Tarhacsi: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
'''Tarkacsu''', '''''Tarhacsi''''' lub '''''Tarhos''''' (gr. ''Tarkatzusz'') – drugi najstarszy syn księcia [[Arppad|Arpada]]. Wiemy o jego istnieniu od [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety], który urodził się w [[Biznacjum]], a którego około 948 roku odwiedziła węgierska delegacja, opowiadając o Węgrach i rodzinie Arpadu<ref><ref name=gygy>Györffy György: ''István király és műve''. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref></ref>.
+
'''Tarkacsu''', '''''Tarhacsi''''' lub '''''Tarhos''''' (gr. ''Tarkatzusz'') – drugi najstarszy syn księcia [[Arppad|Arpada]]. Wiemy o jego istnieniu od [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety], który urodził się w [[Biznacjum]], a którego około 948 roku odwiedziła węgierska delegacja, opowiadając o Węgrach i rodzinie Arpada<ref name=gygy>Györffy György: ''István király és műve''. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
  
 
== Pochodzenie jego imienia ==
 
== Pochodzenie jego imienia ==
  
[[Németh Gyula|Németh Gyula]] uważał jego imię za zdrobnienie nazwy godności [[tarkan]]. [[Pais Dezső|Dezső Pais]] wywodzi od tureckiego czasownika oznaczającego „powstaje”. Na tej podstawie on i [[Kristó Gyula|Kristó Gyula]] uważali go za tę samą osobę co [[Liüntika]].<ref><ref name="Korai magyar">wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref></ref>
+
[[Németh Gyula|Németh Gyula]] uważał jego imię za zdrobnienie nazwy godności [[tarkan]]. [[Pais Dezső|Dezső Pais]] wywodzi od tureckiego czasownika oznaczającego „powstaje”. Na tej podstawie on i [[Kristó Gyula|Kristó Gyula]] uważali go za tę samą osobę co [[Liüntika]].<ref name="Korai magyar">wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>
  
 
== Zakwaterowanie w terenie ==
 
== Zakwaterowanie w terenie ==

Wersja z 15:48, 6 sie 2020

Tarkacsu, Tarhacsi lub Tarhos (gr. Tarkatzusz) – drugi najstarszy syn księcia Arpada. Wiemy o jego istnieniu od Konstantyna VII Porfirogenety, który urodził się w Biznacjum, a którego około 948 roku odwiedziła węgierska delegacja, opowiadając o Węgrach i rodzinie Arpada[1]

Pochodzenie jego imienia

Németh Gyula uważał jego imię za zdrobnienie nazwy godności tarkan. Dezső Pais wywodzi od tureckiego czasownika oznaczającego „powstaje”. Na tej podstawie on i Kristó Gyula uważali go za tę samą osobę co Liüntika.[2]

Zakwaterowanie w terenie

W przypadku Węgrów György Györffy przyjął tak zwany pół-koczowniczy, zimowo-letni tryb życia zmieniający pastwiska, podczas którego Arpad i jego synowie migrowali wzdłuż rzeki – z powodu zapotrzebowania zwierząt na wodę — między zimowym a letnim zakwaterowaniem. Badając nazwy miejscowości, doszedł do wniosku, że kwatera księcia znajdowała się na lewym brzegu Dunaju, „koczowała” między Pécs a wyspą Csepel, a zimowe kwatery jego synów znajdowały się po obu stronach Dunaju, wokół Tolny i Kalocsy. System ten mógł powstać dopiero wtedy, gdy Węgrzy zajęli już Panonię, czyli po 900 roku. Prawdopodobnie powstał on bardzo szybko, ponieważ po śmierci Kurszána (904) można zaobserwować jego modyfikację, gdy Arpad objął w posiadanie Dunaj wzdłuż Csallóköz, dołączając do niego obszar osadniczy KurszánaBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref>.

Györffy György a magyarok esetén úgynevezett félnomád, téli-nyári legelőváltó életmódot feltételezett, melynek során Árpád és fiai is egy-egy folyó mentén – az állatok vízigénye miatt – vándoroltak téli és nyári szállásuk között. A helynevek vizsgálata során arra a következtetésre jutott, hogy a fejedelmek szállásváltó területe a Duna bal partja volt, Árpád Pécs és a Csepel-sziget között „nomadizált”, s fiainak téli szállásai a Duna két oldalán, Tolna és Kalocsa környékén voltak. Ez a rendszer csak akkor jöhetett létre, amikor a magyarok már elfoglalták Pannóniát, azaz 900 után. Valószínűleg nagyon hamar létrejött, mert Kurszán halála (904) után már módosulása is megfigyelhető, amikor Árpád a Duna mentét a Csallóközig birtokba vette, magáéhoz csatolva Kurszán szállásterületét is.[1] 

Zgodnie z tym, zimowe zakwaterowanie Tarkacsu było strzeżone przez Tarhacsia-puszta w pobliżu Tolnavár, a on dokonał zmiany zakwaterowania wzdłuż potoku Sió - Kapos - Szék aż do swojego letniego zakwaterowania, dziś w Tarrós. Imiona jego potomków, Tevel i Horseradish, również występują na tym obszarze, prawdopodobnie stając się rdzeniem rodzaju z jego gałęzi, wokół której później powstało Tolna County [1].

Eszerint Tarkacsu téli szállását a Tolnavár közeli Tarhacsia-puszta őrzi, és szállásváltó mozgását a SióKaposSzék patak mentén végezte nyári szállásáig, a mai Tarrósig. Utódai, Tevel és Tormás neve szintén előfordul a környéken, valószínűleg ez lett az ágából származó nemzetség törzsterülete, ami körül később Tolna vármegye kialakult.[1] 

O zakwaterowaniu Tarkacsu określa się toponimem nad Al-Danube w hrabstwie Keve, który po podboju był jednym z obszarów kabaretu, części dukata, który zwykle należał do następców tronu. Tarhos w powiecie Békés znajduje się na skraju Dukatu Bihar, a kwatera w hrabstwie Heves znajduje się w rejonie zakwaterowania klanu Aba, który może być połączony z Kabarami. [1]

Tarkacsu szállására utal helynév az Al-Dunánál Keve vármegye területén, ami a honfoglalás után a kabarok egyik területe, a rendszerint a trónörökös hercegeket megillető dukátus része volt. A Békés megyei Tarhos a bihari dukátus szélén, egy Heves megyei szálláshelye pedig a kabarokhoz köthető Aba nemzetség szállásterületére esik.[1] 

Jego życie

Jeśli prawdą jest założenie Györffy'ego, że Árpád został następcą Szabolcsa, wodza, a Tarkacsu nadal żył, to mógł być następcą tronu obok Szabolcsa, o czym świadczy jego zakwaterowanie w dukacie należącym do następcy tronu.

Amennyiben igaz Györffy György feltételezése arról, hogy Árpádot Szabolcs vezér követte a főhatalomban, s ekkor Tarkacsu még életben volt, akkor esetleg ő lehetett Szabolcs mellett a trónörökös, amire a trónörököst megillető dukátusban birtokolt szállásterületei utalhatnak, és trónörökösként ő lehetett a kabarok vezetője. 

Jego nazwisko pojawia się w postaci Dursac jako jeden z liderów włoskiej kampanii 921-922 w towarzystwie Bursac / Bogát. [1] [3] Według Liudpranda, Dursak i Bogát byli bardzo dobrymi przyjaciółmi króla Włoch Berengara, który również posiadał w tym czasie tytuł cesarza. Wyjeżdżający do Włoch Węgrzy pomogli mu w osiedleniu się z przeciwnikami, którzy właśnie zebrali się w Weronie. Węgrzy skutecznie zaskoczyli przeciwników Berengára, zabijając ich lub chwytając. [4]

Neve Dursac alakban előfordul a 921922-es itáliai hadjárat egyik vezetőjeként Bursac/Bogát társaságában.[1]</ref>[3] Liudprand szerint Dursak és Bogát igen jó barátságban volt Berengár itáliai királlyal, aki ekkor a császári címet is viselte. Az Itáliába induló magyarok segítettek neki leszámolni ellenfeleivel, akik éppen Veronában gyűltek össze. A magyarok sikerrel meglepték Berengár ellenfeleit lemészárolva vagy foglyul ejtve őket.[4] 

Niektórzy, w tym Gyula Kristó, uważają, że został Wielkim Księciem po Árpád. [2]

Néhányan, köztük Kristó Gyula, úgy gondolják, hogy Árpád után ő lett a nagyfejedelem.[2] 

Następcy

Horserad był także członkiem delegacji węgierskiej, która odwiedziła Bizancjum około 948 r., Na czele której stał Bulcsú Harka. Informacje uzyskane z narracji delegacji pozostawiono potomności w dziele cesarza Konstantyna, urodzonego w szkarłatnym kolorze, z którego wiemy, że syn Tarkacsu był Teveli, a jego syn, wnuk Tarkacsu, Książę Chrzan. [1]

A 948 körül Bizáncban járt magyar küldöttségnek – amelynek vezetője Bulcsú harka volt – tagja volt Tormás is. A küldöttség elbeszéléséből szerzett információkat a császár, Bíborbanszületett Konstantin művében az utókorra hagyta, innen tudjuk, hogy Tarkacsu fia volt Teveli, az ő fia pedig, Tarkacsu unokája Tormás herceg.[1]</ref> 

Konsekwencje bitwy pod Augsburgiem w 955 r. Zostały zmiecione przez oddziały dwóch synów Árpáda, Tarkacsu i Zoltá, którzy ostatecznie przejęli władzę Wielkiego Księcia, a następnie Króla. Wydaje się, że gałąź Juty i Kowadła krwawiła w tym czasie, a Liüntika nie wie o jego potomkach. [1]

A 955-ös augsburgi csata következményeit Árpád két fiának ága úszta meg, Tarkacsué és a végül a nagyfejedelmi majd királyi hatalmat magához ragadó Zoltáé. Jutas és Üllő ága, úgy tűnik, ekkor kivérzett, Liüntikának pedig nem tudunk utódairól.[1] 


Według Bálinta Hómana i György Györffy'ego Tar Zerind, ojciec Koppány, był także synem Teveli, a tym samym wnukiem Tarkacsu. Spośród gałęzi Tarkacsu i Zolta, oddział Zolty ostatecznie zwyciężył podczas walki o dominację między Koppány i Szent István. [1]

Hóman Bálint és Györffy György szerint Tar Zerind, Koppány apja, szintén Teveli fia és így Tarkacsu unokája volt. Tarkacsu és Zolta ága közül végül Koppány és Szent István főhatalomért folytatott küzdelme során győzött Zolta ága.[1] 

Jegyzetek

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Györffy György: István király és műve. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2.
  2. 2,0 2,1 wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.
  3. Róna-Tas András: A honfoglaló magyar nép: Bevezetés a korai magyar történelem ismeretébe. Budapest: Balassi. 1997. ISBN 963-506-140-4.
  4. Csorba Csaba. Árpád népe, Tudomány – Egyetem, Kulturtrade Kiadó. Budapest, 1997. ISBN 963-9069-20-5.


Kategória:Magyar törzsszövetségi vezetők Kategória:Árpád-ház