Erdélyi szász univerzitás: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 17: | Linia 17: | ||
[[Plik:Székely Land.PNG|300px|thumb|left|Gebiete der drei Nationen<br />'''Blau:''' ''[[Szekler]]'',<br />'''Grau:''' ''[[Siebenbürger Sachsen]]'' nach dem Recht des [[Goldener Freibrief|Goldenen Freibriefs]],<br />'''Gelb:''' adeliger Komitatsboden]] | [[Plik:Székely Land.PNG|300px|thumb|left|Gebiete der drei Nationen<br />'''Blau:''' ''[[Szekler]]'',<br />'''Grau:''' ''[[Siebenbürger Sachsen]]'' nach dem Recht des [[Goldener Freibrief|Goldenen Freibriefs]],<br />'''Gelb:''' adeliger Komitatsboden]] | ||
| − | '''Erdélyi szász univerzitás''' (pol. ''Wspólnota Sasów'', niem. ''Sächsische Nationsuniversität'', łac. ''Concilium Transylvania Saxonicum'', rum. ''Universitatea Săsească'') | + | '''Erdélyi szász univerzitás''' (pol. ''Wspólnota Sasów'', niem. ''Sächsische Nationsuniversität'', łac. ''Concilium Transylvania Saxonicum'', rum. ''Universitatea Săsească'') − struktura terytorialna [[Sas]]ów w [[Siedmiogrod]]zie, który działała jako autonomiczna administracja od 1486 do 1876 roku, a od tego momentu aż do jej rozwiązania w 1937 roku jako fundacja. |
| − | + | Nazywano to „zebraniem głównych oficerów ze wszystkich klas i przewodniczących narodu saksońskiego, który rozstrzyga i ocenia sprawy narodowe”.<ref>Zitiert nach: Johann Georg Krünitz: ''Oeconomische Encyclopädie,'' 129. Teil, Berlin 1821, S. 411.</ref> | |
| − | |||
| − | + | So wurde „die Zusammenkunft der Oberofficianten aus allen Ständen und Stühlen der sächsischen Nation genannt, welche Nationalsachen schlichtet und richtet.“ | |
| − | |||
| − | So wurde „die Zusammenkunft der Oberofficianten aus allen Ständen und Stühlen der sächsischen Nation genannt, welche Nationalsachen schlichtet und richtet.“ | ||
== Znaczenie słowa == | == Znaczenie słowa == | ||
| − | + | Narodowy ''universitas'' składa się z łacińskich komponentów: natio − „lud, plemię” i universitas − „całość”. Słowo to oznacza „całość ludu” lub konkretnie „''całość Sasów Siedmiogrodu''” na terytorium ich przodków. | |
| − | |||
| − | |||
== Oryginalna funkcja == | == Oryginalna funkcja == | ||
Wersja z 13:23, 10 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Székely Land.PNG Gebiete der drei Nationen Blau: Szekler, Grau: Siebenbürger Sachsen nach dem Recht des Goldenen Freibriefs, Gelb: adeliger Komitatsboden Erdélyi szász univerzitás (pol. Wspólnota Sasów, niem. Sächsische Nationsuniversität, łac. Concilium Transylvania Saxonicum, rum. Universitatea Săsească) − struktura terytorialna Sasów w Siedmiogrodzie, który działała jako autonomiczna administracja od 1486 do 1876 roku, a od tego momentu aż do jej rozwiązania w 1937 roku jako fundacja. Nazywano to „zebraniem głównych oficerów ze wszystkich klas i przewodniczących narodu saksońskiego, który rozstrzyga i ocenia sprawy narodowe”.[1]
So wurde „die Zusammenkunft der Oberofficianten aus allen Ständen und Stühlen der sächsischen Nation genannt, welche Nationalsachen schlichtet und richtet.“ Spis treściZnaczenie słowaNarodowy universitas składa się z łacińskich komponentów: natio − „lud, plemię” i universitas − „całość”. Słowo to oznacza „całość ludu” lub konkretnie „całość Sasów Siedmiogrodu” na terytorium ich przodków. Oryginalna funkcjaSasi siedmiogrodzcy jako naród posiadłości w średniowiecznym Królestwie Węgier otrzymali rozległe specjalne prawa i przywileje już w 1224 r. Poprzez bezpośrednie nadanie praw przez węgierskich królów. Zostały one po raz pierwszy udokumentowane przez króla Andreasa II w Złotej Karcie. Dokument ten był jednak tylko wstępnym etapem stałej reprezentacji korporacyjno-politycznej w stosunku do pozostałych dwóch majątków Siedmiogrodu, Szeklern i węgierskiej szlachty. Na polu napięć między dwoma pozostałymi stanami a coraz słabszymi królami węgierskimi, Saksoński Uniwersytet Narodów, założony w 1486 r., Stał się narzędziem władzy, pod którym Sascy Siedmiogród gromadzili się aż do XIX wieku. To, by tak rzec, polityczna reprezentacja Saksończyków umożliwiła im działanie jako wspólnota dla świata zewnętrznego. Wewnętrznie, na ziemiach królewskich, na których Sasi Siedmiogród de facto posiadali autonomię i własne prawo (Eygenlandrecht), to instytucja kierowała samorządnością. Die Siebenbürger Sachsen als ständische Nation im mittelalterlichen Königreich Ungarn hatten durch eine direkte Rechtsvergabe der ungarischen Könige bereits 1224 weitgehende Sonderrechte und Privilegien erhalten. Im Goldenen Freibrief wurden diese von König Andreas II. erstmals verbrieft. Allerdings war diese Urkunde nur die Vorstufe einer festen ständisch-politischen Vertretung gegenüber den beiden anderen Ständen Siebenbürgens, den Szeklern und dem ungarischen Adel. Im Spannungsfeld zwischen den beiden anderen Ständen und den zunehmend geschwächten ungarischen Königen, formte sich die im Jahre 1486 gegründete Sächsische Nationsuniversität[2] zu einem Machtinstrument, unter dem sich die Siebenbürger Sachsen bis in das 19. Jahrhundert versammelten. Sie war sozusagen die politische Vertretung des sächsischen Volkes, die es als Gemeinschaft nach außen handlungsfähig machte. Nach innen, auf dem Königsboden, auf dem für die Siebenbürger Sachsen de facto Autonomie und ihr eigenes Recht (Eygenlandrecht) galt, war sie die Institution, welche die Selbstverwaltung lenkte. Politisch Beteiligte im mittelalterlichen Fürstentum SybenbuergenPolitycznie zaangażowany w średniowieczne księstwo „Sybenbuergen”Księstwo Transylwanii zostało politycznie podzielone na trzy klasy od późnego średniowiecza:
Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||