Hédervári Dezső: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1ban]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
[[Plik:Chronicon Pictum P0143 A posadai csata1.JPG|thumb|left|265px|„''A király pedig elcserélte címeres<ref>A magyar Anjouk teljes címere a következő volt: hasított háromszögű pajzs jobb mezejében pólyák, bal mezejében liliomok, a pajzson takaróval, koronával díszített csöbörsisakon két strucctoll közül kinövő, csőrében patkót tartó struccfő.</ref><ref>{{cite web |author=[[Gárdonyi Albert]]|url=https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Turul-turul-1883-1950-1/1936-1736B/1936-12-1736C/a-magyar-anjouk-cimeres-emlekei-173AF/ |title=A magyar Anjouk címeresemlékei. |publisher=Turul |date= |accessdate=2018-09-08}}</ref> fegyverzetét, amit azután Dezső, Dénes fia öltött magára…''” A véres csata jelenete, a holtak között az átöltözött Dezső vitéz Anjou [[sisakdísz]]es holtteteme fekszik.<ref>[http://mek.oszk.hu/10600/10642/10642.htm#104 Képes krónika (Geréb László fordítása), Magyar Hírlap és Maecenas kiadó, 1993]</ref><ref>[http://www.vasiszemle.hu/2011/05/nagy.htm Nagy Zoltán: Patkót harapó strucc Az Anjouk címerének patkót harapó struccfejet ábrázoló kiegészítő sisakdísze]</ref>  Így a havasalföldiek  Hédervári Dezsőt hitték a királynak és őt ölték meg]]
 +
 +
'''Hédervári Dezső''' (* nieznana, † 9 listopada 1330), węgierski szlachcic, członek dworu [[Andegawenowie|Andegawenów]] jako syn [[Hédervári Dénes|Dénesa Hédervári]], a następnie od 1322 do 1327 roku [[Sędzia królowej|sędzia królowej]] [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]]. ''[[Főispán]]'' komitatu [[Sopron]] i zamku Valsvár w latach 1326-1330. W 1330 roku wraz z [[Karol I|Karolem Róbertem]] wyruszył przeciwko [[Basarab I|Basarabowi I]]. Jednak wojska węgierskie zostały uwięzione na jednej z przełęczy karpackich, według kronikarza „byli jak ryby złowione w Warszawie”. W [[Bitwa pod Posadą|bitwie pod Posadą]] [[Wołosi]] masakrowali Węgrów przez cztery dni. Sam król mógł uciec tylko kosztem poświęcenia jednego ze swoich poddanych. Zgodnie z opisem kroniki: „I król zmienił zbroję, którą wziął na siebie Dezső, syn Dénesa”. Tak więc mieszkańcy [[Havasalföld|Wołoszczyzny]] wierzyli, że Dezső jest królem i zabili go. Karol Robert nadal miał trudności z ucieczką pod ochroną niektórych swoich zwolenników.
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
|
 
|
Linia 19: Linia 26:
 
  |urzędnik          = Hédervári Dezső (węg.)
 
  |urzędnik          = Hédervári Dezső (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        =  
+
  |tytulatura        = [[Sędzia królowej]]
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
Linia 28: Linia 35:
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
  |1. tytuł          =  
+
  |1. tytuł          = [[Sędzia królowej]]
  |1. od            =  
+
  |1. od            = 1322
  |1. do            =  
+
  |1. do            = 1327
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
  |1. poprzednik    =  
+
  |1. poprzednik    = [[brak informacji]]
  |1. następca      =  
+
  |1. następca      = [[brak informacji]]
  
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
  |ród              =  
+
  |ród              = [[Hédervári]]
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      =  
 
  |pochodzenie      =  
Linia 43: Linia 50:
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      =  
 
  |data śmierci      =  
  |miejsce śmierci  =  
+
  |miejsce śmierci  = 9 listopada 1330
  |przyczyna śmierci =  
+
  |przyczyna śmierci = śmierć w bitwie
  |miejsce spoczynku =  
+
  |miejsce spoczynku = Posada
  |ojciec            =  
+
  |ojciec            = [[Hédervári Dénes]]
 
  |matka            =  
 
  |matka            =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
Linia 55: Linia 62:
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. dzieci        =   
 
  |1. dzieci        =   
  |dokonania        =  
+
  |dokonania        = udział w [[Bitwa pod Posadą|bitwie pod Posadą]]
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |commons          =  
 
  |commons          =  
Linia 62: Linia 69:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 
=== Ismertebb tagjai ===
 
 
[[Plik:Chronicon Pictum P0143 A posadai csata1.JPG|thumb|265px|„''A király pedig elcserélte címeres<ref>A magyar Anjouk teljes címere a következő volt: hasított háromszögű pajzs jobb mezejében pólyák, bal mezejében liliomok, a pajzson takaróval, koronával díszített csöbörsisakon két strucctoll közül kinövő, csőrében patkót tartó struccfő.</ref><ref>{{cite web |author=[[Gárdonyi Albert]]|url=https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Turul-turul-1883-1950-1/1936-1736B/1936-12-1736C/a-magyar-anjouk-cimeres-emlekei-173AF/ |title=A magyar Anjouk címeresemlékei. |publisher=Turul |date= |accessdate=2018-09-08}}</ref> fegyverzetét, amit azután Dezső, Dénes fia öltött magára…''” A véres csata jelenete, a holtak között az átöltözött Dezső vitéz Anjou [[sisakdísz]]es holtteteme fekszik.<ref>[http://mek.oszk.hu/10600/10642/10642.htm#104 Képes krónika (Geréb László fordítása), Magyar Hírlap és Maecenas kiadó, 1993]</ref><ref>[http://www.vasiszemle.hu/2011/05/nagy.htm Nagy Zoltán: Patkót harapó strucc Az Anjouk címerének patkót harapó struccfejet ábrázoló kiegészítő sisakdísze]</ref>  Így a havasalföldiek  Hédervári Dezsőt hitték a királynak és őt ölték meg]]
 
 
Dezső Hédervári, przykład heroicznego poświęcenia i szlachty, wszedł na dwór Anjouk jako syn Dénesa Hédervári, a następnie od 1322 do 1327 roku był sędzią wiejskim królowej Elżbiety. W latach 1326-1330 był arcybiskupem Sopronu i zamku zamkowego Valsvár, następnie w 1330 roku wraz z Károlym Róbertem wyruszył przeciwko województwu basarabskiemu. Jednak wojska węgierskie zostały uwięzione w jednej z cieśnin karpackich, według kronikarza „byli jak ryby złowione w Warszawie”. W bitwie pod Posadą Wołosi masakrowali Węgrów przez cztery dni. Sam król mógł uciec tylko kosztem poświęcenia jednego ze swoich poddanych. Zgodnie z opisem kroniki: „I król zmienił zbroję, którą wziął na siebie Dezső, syn Dénesa”. Tak więc mieszkańcy Havasalföld wierzyli, że Dezső Hédervári jest królem i zabili go. Károly Róbert nadal miał trudności z ucieczką pod ochroną niektórych swoich zwolenników.
 
 
<small><small><small><small>[[Hédervári Dezső]] a hősies önfeláldozás és nemeslelkűség példaképe Hédervári Dénes fiaként került az [[Anjou-ház|Anjouk]] udvarába, majd [[1322|1322–]][[1327]]-ig Erzsébet királyné [[országbíró|országbírája]] volt. [[1326]] és [[1330]] között soproni főispán és világosvári várnagy volt, majd [[1330]]-ban [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]]-el együtt indult [[I. Basarab havasalföldi fejedelem|Basarab]] havasalföldi vajda ellen. A magyar sereg azonban a [[Kárpátok]] egyik szorosában csapdába került, a krónikás szerint „''olyanok voltak, mint a varsában megfogott halak”''. A [[posadai csata|posadai csatában]] a [[vlachok]] négy napon át mészárolták a [[magyarok]]at. Maga a király is csak egy alattvalójának önfeláldozása árán menekülhetett meg. A krónika leírása szerint: ''„A király pedig elcserélte címeres fegyverzetét, amit azután Dezső, Dénes fia öltött magára…”.'' Így a havasalföldiek [[Hédervári Dezső]]t hitték a királynak és őt ölték meg. [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] így is csak nehezen menekült meg néhány híve védelme alatt. </small></small></small></small>
 
  
 
{{SORTUJ:Hédervári, Dezso}}
 
{{SORTUJ:Hédervári, Dezso}}
Linia 75: Linia 74:
 
[[Kategoria:Ród]]
 
[[Kategoria:Ród]]
 
[[Kategoria:Hédervári]]
 
[[Kategoria:Hédervári]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królowej]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]

Aktualna wersja na dzień 16:00, 8 sty 2021

Plik:Chronicon Pictum P0143 A posadai csata1.JPG
A király pedig elcserélte címeres[1][2] fegyverzetét, amit azután Dezső, Dénes fia öltött magára…” A véres csata jelenete, a holtak között az átöltözött Dezső vitéz Anjou sisakdíszes holtteteme fekszik.[3][4] Így a havasalföldiek Hédervári Dezsőt hitték a királynak és őt ölték meg

Hédervári Dezső (* nieznana, † 9 listopada 1330), węgierski szlachcic, członek dworu Andegawenów jako syn Dénesa Hédervári, a następnie od 1322 do 1327 roku sędzia królowej Elżbiety. Főispán komitatu Sopron i zamku Valsvár w latach 1326-1330. W 1330 roku wraz z Karolem Róbertem wyruszył przeciwko Basarabowi I. Jednak wojska węgierskie zostały uwięzione na jednej z przełęczy karpackich, według kronikarza „byli jak ryby złowione w Warszawie”. W bitwie pod Posadą Wołosi masakrowali Węgrów przez cztery dni. Sam król mógł uciec tylko kosztem poświęcenia jednego ze swoich poddanych. Zgodnie z opisem kroniki: „I król zmienił zbroję, którą wziął na siebie Dezső, syn Dénesa”. Tak więc mieszkańcy Wołoszczyzny wierzyli, że Dezső jest królem i zabili go. Karol Robert nadal miał trudności z ucieczką pod ochroną niektórych swoich zwolenników.

Przypisy

  1. A magyar Anjouk teljes címere a következő volt: hasított háromszögű pajzs jobb mezejében pólyák, bal mezejében liliomok, a pajzson takaróval, koronával díszített csöbörsisakon két strucctoll közül kinövő, csőrében patkót tartó struccfő.
  2. Gárdonyi Albert: A magyar Anjouk címeresemlékei.. Turul. (Hozzáférés: 2018-09-08)
  3. Képes krónika (Geréb László fordítása), Magyar Hírlap és Maecenas kiadó, 1993
  4. Nagy Zoltán: Patkót harapó strucc Az Anjouk címerének patkót harapó struccfejet ábrázoló kiegészítő sisakdísze

Hédervári Dezső (węg.)

Sędzia królowej
Sędzia królowej
Okres od 1322
do 1327
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Ród Hédervári
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny nieznana
Miejsce 9 listopada 1330
Przyczyna śmierć w bitwie
Miejsce spoczynku Posada
Ojciec Hédervári Dénes
Sukcesy udział w bitwie pod Posadą