Vlegyásza-hegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 25: Linia 25:
 
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie.
 
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie.
  
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
+
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
  
 
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny w regionie [[Kalotaszeg]] zaczynającym się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.
 
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny w regionie [[Kalotaszeg]] zaczynającym się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.
Linia 33: Linia 33:
 
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek]] (''Białych Kamieni'') z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
 
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek]] (''Białych Kamieni'') z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
  
[[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m.
+
[[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m.
  
 
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
 
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
  
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlang|Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. ''Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.
+
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlang|Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. 'Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==

Wersja z 16:03, 18 lut 2021

Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység, dawniej znane jako Kalota-havas (pol. Góry Vlegyásza (Vigyázó), rum. Masivul Vlădeasa) to północna część Bihar-hegység (gór Bihor) w środkowych Erdélyi-középhegység (górach Siedmiogrodu). Lázár Deák, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.

Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.

Topografia

Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami.

Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie.

Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające Nagy-Sebes (rum. Drăgan), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.

Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Kolozsvár, ale jest on szczególnie widoczny w regionie Kalotaszeg zaczynającym się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.

Plik:Fehér-kövek.jpg
Białe Kamienie (Fehér-kövek)

Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną Fehér-kövek (Białych Kamieni) z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.

Tolvaj-vár (pol. Zamek Złodziei, rum. Piatra Tâlharului) dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Bocsásza (rum. Buteasa) z 1792 m.

Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez potok Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina.

W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (rum. Poieni) o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi (rum. Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohogyő (rum. Bohodei) z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie Horgas-havas (rum. 'Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.

Galeria

Źródła

  • Palczer János: Bihar-Vlegyásza (Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998)

Zewnętrzne linki

Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)
Kalota-havas (węg.)
Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)
Masivul Vlădeasa (rum.)

Plik:Vlegyásza 1.jpg
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia:
okręg Bihor
okręg Alba
okręg Cluj
'
Miejsce Románia
Bihar megye
Fehér megye
Kolozs megye
Románia
Góry Erdélyi-középhegység
Najwyższy punkt Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
Rodzaj wulkaniczny
Lokalizacja
Góry
Relief Map of Romania.png
Fire.svg