Báthori III. István: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 22: Linia 22:
 
}}
 
}}
  
−
Ecsedi '''Báthori István''' (pol. ''Stefan III Batory'') (* nieznana, † 11 listopada [[1444]] pod [[Warna|Warną]]) – węgierski szlachcic, syn żupana komitatu [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]] Jana Batorego i Katalin Petőfi.
+
Ecsedi '''Báthori István''' (pol. ''Stefan III Batory'') (* nieznana, † 11 listopada [[1444]] pod [[Warna|Warną]]) – węgierski szlachcic, syn żupana komitatu [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]] Jánosa Ecsedi Bátori<ref name="Bárány">Bárány Zsigmond: [http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf Zsigmond király 1416-os kísérete] (PDF). ''Aetas'', 3–4. sz. (2004) [https://web.archive.org/web/20091229150651/http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf# archiwizacja] [dostęp:2011-06-18.</ref> i Katalin Pető z Szántó. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1393 r.<ref name="Markó">Markó, László. ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig''. Magyar Könyvklub, str. 256. (2000).</ref>
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
−
Za panowania [[Władcy Węgier|króla węgierskiego]] [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]], Stefan został włączony w skład założonego przez władcę [[Zakon Smoczy|Zakonu Smoczego]]. W późniejszym czasie Batory objął funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz sędziego dworskiego<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 13.</ref>. Dzięki rozwijającej się karierze Stefana, rodzina [[Batory|Batorych]] wywierała w owym czasie znaczy wpływ na sprawy polityczne kraju. Stefan Batory poległ w [[Bitwa pod Warną|bitwie pod Warną]], strzegąc chorągwi królewskiej<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 15.</ref>.
+
 
 +
W 1410 roku nadal był uważany za mało znaczącego wiejskiego szlachcica, ale później został członkiem [[Zakon Smoczy|Zakonu Smoczego]].<ref>Mályusz Elemér: ''Zsigmond király uralma Magyarországon, 1387-1437''. [Budapest]: Gondolat. 1984. ISBN 963-281-414-2.</ref>
 +
 
 +
Przed 1417 r., zgodnie z listem darowizny Zygmunta, odwiedził Francję, Niemcy, Lombardię i Anglię. W tym czasie był jeszcze szlachcicem żyjącym w niskiej linii, ale jako ''specialis familis'' króla należał do najbliższego otoczenia króla. W tym czasie prawdopodobnie był z Zygmuntem przez całą drogę. W sprawach dyplomatycznych służył Zygmuntowi w sprawach holenderskich, gdy brał udział w negocjacjach z księciem Geldern i hrabiami Holland-Hainaut. W 1416 r. towarzyszył Zygmuntowi w Anglii, tworząc Sojusz Canterbury (wd), a następnie brał udział w negocjacjach z bawarskim księciem Wilhelmem (Wd) z Wittelsbach, który go wspierał. Znajduje się na listach godności od 8 lutego 1419 roku.<ref name="Bárány"/>
 +
 
 +
W późniejszym czasie Batory objął funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz sędziego dworskiego<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 13.</ref>.  
 +
 
 +
Od 1419 do 1431 był '''brygadzistą''', od marca 1435 do maja 1440, kiedy po śmierci króla Alberta został zastąpiony przez królową [[Elżbieta Luksemburska|Elżbietę]]. Następnie szef Satu Mare. [6] Został zwolennikiem [[I. Ulászló]], a od 1442 roku był '''majorem'''. Zginął w bitwie pod Warną jako chorąży królewskiej.<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 15.</ref>.
  
 
== Rodzina ==
 
== Rodzina ==
Linia 35: Linia 42:
 
== Potomstwo ==
 
== Potomstwo ==
 
Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 308.</ref>:
 
Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 308.</ref>:
−
* Andrzeja – wielkiego [[koniuszy|koniuszego]],
+
* pięciu synów<ref>[https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_B%C3%A1thory Dom Batorych] (po niemiecku)</ref>:
−
* [[Stefan Batory (zm. 1493)|Stefana]] – [[wojewoda|wojewodę]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkiego]],
+
** Andrzeja – wielkiego [[koniuszy|koniuszego]],
−
* Piotra,
+
** [[Stefan Batory (zm. 1493)|Stefana]] – [[wojewoda|wojewodę]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkiego]],
−
* Pawła,
+
** Piotra,
−
* Władysława – [[podczaszy|podczaszego]],
+
** Pawła,
−
* Mikołaja – biskupa [[Vác]],
+
** Władysława – [[podczaszy|podczaszego]],
−
* Małgorzatę – żonę Michała Szilágyi i Pawła Bánfi,
+
** Mikołaja – biskupa [[Vác]] i
−
* Elżbietę – żonę Jana Telegdi,
+
* trzy córki<ref>C. Tóth: ''Ecsedi ág'', str. 267.</ref>:
−
* Katarzynę – żonę Jerzego Marcali.
+
** Małgorzatę – żonę Michała Szilágyi i Pawła Bánfi,
 +
** Elżbietę – żonę Jana Telegdi,
 +
** Katarzynę – żonę Jerzego Marcali.
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 08:10, 31 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Sędzia królewski
(1435-1440) 		Następca:
Pálóci Máté Kórógyi János

Ecsedi Báthori István (pol. Stefan III Batory) (* nieznana, † 11 listopada 1444 pod Warną) – węgierski szlachcic, syn żupana komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg Jánosa Ecsedi Bátori[1] i Katalin Pető z Szántó. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1393 r.[2]

Życiorys

W 1410 roku nadal był uważany za mało znaczącego wiejskiego szlachcica, ale później został członkiem Zakonu Smoczego.[3]

Przed 1417 r., zgodnie z listem darowizny Zygmunta, odwiedził Francję, Niemcy, Lombardię i Anglię. W tym czasie był jeszcze szlachcicem żyjącym w niskiej linii, ale jako specialis familis króla należał do najbliższego otoczenia króla. W tym czasie prawdopodobnie był z Zygmuntem przez całą drogę. W sprawach dyplomatycznych służył Zygmuntowi w sprawach holenderskich, gdy brał udział w negocjacjach z księciem Geldern i hrabiami Holland-Hainaut. W 1416 r. towarzyszył Zygmuntowi w Anglii, tworząc Sojusz Canterbury (wd), a następnie brał udział w negocjacjach z bawarskim księciem Wilhelmem (Wd) z Wittelsbach, który go wspierał. Znajduje się na listach godności od 8 lutego 1419 roku.[1]

W późniejszym czasie Batory objął funkcję podskarbiego nadwornego oraz sędziego dworskiego[4].

Od 1419 do 1431 był brygadzistą, od marca 1435 do maja 1440, kiedy po śmierci króla Alberta został zastąpiony przez królową Elżbietę. Następnie szef Satu Mare. [6] Został zwolennikiem I. Ulászló, a od 1442 roku był majorem. Zginął w bitwie pod Warną jako chorąży królewskiej.[5].

Rodzina

Trzykrotnie zawierał związki małżeńskie.

  • Pierwszą żoną Batorego była Małgorzata Tarkői,
  • drugą Urszula Kistapolcsai, zaś
  • ostatnią Barbara Butkai.

Potomstwo

Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci[6]:

  • pięciu synów[7]:
  • trzy córki[8]:
    • Małgorzatę – żonę Michała Szilágyi i Pawła Bánfi,
    • Elżbietę – żonę Jana Telegdi,
    • Katarzynę – żonę Jerzego Marcali.

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Bárány Zsigmond: Zsigmond király 1416-os kísérete (PDF). Aetas, 3–4. sz. (2004) archiwizacja [dostęp:2011-06-18.
  2. ↑ Markó, László. A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig. Magyar Könyvklub, str. 256. (2000).
  3. ↑ Mályusz Elemér: Zsigmond király uralma Magyarországon, 1387-1437. [Budapest]: Gondolat. 1984. ISBN 963-281-414-2.
  4. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 13.
  5. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 15.
  6. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 308.
  7. ↑ Dom Batorych (po niemiecku)
  8. ↑ C. Tóth: Ecsedi ág, str. 267. 
(? – Várna, 1444), országbíró, a várnai csatában esett el, mint királyi zászlótartó.[1]

Élete

Ecsedi Bátori János[2] és szántói Pető Katalin fiaként született, 5 fiú- (Bertalan, Benedek, Mihály, János, Tamás)[3] és 4 lánytestvéréről – Potenciána, Zsuzsanna, Katalin és egy ismeretlen nevű – tudunk. [4] A történeti forrásokban 1393-ban tűnik fel először.[1]

1410-ben még jelentéktelen vidéki nemesnek számít, de később a Sárkány-rend tagja lett.[5]

1417 előtt Zsigmond adománylevele szerint járt Franciaországban, Németországban, Lombardiában és Angliában. Ekkor még alacsony sorban élő nemes volt, de a király specialis familiarisaként a király közvetlen környezetéhez tartozott. Valószínűleg ebben az időben végig Zsigmond mellett volt annak útjai során. Diplomáciai ügyekben Zsigmond szolgálatára volt németalföldi ügyekben, amikor a gelderni herceggel és a holland–hainaut-i grófokkal folytatott tárgyalásokon vett részt. 1416-ban elkísérte Zsigmondot Angliába, a canterburyi szövetségSzablon:Wd megkötésére, és utána vett részt az őt támogató Wittelsbach Vilmos bajor herceggelSzablon:Wd folytatott tárgyalásokon. A méltóságnévsorokban 1419. február 8-tól szerepel.[2]

1419-1431-ig asztalnokmester, 1435 márciusától 1440 májusáig országbíró volt, amikor Albert király halála után Erzsébet királyné leváltotta. Ekkor szatmári főispán.[6] I. Ulászló híve lett, 1442-től országnagy volt. A várnai csatában esett el, mint királyi zászlótartó.[1]

Családja

Három felesége közül az első Tarkói Margit [7] – más forrás szerint a Somosi családból származott[1] a második Butkai Borbála volt. István, a későbbi országbíró és erdélyi vajda, a kenyérmezei csata parancsnoka első [8] vagy második[1] feleségétől született. Harmadszorra Kistapolcsai Orsolyát vette feleségül. Összesen 6 fia (András, István, Péter, Pál, László, Miklós) [9] és 3 lánya (Margit, Szilágyi Mihály kormányzó felesége, Erzsébet és Katalin) volt.[1]

Testvérei közül Benedek kb. 26, Mihály 17, János 25, Bertalan 35 évesen halt meg. Utódaik nem voltak. [10]

Hivatkozások

Források

 CitationClass=journal

}}Szablon:Halott link

Báthori III. István

— Sędzia królewski —
Sędzia królewski
Okres od 1435
do 1440
Poprzednik Pálóci Máté
Następca Kórógyi János
Dane biograficzne
Klan Gutkeled
Ród Báthori
Rodzina Báthori Ecsed
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1444
Miejsce Warna
Przyczyna śmierć w bitwie
Ojciec III. János
Rodzeństwo Orsolya
III. László
VI. György
II. Miklós
Anna
Veronika
II. Domonkos
Pelbart lub Gerhard
Potentiana
Adviga
Margit
IV. János 1464[1]

Kategória:Szatmár vármegye főispánjai

Kategória:1444-ben elhunyt személyek

  1. ↑ I. kötet [Aaron család – Benyovszky család (33,8 MB)], str. 218 [dostęp: 2019-0212]
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Báthori_III._István&oldid=42332”