Krsto I. Frankopan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 38: Linia 38:
 
|}
 
|}
  
'''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin Frankopan|Bernardina Ozaljsky'ego]] i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „''Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector''”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i [[Zapolje|Zapoliem]], uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]</ref>.
+
'''Krsto I. Frankopan''' lub '''''Krsto Frankopan Brinjski''''' (pol. ''Krsto I. Frankapan Brinjski'' lub ''Ozaljski'' (węg. ''angepán Kristóf'') (* 1482, † 27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin Frankopan|Bernardina Ozaljsky'ego]] i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „''Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector''”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i [[Zapolje|Zapoliem]], uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]</ref>.
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
Linia 113: Linia 113:
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik           = Krsto Frankopan Brinjski<br>Frangepán Kristóf
+
  |urzędnik         = Krsto I. Frankopan<br>Krsto Frankopan Brinjski<br>Frangepán Kristóf
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
 
  |tytulatura        = Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii

Wersja z 12:17, 14 gru 2020

Krsto I. Frankopan lub Krsto Frankopan Brinjski (pol. Krsto I. Frankapan Brinjski lub Ozaljski (węg. angepán Kristóf) (* 1482, † 27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia Bernardina Ozaljsky'ego i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i Zapoliem, uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie[1].

Życiorys

Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla Macieja Korwina, a po jego śmierci węgierskiemu królowi Władysławowi II Jagiellończykowi. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę Novigrad i część mienia miasta Postojna, a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa[2].

W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.[2]

W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii.

Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla Macieja Korwina. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.[3] W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków Jajce i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król Ludwik II nadał mu tytuł obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii.

Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. [4]

Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod Mohaczem i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „naszego gubernatora i najwyższego obrońcy” (łac. Nostro Governatore et defensor generale). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár.

Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią.

Rodzina

Krsto zmarł bezpotomnie, choć był dwukrotnie żonaty.

  • Pierwszą żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa.
  • Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay.

Przodkowie

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Frangepán János vegliai gróf
 
 
 
 
 
 
 
8. Frangepán Miklós
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Görzi Anna vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
4. Frangepán István
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Garai Miklós (nádor, ?–1386)
 
 
 
 
 
 
 
9. Garai Dorottya
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
2. Frangepán Bernát
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. I. Albert modenai úr
 
 
 
 
 
 
 
10. III. Miklós modenai úr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Isotta Albaresani
 
 
 
 
 
 
 
5. Estei Isotta vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
11. Filippa della Tavola
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
1. Frangepán Kristóf
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Marzanói Jakab sessai herceg
 
 
 
 
 
 
 
12. Marzanói János Antal sessai herceg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Sanseverino Katalin sessai hercegné
 
 
 
 
 
 
 
6. Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Carlo Ruffo
 
 
 
 
 
 
 
13. Ruffo Covella sessai hercegné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Ceccarella Sanseverino
 
 
 
 
 
 
 
3. Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. I. Ferdinánd aragóniai király
 
 
 
 
 
 
 
14. V. Alfonz aragóniai király
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné
 
 
 
 
 
 
 
7. Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Enrico Carlino
 
 
 
 
 
 
 
15. Giraldina Carlino
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Isabella Carlino
 
 
 
 
 
 

Przypisy

  1. Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon
  2. 2,0 2,1 Hrvatski biografski leksikon, str. 414.
  3. Hrvatski biografski leksikon, str. 415.
  4. Hrvatski biografski leksikon, str. 415.

Link zewnętrzny

Krsto I. Frankopan
Krsto Frankopan Brinjski
Frangepán Kristóf

Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
Popiersie Krzysztofa Frangepán
Popiersie Krzysztofa Frangepán
Herb rodziny Frangepán z dwoma lwami
Herb rodziny Frangepán
z dwoma lwami
Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
Okres od 1526
do 1527
Poprzednik Ivan Karlović
Następca Batthyány Ferenc
Dane biograficzne
Ród Frankopan
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1482
Miejsce Modruš, Chorwacja
Śmierć 22 września 1527 (wiek 44–45)
Miejsce Varaždin, Chorwacja
Przyczyna śmiertelnie raniony kulą armatnią
Ojciec Frankopan Bernardin
hrabia Krk i Modrus
Matka Luiza Marzano d'Aragona
Rodzeństwo Beatrix/Beatrica
Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo
Żona Lang Apollonia
Żona Drágffy Anna