiego] (tłum. Nora Berend) (2001). W: Head, Thomas. Medieval Hagiography: An Anthology. Routledge. (rozdz. 24.), str. 394.
  51. ↑ 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 László, Gyula (1996). The Magyars: Their Life and Civilisation. Corvina. str. 142–143.
  52. ↑ Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 73–74.103), str. 119.
  53. ↑ The Hungarian Illuminated Chronicle (ch. 73–74.103), p. 119.
  54. ↑ Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split [Archidiakon Tomasz ze Splitu: Historia biskupów Salony i Splitu] (tekst łaciński: Olga Perić; redakcja, tłumaczenie i adnotacje: Damir Karbić, Mirjana Matijević Sokol i James Ross Sweeney) (2006). CEU Press. (rozdz. 23.), str. 133.
  55. ↑ Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split (ch. 23.), p. 133.
  56. ↑ Egyházmegyénk: Történet – A Szent László herma [Our Diocese: History – St Ladislaus's reliquary]. Győri Egyházmegye [Diocese of Győr]. gyor.egyhazmegye.hu, 2008. (Hozzáférés: 17 February 2015)

Źródła

  • Bernold of St. Blasien, Chronicle [Bernold z St. Blasien Kronika] (2008). W: Robinson, I. S. Eleventh-Century Germany: The Swabian Chronicles. Manchester University Press. str. 245–337. ISBN 978-0-7190-7734-0.
  • Hartvic, Life of King Stephen of Hungary [Życie króla Stefana Węgierskiego] (tłum. Nora Berend) (2001). W: Head, Thomas. Medieval Hagiography: An Anthology. Routledge. str. 378–398. ISBN 0-415-93753-1.
  • The letters of Henry IV: Henry thanks Duke Almus for his support and promises him a reward [Listy Henryka IV: Henryk dziękuje księciu Almusowi za wsparcie i obiecuje mu nagrodę] (2000). W: Imperial Lives & Letters of the Eleventh Century (tłum. Theodor E. Mommsen i Karl F. Morrison, z historycznym wprowadzeniem i nowymi sugerowanymi lekturami autorstwa Karla F. Morrisona, wydawca: Robert L. Benson). Columbia University Press. str. 52–100. ISBN 978-0-231-12121-7.
  • The Deeds of the Princes of the Poles [Czyny książąt Polski] (tłum. i adnotacje: Paul W. Knoll i Frank Schaer, wstęp Thomas N. Bisson) (2003). CEU Press. ISBN 963-9241-40-7.
  • Węgierska Iluminowana Kronika: Chronica de Gestis Hungarorum (red. Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. ISBN 0-8008-4015-1.
  • The Laws of King Ladislas I (1077–1095). W: The Laws of the Medieval Kingdom of Hungary, 1000–1301 (tłum. i red. János M. Bak, György Bónis, James Ross Sweeney z esejem na temat poprzednich wydań autorstwa Andora Czizmadii, druga poprawiona edycja, we współpracy z Leslie S. Domonkosem) (1999). Charles Schlacks, Jr. Publishers. str. 11–22. ISBN 1-884445-29-2. OCLC 495379882. OCLC 248424393. LCCN 89010492. OL 12153527M. (ISBN może być błędnie wydrukowany w książce jako 88445-29-2).
  • Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split [Archidiakon Tomasz ze Splitu: Historia biskupów Salony i Splitu] (tekst łaciński: Olga Perić; redakcja, tłumaczenie i adnotacje: Damir Karbić, Mirjana Matijević Sokol i James Ross Sweeney) (2006). CEU Press. ISBN 963-7326-59-6.

Źródła wtórne

  • Bárány, Attila (2012). The Expansion of the Kingdom of Hungary in the Middle Ages (1000–1490) [Ekspansja Królestwa Węgier w średniowieczu (1000–1490)]. W: Berend, Nóra (ed.). The Expansion of Central Europe in the Middle Ages. Ashgate Variorum. str. 333–380. ISBN 978-1-4094-2245-7.
  • Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan (2002). Slovak History: Chronology & Lexicon. Bolchazy-Carducci Publishers, Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. ISBN 0-86516-444-4.
  • Cartledge, Bryan (2011). The Will to Survive: A History of Hungary. C. Hurst & Co. ISBN 978-1-84904-112-6.
  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Érszegi, Géza; Solymosi, László (1981). Az Árpádok királysága, 1000–1301 [Monarchia Arpadów, 1000–1301]. W: Solymosi, László (red.). Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig [Chronologia historyczna Węgier, Volume I: Od początku do 1526 r.]. Akadémiai Kiadó. str. 79–187. ISBN 963-05-2661-1.
  • Ferdinandy, Mihály (2000). III. Ottó, a szent császár [Otto III, Święty Cesarz]. Balassi Kiadó. ISBN 963-506-336-9.
  • Fine, John V. A (1991). The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth century. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08149-7.
  • Font, Márta (2001). Koloman the Learned, King of Hungary (Nadzór: Gyula Kristó, tłum. Monika Miklán). Márta Font (Komisja Publikacyjna Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu w Pécsu). ISBN 963-482-521-4.
  • Klaniczay, Gábor (2002). Holy Rulers and Blessed Princes: Dynastic Cults in Medieval Central Europe. Cambridge University Press. ISBN 0-521-42018-0.
  • Kontler, László (1999).Millennium in Central Europe: A History of Hungary. Atlantisz Publishing House. ISBN 963-9165-37-9.
  • Kosztolnyik, Z. J. (1981). Five Eleventh Century Hungarian Kings: Their Policies and their Relations with Rome. Boulder. ISBN 0-914710-73-7.
  • Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy dynastii Arpadów]. I.P.C. Könyvek. ISBN 963-7930-97-3.
  • Lanzi, Fernando; Lanzi, Gioia (2004). Saints and Their Symbols: Recognizing Saints in Art and in Popular Images. Order of Saint Benedict. ISBN 0-8146-2970-9.
  • László, Gyula (1996). The Magyars: Their Life and Civilisation. Corvina. ISBN 963-13-4226-3.
  • Madgearu, Alexandru (2013). Byzantine Military Organization on the Danube, 10th–12th Centuries. Brill. ISBN 978-90-04-21243-5.
  • Magaš, Branka (2007). Croatia Through History. SAQI. ISBN 978-0-86356-775-9.
  • Makk, Ferenc (1994). I. (Szt.) László [I (Święty) Władysław]. W: Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (red.). Korai magyar történeti lexikon (9–14. század) [Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)]. Akadémiai Kiadó. str. 394–396. ISBN 963-05-6722-9.
  • Makk, Ferenc; Thoroczkay, Gábor (2006). Írott források az 1050–1116 közötti magyar történelemről [Pisemne źródła historii Węgier z lat 1050–1116]. I.P.C. Könyvek. ISBN 978-963-482-794-8.
  • Manteuffel, Tadeusz (1982). The Formation of the Polish State: The Period of Ducal Rule, 963–1194 (tłum. i wproadzenie: Andrew Gorski). Wayne State University Press. ISBN 0-8143-1682-4.
  • Robinson, I. S. (1999). Henry IV of Germany, 1056–1106. Cambridge University Press. ISBN 0-521-54590-0.
  • Steinhübel, Ján (2011). "The Duchy of Nitra". W: Teich, Mikuláš; Kováč, Dušan; Brown, Martin D. (red.). Slovakia in History. Cambridge University Press. str. 15–29. ISBN 978-0-521-80253-6.
  • Wiszewski, Przemysław (2010). Domus Bolezlai: Values and Social Identity in Dynastic Traditions of Medieval Poland (c. 966–1138). Brill. ISBN 978-90-04-18142-7.

== Dalsze czytanie == ??

  • Berend, Nora; Urbańczyk, Przemysław; Wiszewski, Przemysław (2013). Central Europe in the High Middle Ages: Bohemia, Hungary and Poland, c. 900-c. 1300. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-78156-5.
  • Szakács, Béla Zsolt (2006). "Between Chronicle and Legend: Image Cycles of St Ladislas in Fourteenth-Century Hungarian Manuscripts". In Kooper, Erik (red.). The Medieval Chronicle IV. Rodopi B.V. str. 149–176. ISBN 978-90-420-2088-7.

Linki zewnętrzne

  • St. Ladislaus (in The Catholic Encyclopedia) [3]
  • St Ladislaus, King of Hungary (a painting from around 1326 in the Museo della Consolazione in Altomonte, Italy) [4]
  • Üdvözlégy, kegyelmes Szent László király (Hail, Merciful King St Ladislaus) (a hymn to King St Ladislaus) [5]

Szablon:Commons category inline

I. László (węg.)
Szent László (węg.)
Władysław I Święty (pol.)
Święty Władysław (pol.)
Ladislav I (chor.)
Svätý Ladislav (slow.)
Ladislav I. (słow.)
Svatý Ladislav cz.)

— Z bożej łaski król Węgier, Chorwacji i Dalmacji —
Saint Ladislaus (Chronica Hungarorum)
Saint Ladislaus (Chronica Hungarorum)
Poprzednik I. Géza
Następca Koloman
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie
(Arpadowie)
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny ok.1040/8
Miejsce Kraków
Śmierć 29 lipca 1095
Miejsce Nitra (Królestwo Węgier, obecnie Słowacja)
Miejsce spoczynku Cathedral-Basilica of Nagyvárad (today Oradea, Romania)
Ojciec I. Béla
Matka Richeza or Adelaide of Poland
Żona nieznana
Żona Adelajda, córka Rudolfa, księcia Szwabii
Dzieci Irena (Piroska), nieznaną z imienia córkę (żona Jarosława, księcia wołyńskiego)

Święty
Władysław I
I. (Szent) László

król
Plik:King St. Ladislaus.jpg
Kanonizacja 1192
przez Celestyna III
Wspomnienie 30 czerwca
Atrybuty anioł podający włócznię, chorągiew, krzyż, turban turecki
Patron Węgier
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Szablon:See also

Szablon:Infobox saint

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=I._László&oldid=38307”