Marosszék

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Szeklerland-planned seats.png Marosszék - kolor pomarańczowy Marosszék (pol. Lokacja Maros, rum. Scaunul Mureș) − jedna z lokacji Seklerów, czyli jednostka administracyjna historycznego regionu Székelyföld. Jej siedzibą był Marosvásárhely (rum. Târgu Mureş), gdzie znajdowała się urząd komitatu. Marosszék należał do górnej doliny Kis-Küküllő (z centrum targowym Erdőszentgyörgy), doliny Nyárád (folyó) (z centrum targowym Nyárádszereda) i wiosek wokół Marosvásárhely. Marosszék przestał istnieć podczas podziału z roku 1876 roku, gdy to został włączony do komitatu Maros-Torda vármegye. Lokalizacja Znajdował się się w środkowo-północno-wschodniej części Erdélyi-medence (basenu siedmiogrodzkiego), w zachodniej części Székelyföld. Zgodnie z obecnym podziałem administracyjnym w Rumunii Marosszék tworzy środkowa i wschodnia część okręgu Mureş. Wymiary: 100 km w kierunku zachód-wschód i średnio 30 km w kierunku północ-południe. Jego powierzchnia wynosi około 2500 km². Topografia Większość jest pagórkowata, na północnym wschodzie znajdują się pasma gór Görgényi-havasok (Görgényi). Jego najwyższym punktem jest Mező-havas o wysokości 1777 m. Jego średnia wysokość to 400-500 m, wysokość wzniesień rośnie z zachodu na wschód. Jego najniższy punkt znajduje się obok Nyárádtő w dolinie Maros (rum. Mureş), na wysokości 300 metrów nad poziomem morza. Z punktu widzenia petrologii w górach najczęściej występują skały wulkaniczne, dolne partie zbudowane są ze skał osadowych. Obszar wokół Szováta (Sovaty) jest bardzo bogaty w sól kamienną, dlatego obszar ten nazywany jest Sóvidéknek (Regionem Solnym). Jednostki regionalne Mezőség południowo-wschodnia część, zwana Székely-Mezőség. Maros völgye (a Gernyeszeg i Nyárádtő część, tu leży Marosvásárhely (Târgu Mureş). Nyárádmente Sóvidék (Region solny) część zachodnia. Görgényi-havasok część południowo-zachodnia. Klimat Średnia roczna temperatura wynosi 7-9° C na wzgórzach i 3-5° C w górach. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec (18-19° C), a najzimniejszym styczeń (-3÷-5° C). Najniższą temperaturę (-32° C) odnotowano w 1942 r. w Marosvásárhely (Târgu Mureş), a najwyższą (+40° C) w 1952 r. w Szabéd. Roczne opady wynoszą około 550 mm w Mezőség i mogą przekraczać 1000 mm w górach. Liczba godzin słonecznych to 1700-2100 rocznie. Populacja W 1870 r. liczyła 92.398 mieszkańców, z czego: skład narodowościowy Węgrzy − 78%, Rumuni − 20% i Żydzi − 1,6%. Skład wyznaniowy reformowani − 49.898 (54%), rzymscy katolicy − 15.683 (17%), grekokatolicy − 13.326 (14,4%), unitarianie − 6.326 (6,8%), ortodoksi − 5.3016 (326 (5,7%), mozaiści − 1.511 (1,6%), a inne (głównie luterańskie) wyznania − 353. Marosszék Obecnie Județul Alba Nazwa osady (XIX w.) Nazwa rumuńska Obecna lokalizacja Odsetek Węgrów (spis 2011) Uwagi Ákosfalva Acățari Maros 92,5% Atosfalva Hotești Maros Dzisiaj część Hármasfalu Backamadaras Păsăreni Maros 93,8% Bazéd Bozed Maros 0% Bede Bedeni Maros 99,4% Berekeresztúr Bâra Maros 97,5% Bordos Bordoșiu Maros 65,2% Búzaháza Grâușorul Maros 76,3% Csiba Ciba Maros ? Csíkfalva Vărgata Maros 98,4% Cserefalva Stejeriș Maros 80,5% Csejd Cotuș Maros 97,4% Cseje Ceie Maros 97,8% Csittszentiván Sântioana de Mureș Maros 88,1% Csókfalva Cioc Maros Dzisiaj część Hármasfal Csöb Cibu Maros 96,9% Demeterfalva Dumitreștii Maros 99,4% Deményháza Dămieni Maros 98,9% Drekulyatelep* Drăculea Bandului Maros 20,5% Egerszeg Cornățel Maros Obecnie część Marosszentkirály Ehed Ihod Maros 98,3% Erdőcsinád Pădureni Maros 98,6% Erdőszentgyörgy Săngeorgiu de Pădure Maros 73,5% Édeságtelep* Șincai-Fănațe Maros 11,1% Fekete* Fănațe Maros 2,3% Feketelak Negrenii de Câmpie Maros 86% Feketepuszta* Pusta Maros 0,6% Fintaháza Cinta Maros 95,7% Folyfalva Foi Maros 98,8% Galambod Porumbeni Maros 59,3% Geges Ghinești Maros 94,3% Göcs Găiești Maros 86,4% Gyulakuta Fântânele Maros 97,2% Hagymásbodon Budiu Maros 42,3% Harasztkerék Roteni Maros 97,7% Harcó Hărțău Maros 62,8% Havad Neaua Maros 84,7% Havadtő Viforoasa Maros 90,5% Hármasfalu* Trei Sate Maros 95,3% Hidegvölgy* Valea Rece Maros 14,4% Hídvég Podeni Maros Dzisiaj część Marosvásárhely Ikland Icland Maros 87,8% Illyésmező Ilieși Maros 99,1% Istentó* Ișten-Tău Maros 6,2% Iszló Isla Maros 77,3% Jedd Livezeni Maros 72,2% Jobbágyfalva Valea Maros 89,5% Jobbágytelke Sâmbriaș Maros 97,6% Káposztásszentmiklós Nicolești Maros 96,8% Kebele Sânișor Maros 88,2% Kebeleszentivány Ivănești Maros 35% Kelementelke Călimănești Maros 94,8% Kendő Cându Maros 94,7% Kibéd Chibed Maros 99,7% Kisadorján Adrianu Mic Maros 95% Kisgörgény Gruișor Maros 88,1% Kislekence Lechincioara Maros 2,7% Kisszentlőrinc Lăureni Maros 12,8% Kopac* Căpeți Maros 77,4% Koronka Corunca Maros 89,1% Lukafalva Gheorghe Doja** Maros 91,6% ** przemianowana na rumuńską w XX wieku Lukailencfalva Ilieni Maros 99,2% Lőrincfalva Leordeni Maros 96% Makfalva Ghindari Maros 96,7% Malomfalva Morești Maros 5,9% Marosagárd Poienița Maros 27,8% Marosbárdos Bărdești Maros 0,9% Marosesd* Mărășești Maros 21% Maroskeresztúr Cristești Maros 41,8% Maroskisfalud Micești Maros Dzisiaj część Marosszentkirály Marosszentanna Sântana de Mureș Maros 35,8% Marosszentgyörgy Sângeorgiu de Mureș Maros 56,3% Marosszentkirály Sâncraiu de Mureș Maros 44,8% Marosvásárhely** Tîrgu Mureș Maros 48% * średniowieczna nazwa: Székelyvásárhely Mája Maia Maros 97,3% Márkod Mărculeni Maros 94,4% Meggyesfalva Mureșeni Maros 41,3% Mezőbánd Band Maros 50,1% Mezőbergenye Berghia Maros 64,9% Mezőcsávás Ceuașu de Câmpie Maros 38,1% Mezőfele Câmpenița Maros 97,7% Mezőkölpény Culpiu Maros 68,4% Mezőmadaras Mădăraș Maros 80,8% Mezőménes Herghelia Maros 14,3% Mezőpanit Pănet Maros 96,7% Mezősámsond Gheorghe Șincai** Maros 57,2% ** przemianowana na rumuńską w XX wieku Mezőszabad Voiniceni Maros 0,4% Mezőuraly Oroiu de Câmpie Maros Dzisiaj część Székelyuraly Mikháza Călugăreni Maros 82,3% Nagyadorján Adrianu Mare Maros 94,1% Nagyernye Ernei Maros 82,5% Nagyvölgy* Valea Mare Maros 1,1% Náznánfalva Nazna Maros 8,9% Nyárádandrásfalva Sântandrei Maros Dzisiaj część Nyárádszereda Nyárádbálintfalva Bolintineni Maros 21,4% Nyárádgálfalva Gălești Maros 94,6% Nyárádkarácson Crăciunești Maros 67,9% Nyárádköszvényes Mătrici Maros 95,9% Nyárádmagyarós Măgherani Maros 97,2% Nyárádremete Eremitu Maros 91% Nyárádselye Șilea Nirajului Maros 99,8% Nyárádszentanna Sântana Nirajului Maros Dzisiaj część Nyárádszereda Nyárádszentbenedek Murgești Maros 93,7% Nyárádszentimre Eremieni Maros 93,8% Nyárádszentlászló Sânvăsii Maros Nyárádszentmárton Mitrești Maros 94,2% Nyárádszentsimon Sânsimion Maros 100% Nyárádszereda Miercurea Nirajului Maros 93% Nyárádtő Ungheni Maros 14,3% Nyomát Maiad Maros 76,8% Rava Roua Maros 96,9% Remeteszeg Remetea Maros 35,6% Rigmány Rigmani Maros 100% Seprőd Drojdii Maros 86,7% Somosd Cornești Maros 92,4% Sóvárad Sărățeni Maros 94,2% Süketfalva Surda Maros Dzisiaj część Demeterfalva Szabéd Săbed Maros 93,2% Szakadát* Săcădat Maros 89,4% Száltelek Țiptelnic Maros 13,1% Szentháromság Troița Maros 98,9% Székelyabod Abud Maros 100% Székelybere Bereni Maros 80,8% Székelybós Bozeni Maros 96,6% Székelybő Beu Maros 98,9% Székelycsóka Corbești Maros 97,5% Székelyhodos Hodoșa Maros 87,2% Székelykakasd Vălureni Maros 85,8% Székelykál Călușeri Maros 88,6% Székelykövesd Cuieșd Maros 55,6% Székelymoson Moșuni Maros 30,6% Székelysárd Șardu Nirajului Maros 71,1% Székelysóspatak Șăușa Maros 1,4% Székelyszentistván Ștefănești Maros Dzisiaj częśćHármasfalu Székelytompa Tâmpa Maros 94,8% Székelyuraly Oroiu Maros 0% Székelyvaja Vălenii Maros 93,9% Székes Săcăreni Maros 89,4% Szentgerice Gălățeni Maros 91,7% Szénáságy Fănațele Mădărașului Maros 87,1% Szolokma Solocma Maros 98,5% Szováta Sovata Maros 89,1% Szövérd Suveica Maros 98,4% Torboszló Torba Maros 100% Tófalva* Tofalău Maros 75% Udvarfalva Curteni Maros 96% Vadad Vadu Maros 73,5% Vadasd Vădaș Maros 91,7% Vajdaszentivány Voivodeni Maros 63,2% VárhegyVárhegy Chinari Maros 42,2% Vármező* Câmpu Cetății Maros 97,3% Vece Veța Maros 0% Zabytki Bocskai István statue in Nyárádszereda.jpg A Bocskai szobor a református templom előtt Nyárádszeredában Hungarian coat of arm monument in Nyárádköszvényes.jpg A megmaradás emlékműve Nyárádköszvényesen Sovata 2.jpg A Medve-tó Szovátán Fortified church of Marosvasarhely.jpg The fortified church of Marosvásárhely Teleki Library Marosvasarhely.jpg Teleki Library, commonly known as the Teleki Téka, established in 1802 Royal Court of Appeal Marosvasarhely.jpg Building of the Royal Court of Appeal in Marosvásárhely Rhédey Castle in Mezosamsond.jpg Castle of the Rhédey noble family in Mezősámsond View of Marosvararhely and surroundings.jpg View of Marosvásárhely and surroundings Źródła Magyar néprajzi lexikon III. (K–Né). Főszerk. Ortutay Gyula. Budapest: Akadémiai. 1980. s. 522. ISBN 963-05-1288-2

Marosszék (węg.) Lokacja Maros (pol.) Scaunul Mureș (rum.) címer címer Istnienie XIII wiek - 1876 Państwo Románia Rumunia, Székelyföld Centrum Marosvásárhely Główne osady Szováta, Nyárádszereda, Erdőszentgyörgy, Nyárádtő Populacja Religia reformowani, rzymscy katolicy, grekokatolicy, unitarianie, ortodoksi 18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów Aranyosszék Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék) Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék) Marosszék Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)