Udvarhelyszék

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Udvarhelyszék Herb Udvarhelyszék Herb Udvarhelyszék Inne nazwy Scaunul Odorhei Istnienie XII wiek - 1876 Państwo Románia Románia, Székelyföld Centrum Székelyudvarhely Główne osady Székelykeresztúr, Szentegyháza Populacja Populacja 121 586 Religia zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny Dane geograficzne Powierzchnia 2900  km² 18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów Aranyosszék Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék) Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék) Marosszék Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék) Plik:Szeklerland-planned seats.png Udvarhelyszék - kolor zielony Udvarhelyszék był jedną z siedzib Seklerów, czyli jednostek administracyjnych historycznego regionu Székelyföld. Tradycyjne centrum Székelyföld od wieków, z centrum Székelyudvarhely (rum. Odorheiu Secuiesc). Seklerowie zwoływali tu kilka zgromadzeń narodowych. Chociaż niektórzy kwestionują tradycyjną centralną rolę Udvarhely, nie występuje to w przypadku profesjonalistów zajmujących się Székelyföld lub specjalnym prawem seklerskim. Wśród wnikliwych znajomości tematu warto wspomnieć o opracowaniach György'ego Bodora i György Bónisa. W Karcie Seklera można znaleźć również: Wśród uchwał zebrania w Zaboli w 1466 r. „Strona niezadowolona z wyroku może odwołać się do sądu, a jeśli zechce, do małżonka Seklera, a następnie do królewskiego z nawyku, idź. Należy dodać, że każdy wnosi sprawę do własnego sądu, a nie gdzie indziej”. (SzO. III. 83-86) W dniu 20 listopada 1505 roku Zgromadzenie Narodowe Seklerów podjęło decyzję o skorygowaniu wymiaru sprawiedliwości i sądownictwa Seklerów, mając na celu uniknięcie dotychczasowych niedociągnięć, i zdecydowało o powołaniu sądu powszechnego obejmującego całość Székelyföld. Zgromadzenie Narodowe Seklerów, zwołane w Székelyudvarhely w kwietniu 1555 r., podjęło działalność kodyfikacyjną o znaczeniu epokowym, przyjmując Kodeks Postępowania i Procedury Seklera. Znajduje się w centralnej części Székelyföld, w dolinach strumieni Kis- i Nagy-Homoród, Vargyas oraz Nagy-Küküllő i Fehér-Nyikó, a także wzdłuż dopływów wymienionych wód. Udvarhelyszék zostało założone w pierwszej połowie XII wieku przez Seklerów, którzy przybyli tu z Bihar. Według innych historyków Seklerowie mieszkali na obecnym obszarze, jak mówią nazwy topograficzne i geograficzne, takie jak lasy Harghita, Réka, Kadicsa, Máré, Zete, Rapsonné, Tartod, Firtos i Budvár. Mówią o tym także nazwy miejscowości. Udvarhelyszék został zniesiony w 1876 roku systemu powiatowego. Zamiast tego utworzono komitat Udvarhely. Dziś jest w dużej mierze częścią okręgu Harghita. Populacja W 1870 r. liczyło 98 224 mieszkańców, Skład narodowościowy Węgrzy − 95,5%, Rumuni − 3,9%. Skład wyznaniowy reformowani − 36 272 (36,9%), rzymscy katolicy − 34 729 (35,4%), unitarianie − 22 770 (23,2%), grekokatolicy − 1 942 (2%), prawosławni − 1 873 (1,9%) inne religie − 638 Udvarhelyszék Obecnie Județul Alba Nazwa osady (XIX w.) Nazwa rumuńska Obecna lokalizacja Odsetek Węgrów (spis 2011) Uwagi Bözöd Bezid Maros 89,9% Bözödújfalu Bezidu Nou Maros 28,2% osada została prawie całkowicie zniszczona w okresie Ceausescu Lóc* Loțu Maros 100% Magyarzsákod Jacodu Maros 83,3% Szederjes Mureni Maros 86% Szentdemeter Dumitreni Maros 95,5% Székelyszállás Sălășuri Maros 88,5% Erdőfüle Filia Kovászna 99,5% Olasztelek Tălișoara Kovászna 98,9% Vargyas Vârghiș Kovászna 97,8% Homoródjánosfalva Ionești Brassó 97,7% Székelyzsombor Jimbor Brassó 84,4% Obecnie Județul Alba Nazwa osady (XIX w.) Nazwa rumuńska Obecna lokalizacja Odsetek Węgrów (spis 2011) Uwagi Abásfalva Aldea Hargita 99,7% Agyagfalva Lutița Hargita 100% Alsóboldogfalva Bodogaia Hargita 94,4% Alsósófalva Ocna de Jos Hargita 99,9% Atyha Atia Hargita 100% Ábránfalva Obrănești Hargita 100% Árvátfalva Arvățeni Hargita 99% Bágy Bădeni Hargita 100% Betfalva Betești Hargita 93,8% Békástelep Becaș Hargita 100% Béta Beta Hargita 100% Bikafalva Tăureni Hargita 100% Bogárfalva Bulgăreni Hargita 99,6% Bögöz Mugeni Hargita 98,1% Bucsin* Bucin Hargita 100% Csekefalva Cechești Hargita 92,3% Desághátalja* Deșag Hargita 100% Décsfalva Dejuțiu Hargita 100% Ége Ighiu Hargita 100% Énlaka Inlăceni Hargita 100% Etéd Atid Hargita 99,2% Farcád Forțeni Hargita 100% Farkaslaka Lupeni Hargita 98,7% Felsőboldogfalva Feliceni Hargita 97,4% Felsősófalva Ocna de Sus Hargita 94,1% Fenyéd Brădești Hargita 99,1% Fenyőkút* Fântâna Braziilor Hargita 100% Fiatfalva Filiaș Hargita 83,1% Firtosiláz* Laz-Firtănuș Hargita 100% Firtosmartonos Firtănuș Hargita 100% Firtosváralja Firtușu Hargita 96,7% Gagy Goagiu Hargita 98,2% Gyepes Ghipeș Hargita 98,7% Hidegkút* Vidacut Hargita 37,2% Hodgya Hoghia Hargita 100% Homoródalmás Merești Hargita 99,5% Homoródfürdő* Băile Homorod Hargita 92,7% Homoródkeményfalva Comănești Hargita 99% Homoródremete Călugăreni Hargita 100% Homoródszentlászló Vasileni Hargita 100% Homoródszentmárton Martiniș Hargita 97,7% Homoródszentpál Sânpaul Hargita 97,2% Homoródszentpéter Petreni Hargita 100% Ivómezeje Izvoare Hargita 100% Jászfalva Iașu Hargita 94,6% Kányád Ulieș Hargita 98,7% Kápolnásfalu Căpălnita Hargita 99,2% Kecset Păltiniș Hargita 99,5% Kecsetkisfalud Satu Mic Hargita 100% Kénos Chinușu Hargita 100% Kisgalambfalva Porumbenii Mici Hargita 100% Kismedesér Medișoru Mic Hargita 100% Kissolymos Șoimușu Mic Hargita 92,9% Kirulyfürdő* Băile Chirui Hargita 100% Korond Corund Hargita 94,5% Kőrispatak Crișeni Hargita 94,6% Küküllőkeményfalva Tîrnovița Hargita 100% Küküllőmező Poiana Târnavei Hargita 99,2% Küsmöd Cușmed Hargita 100% Lókod Locodeni Hargita 97,5% Lövéte Lueta Hargita 99,7% Magyarandrásfalva Andreeni Hargita 99,3% Magyarhidegkút Vidacutul Unguresc Hargita Dziś jest częścią Hidegkút Máréfalva Satu Mare Hargita 96,8% Mátisfalva Mătișeni Hargita 100% Medesér Medișoru Hargita 100% Miklósfalva Nicolești Hargita 100% Nagygalambfalva Porumbenii Mari Hargita 99,3% Nagysolymos Șoimușu Mare Hargita 99,4% Nyikómalomfalva Morăreni Hargita 99,8% Ocfalva Oțeni Hargita 100% Oklánd Ocland Hargita 97,7% Oroszhegy Dealu Hargita 99% Parajd Praid Hargita 96,5% Patakfalva Văleni Hargita 100% Pálpataka* Valea lui Pavel Hargita 99,2% Recsenyéd Rareș Hargita 100% Sándortelke Alexandrița Hargita 100% Sikaszómezeje* Șicasău Hargita 99,2% Siklód Șiclod Hargita 100% Solymosiláz* Laz-Șoimuș Hargita 100% Sükő Cireșeni Hargita 100% Szencsed* Sâncel Hargita 100% Szentábrahám Avrămești Hargita 99,2% Szentkeresztbánya* Minele Lueta Hargita 99,3% Székelyandrásfalva Săcel Hargita 2,7% Székelybetlenfalva Beclean Hargita Dziś część Székelyudvarhely Székelydálya Daia Hargita 97,1% Székelyderzs Derjiu Hargita 98,7% Székelydobó Dobeni Hargita 100% Székelyfancsal Fincel Hargita 99,3% Székelyhidegkút Vidacutul Român Hargita Dziś jest częścią Hidegkút Székelykeresztúr Cristuru Secuiesc Hargita 96,4% Székelymagyaros Aluniș Hargita 100% Székelymuzsna Mujna Hargita 96,9% Székelylengyelfalva Polonița Hargita 98,7% Székelypálfalva Păuleni Hargita 100% Székelyszenterzsébet Eliseni Hargita 91,1% Székelyszentmihály Mihăilani Hargita 100% Székelyszentkirály Sîncrai Hargita 98,3% Székelyszenttamás Tămașu Hargita 99,2% Székelyudvarhely Odorheiu Secuiesc Hargita 95,6% Székelyvarság* Vărșag Hargita 99,7% Székelyvécke Vețca Hargita 97,7% Szentegyházasfalu Vlăhița Hargita 98,8% Szentlélek Bisericani Hargita 100% Tarcsafalva Tărcești Hargita 100% Telekfalva Teleac Hargita 100% Tibód Tibod Hargita 97,9% Újszékely Secuieni Hargita 96,5% Üknyéd* Valea Rotundă Hargita 100% Ülke Ulcani Hargita 99,7% Városfalva Orășeni Hargita 99,6% Vágás Tăietura Hargita 100% Újlak* Uilac Hargita 7,4% Zetelaka Zetea Hargita 99,6% Zeteváralja* Sub Cetate Hargita 97,9% Tájegységei Erdővidék (egy része) Homoród mente Nyikó mente Sóvidék (egy része) Źródła Magyar néprajzi lexikon V. (Szé–Zs). Főszerk. Ortutay Gyula. Budapest: Akadémiai. 1982. str. 399–400. ISBN 963-05-2443-0 Szekeres Lukács Sándor: Székely Mózes Erdély székely fejedelme Przypisy