Първа българска държава: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | {{ | + | | |
| − | | | + | {{Ficha de estado desaparecido |
| − | | | + | |nombre_oficial = Първа българска държава (bułg.)<br>Pierwsze Carstwo Bułgarskie (pol.)<br>Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία (gr.) |
| − | + | |nombre_completo =''ц︢рьство бл︢гарское'' (bułg.)<br>''ts'rstvo bl'garskoe'' (bułg.) | |
| − | | | + | |nombre_común = |
| − | + | |status = Carstwo średniowieczne | |
| − | + | |era = | |
| − | |status | + | |año_inicio = 680 |
| − | |era | + | |año_fin = 1018 |
| − | | | + | |evento_inicio= |
| − | | | + | [https://pl.wikipedia.org/wiki/Asparuch Asparuch] <small>przybywa i pokonuje [[Bizancjum]] w [https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Ongal bitwie pod Ongal]</small> |
| − | | | + | |fecha_inicio = |
| − | | | + | |evento_fin = |
| − | | | + | <small><small>Zwasalizowane przez<br>[[Cesarstwo Biznatyńskie]]</small></small> |
| − | + | |fecha_fin = | |
| − | |p1 | + | |
| − | | | + | |p1 = Quaestura exercitus |
| + | |bandera_p1 = Simple Labarum.svg | ||
|p2 = Avarski kaganat | |p2 = Avarski kaganat | ||
| − | | | + | |bandera_p2 = Sin escudo.svg |
|p3 = Stara Velika Bugarska | |p3 = Stara Velika Bugarska | ||
| − | | | + | |bandera_p3 = The Monogram of Kubrat.png |
| − | |s1 = | + | |
| − | | | + | |imagen_bandera = |
| − | |s2 = | + | |imagen_escudo= Coat of arms of Moravian Serbia.svg |
| − | | | + | |bandera = |
| − | | | + | |
| − | + | |mapa = Structure_of_the_First_Bulgarian_Empire_during_the_IX-X_century.png | |
| − | | | + | |aclaración_mapa = Pierwsze Carstwo Bułgarskie na pocz. X wieku |
| − | | | + | |
| − | | | + | |s1 = Quaestura exercitus |
| − | | | + | |bandera_s1 = Simple Labarum.svg |
| − | | | + | |s2 = Drugie Carstwo Bułgarskie |
| − | | | + | |bandera_s2 = Flag of Constantine Tikh of Bulgaria 13th century.png |
| − | | | + | |s3 = Bizancjum |
| − | | | + | |bandera_s3 = |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | |lema_nacional = | |
| − | + | |himno_nacional = | |
| − | + | ||
| − | + | |forma_de_gobierno= [[Monarchia]] | |
| − | + | ||
| − | + | |título_líder = Różne tytuły | |
| − | + | |líder1 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Asparuch Asparuch] | |
| − | + | |año_líder1 = 681 – 701 | |
| − | + | |líder2 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_W%C5%82adys%C5%82aw Иван Владислав] | |
| − | + | |año_líder2 = 1015 – 1018 | |
| − | + | ||
| − | + | |evento1 = | |
| − | + | |fecha_evento1 = | |
| − | + | |año_evento1 = | |
| − | + | |evento2 = Nowe państwo bułgarskie uznane przez wschodni Rzym | |
| − | + | |fecha_evento2 = 681 | |
| − | |stat_godina1 = 830 | + | |año_evento2 = |
| + | |evento3 = Chrystianizacja | ||
| + | |año_evento3 = 864 | ||
| + | |fecha_evento3 = | ||
| + | |evento4 = Przyjęcie starobułgarskiego jako języka narodowego | ||
| + | |año_evento4 = 893 | ||
| + | |fecha_evento4 = | ||
| + | |evento5 = [[Symeon I]] przyjmuje tytuł cara (cesarza) | ||
| + | |año_evento5 = 913 | ||
| + | |fecha_evento5 = | ||
| + | |evento6 = Państwo bułgarskie w granicach [[Bizancjum|Cesarstwa Bizantyńskiego]] | ||
| + | |año_evento6 = 1018 | ||
| + | |fecha_evento6 = | ||
| + | |||
| + | |capital = [[Pliska]] <small>(681–893)</small><br>[[Preslav]] <small>(893–968/972)</small><br>[[Skopje]], [[Ohrid]]<ref name=Michigan>[https://books.google.bg/books?hl=bg&id=aMhmAAAAMAAJ&dq=за+столица+най-напред+София&focus=searchwithinvolume&q=+най-напред+София]</ref><br>[[Bitola]] <small>(do 1018</small> | ||
| + | |||
| + | |stat_godina1 = 830 | ||
|stat_površina1 = 593.000 | |stat_površina1 = 593.000 | ||
|stat_pop1 = | |stat_pop1 = | ||
| − | |stat_godina2 = 927 | + | |stat_godina2 = 927 |
|stat_površina2 = 807.000 | |stat_površina2 = 807.000 | ||
|stat_pop2 = | |stat_pop2 = | ||
| − | |stat_godina3 = 1000 | + | |stat_godina3 = 1000 |
|stat_površina3 = 487.000 | |stat_površina3 = 487.000 | ||
|stat_pop3 = | |stat_pop3 = | ||
| Linia 83: | Linia 100: | ||
|stat_površina5 = | |stat_površina5 = | ||
|stat_pop5 = | |stat_pop5 = | ||
| − | | | + | |idioma = [[bułgarski]]<br>[[średniowieczny grecki]]<br>[[starorumuński]]<br>[[starobułgarski]]<br> <small>(oficjalny od 893)</small> |
| − | | | + | |moneda = [[Perper serbio]] |
| − | | | + | |religión = [[Tengrizam]]<br> <small>(religia państwowa)</small><br> [[Chrześcijaństwo]]<br>[[Słowiańska mitologia]]<br> (681-864)</small><br> |
| − | | | + | [[Prawosławie]]<br> <small>(od 864 państwowa)</small> |
| + | |||
| + | |notas = | ||
}} | }} | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | |||
'''Първа българска държава''' (pol. ''pierwsze carstwo bułgarskie'', starobugarski: ''ц︢рьство бл︢гарское'' (''ts'rstvo bl'garskoe'') było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem. | '''Първа българска държава''' (pol. ''pierwsze carstwo bułgarskie'', starobugarski: ''ц︢рьство бл︢гарское'' (''ts'rstvo bl'garskoe'') było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem. | ||
Wersja z 17:55, 17 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Първа българска държава (pol. pierwsze carstwo bułgarskie, starobugarski: ц︢рьство бл︢гарское (ts'rstvo bl'garskoe) było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem.
Imperium powstało około 681 roku, kiedy protobułgarskie plemiona dowodzone przez Asparucha osiedliły się w północno-wschodniej części Bałkanów.[2][3][4] Proto-Bułgarzy skonsolidowali swoje państwo na północ od Bizancjum, z którym często toczyli konflikty, które doprowadziły do kilku wojen. Oba mocarstwa cieszyły się również okresem pokoju i sojuszu, zwłaszcza podczas drugiego arabskiego oblężenia Konstantynopola, kiedy to armia bułgarska przerwała oblężenie i zniszczyła armię arabską, zapobiegając inwazji arabskiej na Europę Południowo-Wschodnią.[5] Bizancjum miało silny wpływ kulturowy na Bułgarię, co również doprowadziło do ostatecznego przyjęcia chrześcijaństwa w 864 roku.
Po rozpadzie kaganatu Awarów kraj rozszerzył swoje terytorium na północny zachód do Równiny Panońskiej. Później Bułgarzy stanęli w obliczu natarcia Pieczyngów i Kumanów, aby osiągnąć decydujące zwycięstwo nad Węgrami i tym samym ustanowić kontrolę nad Panonią.
W IX i X wieku między Chorwacją a Bułgarią toczyła się seria wojen. Jedną z najsłynniejszych bitew była bitwa w górach Bośni w 927 roku, kiedy siły chorwackie pod wodzą króla Tomisława całkowicie zniszczyły bułgarskie siły księcia Alogobotura, zabijając większość bułgarskich żołnierzy. To była jedyna bitwa, jaką kiedykolwiek przegrał car Symeon I.
Pod koniec IX i na początku X wieku książę Symeon odniósł szereg zwycięstw nad Bizancjum. Następnie otrzymał tytuł cara i nadal rozszerzał swoje imperium w większym stopniu. Po zniszczeniu armii bizantyjskiej w bitwie pod Aheloy w 917 r. Bułgarzy oblegali Konstantynopol w 923 i 924 r. Bizantyńczycy jednak w końcu odzyskali siły iw 1014 r. Pod wodzą Bazylego II zadał Bułgarom wielką klęskę w bitwie pod Belasicą. Do 1018 r. ostatnie bułgarskie twierdze zostały przekazane Bizancjum, a pierwsze carstwo bułgarskie przestało istnieć.[6] W 1185 roku powstało ją drugie carstwo bułgarskie.
Izvor
- ↑ [1]
- ↑ Kratka povijest Bugarske, R. J. Crampton, Cambridge University Press, 2005., ISBN 0521616379, str. 8-9. (po angielsku)
- ↑ The New Cambridge srednjovjekovna povijest: Volume 1, c. 500 - c. 700, Paul Fouracre, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0521362911, str. 301.(po angielsku)
- ↑ Мутафчиев, П. Гюзелев. В, История на българския народ 681-1323. Българска Академия на науките, 1986. str. 106-108.
- ↑ Theophanes, Chronografía, str. 397
- ↑ Norwich 1998
-TsarSimeon-byTodorBozhinov.png){kind=link}