Oblężenie Retz: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1przyp]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | + | ||
{{infobox military conflict | {{infobox military conflict | ||
| − | | conflict = | + | | conflict = Oblężenie Retz |
| − | | partof = [[ | + | |epoka = średniowiecze |
| − | | image = | + | | partof = [[Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488)]] |
| − | | caption = | + | | image = Retz_-_Haberfelderturm.JPG |
| − | | date = 4 | + | | caption = Wieża Haberveld fortyfikacji Retz w Dolnej Austrii |
| − | + | | date = 4 października 1486{{Ref label|Zichy|a|a}} – 10 October 1486<ref>xxx</ref> | |
| − | + | | place = [[Retz]], [[Dolna Austria]] | |
| − | + | |territory = | |
| − | + | |casus = | |
| − | + | | result = Kapitulacja miasta, zwycięstwo Węgier | |
| − | + | | combatant1 = {{Coat of arms|Święte Cesarstwo Rzymskie}} | |
| − | + | | combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | place = [[Retz]], [[ | ||
| − | | result = | ||
| − | | combatant1 = {{Coat of arms| | ||
| − | | combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[ | ||
| combatant3 = | | combatant3 = | ||
| − | | commander1 = | + | | commander1 = nieznany |
| − | | commander2 = [[ | + | | commander2 = [[Maciej Korwin]] |
| commander3 = | | commander3 = | ||
| − | | units1 = [ | + | | units1 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska] |
| − | | units2 = [[ | + | | units2 = [[Czarna Armia]] |
| units3 = | | units3 = | ||
| − | | strength1 = | + | | strength1 = nieznane |
| − | | strength2 = | + | | strength2 = nieznane |
| strength3 = | | strength3 = | ||
| − | | casualties1 = | + | | casualties1 = nieznane |
| − | | casualties2 = | + | | casualties2 = nieznane |
| casualties3 = | | casualties3 = | ||
| + | |lokalizacja = | ||
| + | |mapa = | ||
| + | |opis mapy = | ||
| notes = | | notes = | ||
| campaignbox = {{Campaignbox Austro-Hungarian War}} | | campaignbox = {{Campaignbox Austro-Hungarian War}} | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | + | Oblężenie Retz było konfliktem między Świętym Cesarstwem Rzymskim a Królestwem Węgier w 1486 roku. Było to częścią wojny austro-węgierskiej. Zdobycie miasta przez Węgry doprowadziło w końcu do rozkwitu przemysłu winiarskiego. | |
| − | [[ | + | |
| − | After the fall of [[Laa an der Thaya|Laa]] the Hungarian King [[Matthias Corvinus]] turned to [[Retz]]. He was accompanied by his son [[John Corvinus]]. He divided his army into three branches, one composed of mainly Bohemians, the second of Hungarians, and the third of the light cavalry of the [[Raci (ethnonym)|Raci]]. He besieged the town with them on 4 October. The town was heavily fortified and required the engagement of siege weaponry. The garrison accomplished several break-outs, targeting the supply transports for the besiegers' encampment. These skirmishes caused minor casualties but were disturbing enough to make the kingng decide to draw the encirclement closer to the walls and to order their cannon bombardment. His army also undermined the towers of the town fort. The citizens of Retz realized it was time to surrender. The citizens were granted a royal pardon and Matthias entered the city on 10 October 1486.<ref name="Bonfini">{{cite book|author = Antonio Bonfini|title = Rerum Hungaricum Decades|trans-title = Ten Volumes of Hungarian Matters|publisher = Balassi Kiadó (reprint)|location = [[Budapest]], Hungary|url = http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|accessdate = 30 June 2011|language = Hungarian|origyear = 1568|chapter = Negyedik tized – hatodik-nyolcadik könyv|trans-chapter = Fourth decade – sixth-eighth book|year = 1995|isbn = 963-506-040-8|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref> | + | The '''Siege of Retz''' was a conflict between the [[Holy Roman Empire]] and the [[Kingdom of Hungary]] in 1486. It was part of the Austro-Hungarian War. The Hungarian capture of the town eventually led to the prosperity of its wine industry. |
| + | |||
| + | == Oblężenie == | ||
| + | |||
| + | Po upadku Laa węgierski król Matthias Corvinus zwrócił się do Retza. Towarzyszył mu jego syn Jan Korwin. Podzielił swoją armię na trzy gałęzie, jedną złożoną głównie z Czech, drugą z Węgrów, a trzecią z lekkiej kawalerii Raci. Wraz z nimi oblegał miasto 4 października. Miasto było silnie ufortyfikowane i wymagało użycia broni oblężniczej. Garnizon dokonał kilku ucieczek, wycelowanych w transporty zaopatrzeniowe dla obozowiska oblegających. Te potyczki przyniosły niewielkie straty, ale były na tyle niepokojące, że królowie zdecydowali się zbliżyć okrążenie do murów i nakazać ostrzał z armat. Jego armia podkopała też wieże miejskiego fortu. Mieszkańcy Retz zdali sobie sprawę, że nadszedł czas, aby się poddać. Mieszkańcom udzielono królewskiego ułaskawienia, a Maciej wkroczył do miasta 10 października 1486 r. | ||
| + | |||
| + | After the fall of [[Laa an der Thaya|Laa]] the Hungarian King [[Matthias Corvinus]] turned to [[Retz]]. He was accompanied by his son [[John Corvinus]]. He divided his army into three branches, one composed of mainly Bohemians, the second of Hungarians, and the third of the light cavalry of the [[Raci (ethnonym)|Raci]]. He besieged the town with them on 4 October. The town was heavily fortified and required the engagement of siege weaponry. The garrison accomplished several break-outs, targeting the supply transports for the besiegers' encampment. These skirmishes caused minor casualties but were disturbing enough to make the kingng decide to draw the encirclement closer to the walls and to order their cannon bombardment. His army also undermined the towers of the town fort. The citizens of Retz realized it was time to surrender. The citizens were granted a royal pardon and Matthias entered the city on 10 October 1486.<ref name="Bonfini">{{cite book|author = Antonio Bonfini|title = Rerum Hungaricum Decades|trans-title = Ten Volumes of Hungarian Matters|publisher = Balassi Kiadó (reprint)|location = [[Budapest]], Hungary|url = http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|accessdate = 30 June 2011|language = Hungarian|origyear = 1568|chapter = Negyedik tized – hatodik-nyolcadik könyv|trans-chapter = Fourth decade – sixth-eighth book|year = 1995|isbn = 963-506-040-8|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref> | ||
| + | |||
| + | == Następstwa == | ||
| − | + | Po zdobyciu miasta mianowali kapitanem miasta Nikolausa Bethlena, który rozpoczął budowę zamku znanego później jako Gatterburg. Matthias Corvinus ponownie wydał miejskie przywileje, które uważa się za początek budowy wielopiętrowych centralnych piwnic winnych, a 11 listopada nakazał dziesięciu podmiejskim wioskom dostarczać miastu fermentowane wino. W tym samym roku zezwolili także mieszkańcom Retz na eksport swoich win do Europy Północnej, a nawet na dwór wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III Rosji. Architektura na głównym placu Retz odzwierciedla bogactwo zgromadzone w tym czasie dzięki większemu rozwojowi przemysłu winiarskiego Retz od decyzji Matthiasa. Matthias przebywał w mieście kilkakrotnie, przyjmując posłów z Francji, a także historyka Antonio Bonfiniego, którego po tej wizycie zatrudnił jako swoją osobistą historię. | |
| − | After the capture of the city he appointed Nikolaus Bethlen the captain of the city who started to build the castle later known as Gatterburg.<ref>{{cite web|author = Martin Hammerl|title = Retz – Gatterburg|publisher = burgen-austria.com|work = http://www.burgen-austria.com|location = Austria|url = http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|accessdate = 5 July 2011|date = 21 August 2007|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20111004060127/http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|archivedate = 4 October 2011|df = dmy-all}}</ref> Matthias Corvinus reissued the town's privileges, which is regarded as the origin of the construction of the multi-storeyed central wine cellars, and on 11 November, he ordered ten suburban villages to submit fermented wine to the town.<ref>{{cite web|author = Reinhold Griebler|title = Austria's largest historical wine cellar in Retz. A subterranean walk of delights|publisher = Office of the Tourist Association|work = Erlebniskeller|location = Retz, Austria|url = http://www.erlebniskeller.at/en-ek-info1.htm|accessdate =5 July 2011}}</ref> In the same year he also allowed the citizens of Retz to export their wines to Northern Europe and even to the court of the [[Grand Duke of Moscow]] [[Ivan III of Russia]]. The architecture in the main square of Retz reflects the accumulated wealth from that time due to the greater growth of Retz's wine industry from Matthias's decision.<ref>{{cite web|author = Weingut Diem|title = Retzer Land. Wide Land.|publisher = Weingut Diem|work = http://www.diem-weine.at/|location = [[Obermarkersdorf]], Austria|url = http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|accessdate = 5 July 2011|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326144919/http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref> Matthias stayed in the town several times, receiving envoys from France as well as the historian [[Antonio Bonfini]], whom – after this visit – he hired as his personal historian.<ref name="Berzevicky">{{cite book|author = Albert Berzevicky|title = Beatrix királyné 1457–1508|trans-title=Queen Beatrice 1457–1508|url = http://mek.niif.hu/05800/05825/html/index.htm|accessdate =5 July 2011|publisher = Magyar Történelmi Társulat|location = [[Budapest]], Hungary|year = 1908|volume = 4|chapter = Lappangó ellentétek|trans-chapter=Unsurfaced hostilities|language = Hungarian}}</ref> | + | |
| + | After the capture of the city he appointed Nikolaus Bethlen the captain of the city who started to build the castle later known as Gatterburg.<ref>{{cite web|author = Martin Hammerl|title = Retz – Gatterburg|publisher = burgen-austria.com|work = http://www.burgen-austria.com|location = Austria|url = http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|accessdate = 5 July 2011|date = 21 August 2007|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20111004060127/http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|archivedate = 4 October 2011|df = dmy-all}}</ref> Matthias Corvinus reissued the town's privileges, which is regarded as the origin of the construction of the multi-storeyed central wine cellars, and on 11 November, he ordered ten suburban villages to submit fermented wine to the town.<ref>{{cite web|author = Reinhold Griebler|title = Austria's largest historical wine cellar in Retz. A subterranean walk of delights|publisher = Office of the Tourist Association|work = Erlebniskeller|location = Retz, Austria|url = http://www.erlebniskeller.at/en-ek-info1.htm|accessdate =5 July 2011}}</ref> In the same year he also allowed the citizens of Retz to export their wines to Northern Europe and even to the court of the [[Grand Duke of Moscow]] [[Ivan III of Russia]]. The architecture in the main square of Retz reflects the accumulated wealth from that time due to the greater growth of Retz's wine industry from Matthias's decision.<ref>{{cite web|author = Weingut Diem|title = Retzer Land. Wide Land.|publisher = Weingut Diem|work = http://www.diem-weine.at/|location = [[Obermarkersdorf]], Austria|url = http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|accessdate = 5 July 2011|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326144919/http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref> Matthias stayed in the town several times, receiving envoys from France as well as the historian [[Antonio Bonfini]], whom – after this visit – he hired as his personal historian.<ref name="Berzevicky">{{cite book|author = Albert Berzevicky|title = Beatrix királyné 1457–1508|trans-title=Queen Beatrice 1457–1508|url = http://mek.niif.hu/05800/05825/html/index.htm|accessdate =5 July 2011|publisher = Magyar Történelmi Társulat|location = [[Budapest]], Hungary|year = 1908|volume = 4|chapter = Lappangó ellentétek|trans-chapter=Unsurfaced hostilities|language = Hungarian}}</ref> | ||
==Footnotes== | ==Footnotes== | ||
| − | |||
| − | == | + | Najwcześniejszym znanym zapisem jest list Matthiasa napisany z obozowiska koło Retz 4 października, w którym nakazuje on sędziom królewskiego sądu zawieszenie rozstrzygnięcia sporu o dziedzictwo Töttös de Báthmonostor między biskupem pomocniczym Matthiasem Várdayem, Aladarem Várdayem, Michaelem Várady i Jannus Várday do przyjazdu z Austrii, podczas gdy król osobiście osądzi sprawę. |
| + | |||
| + | *{{note label|Zichy|a|a}} The earliest known recording is a letter from Matthias written from the encampment around Retz on 4 October, in which he orders the ''king's court judges'' to suspend the ruling over the dispute on Töttös de Báthmonostor-heritage between [[Auxiliary bishop]] Matthias Várday, Aladar Várday, Michael Várady and Jannus Várday until his arrival from Austria, whereas the King would judge the case in person.<ref name="Zichy">{{cite book|author = Ferencz Zichy|title = A Zichy és Vásonkeői gróf Zichy-család idősb ágának okmánytára = Codex diplomaticus domus senioris comitum Zichy de Zich et Vásonkeői|trans-title=The diplomatic codex of the Zichy family's older branch by the count of Vásonkő and Zichy|url = http://digitalia.tudaskozpont-pecs.hu/?p=2688|accessdate =5 July 2011|publisher = Magyar Történelmi Társulat|location = [[Budapest]], Hungary|year = 1915|volume = 11|language = Hungarian}}</ref> | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | |||
{{reflist|colwidth=30em}} | {{reflist|colwidth=30em}} | ||
Wersja z 12:33, 20 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Oblężenie Retz było konfliktem między Świętym Cesarstwem Rzymskim a Królestwem Węgier w 1486 roku. Było to częścią wojny austro-węgierskiej. Zdobycie miasta przez Węgry doprowadziło w końcu do rozkwitu przemysłu winiarskiego. The Siege of Retz was a conflict between the Holy Roman Empire and the Kingdom of Hungary in 1486. It was part of the Austro-Hungarian War. The Hungarian capture of the town eventually led to the prosperity of its wine industry. Spis treściOblężeniePo upadku Laa węgierski król Matthias Corvinus zwrócił się do Retza. Towarzyszył mu jego syn Jan Korwin. Podzielił swoją armię na trzy gałęzie, jedną złożoną głównie z Czech, drugą z Węgrów, a trzecią z lekkiej kawalerii Raci. Wraz z nimi oblegał miasto 4 października. Miasto było silnie ufortyfikowane i wymagało użycia broni oblężniczej. Garnizon dokonał kilku ucieczek, wycelowanych w transporty zaopatrzeniowe dla obozowiska oblegających. Te potyczki przyniosły niewielkie straty, ale były na tyle niepokojące, że królowie zdecydowali się zbliżyć okrążenie do murów i nakazać ostrzał z armat. Jego armia podkopała też wieże miejskiego fortu. Mieszkańcy Retz zdali sobie sprawę, że nadszedł czas, aby się poddać. Mieszkańcom udzielono królewskiego ułaskawienia, a Maciej wkroczył do miasta 10 października 1486 r. After the fall of Laa the Hungarian King Matthias Corvinus turned to Retz. He was accompanied by his son John Corvinus. He divided his army into three branches, one composed of mainly Bohemians, the second of Hungarians, and the third of the light cavalry of the Raci. He besieged the town with them on 4 October. The town was heavily fortified and required the engagement of siege weaponry. The garrison accomplished several break-outs, targeting the supply transports for the besiegers' encampment. These skirmishes caused minor casualties but were disturbing enough to make the kingng decide to draw the encirclement closer to the walls and to order their cannon bombardment. His army also undermined the towers of the town fort. The citizens of Retz realized it was time to surrender. The citizens were granted a royal pardon and Matthias entered the city on 10 October 1486.[2] NastępstwaPo zdobyciu miasta mianowali kapitanem miasta Nikolausa Bethlena, który rozpoczął budowę zamku znanego później jako Gatterburg. Matthias Corvinus ponownie wydał miejskie przywileje, które uważa się za początek budowy wielopiętrowych centralnych piwnic winnych, a 11 listopada nakazał dziesięciu podmiejskim wioskom dostarczać miastu fermentowane wino. W tym samym roku zezwolili także mieszkańcom Retz na eksport swoich win do Europy Północnej, a nawet na dwór wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III Rosji. Architektura na głównym placu Retz odzwierciedla bogactwo zgromadzone w tym czasie dzięki większemu rozwojowi przemysłu winiarskiego Retz od decyzji Matthiasa. Matthias przebywał w mieście kilkakrotnie, przyjmując posłów z Francji, a także historyka Antonio Bonfiniego, którego po tej wizycie zatrudnił jako swoją osobistą historię. After the capture of the city he appointed Nikolaus Bethlen the captain of the city who started to build the castle later known as Gatterburg.[3] Matthias Corvinus reissued the town's privileges, which is regarded as the origin of the construction of the multi-storeyed central wine cellars, and on 11 November, he ordered ten suburban villages to submit fermented wine to the town.[4] In the same year he also allowed the citizens of Retz to export their wines to Northern Europe and even to the court of the Grand Duke of Moscow Ivan III of Russia. The architecture in the main square of Retz reflects the accumulated wealth from that time due to the greater growth of Retz's wine industry from Matthias's decision.[5] Matthias stayed in the town several times, receiving envoys from France as well as the historian Antonio Bonfini, whom – after this visit – he hired as his personal historian.[6] FootnotesNajwcześniejszym znanym zapisem jest list Matthiasa napisany z obozowiska koło Retz 4 października, w którym nakazuje on sędziom królewskiego sądu zawieszenie rozstrzygnięcia sporu o dziedzictwo Töttös de Báthmonostor między biskupem pomocniczym Matthiasem Várdayem, Aladarem Várdayem, Michaelem Várady i Jannus Várday do przyjazdu z Austrii, podczas gdy król osobiście osądzi sprawę. *a The earliest known recording is a letter from Matthias written from the encampment around Retz on 4 October, in which he orders the king's court judges to suspend the ruling over the dispute on Töttös de Báthmonostor-heritage between Auxiliary bishop Matthias Várday, Aladar Várday, Michael Várady and Jannus Várday until his arrival from Austria, whereas the King would judge the case in person.[7] Przypisy
Szablon:Coord missing [[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_big.svg){kind=link}