Pohronská Polhora: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 29: Linia 29:
  
 
'''Pohronská Polhora''' (węg. ''Erdőköz'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>, jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika [[Jakub Surovec|Jakuba Surovca]]<ref>[https://www.czsk.net/dotyky/10_2005/surovec.html Dotyky], www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].</ref>.
 
'''Pohronská Polhora''' (węg. ''Erdőköz'')– [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>, jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika [[Jakub Surovec|Jakuba Surovca]]<ref>[https://www.czsk.net/dotyky/10_2005/surovec.html Dotyky], www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].</ref>.
 +
 +
== Populacja ==
  
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
Linia 38: Linia 40:
 
* [[Ukraińcy]] – 0,17%
 
* [[Ukraińcy]] – 0,17%
 
* [[Węgrzy]] – 0,17%
 
* [[Węgrzy]] – 0,17%
 +
 +
=== Wyznania ===
  
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
Linia 47: Linia 51:
 
* Nie podano – 2,15%
 
* Nie podano – 2,15%
  
== Dejiny ==
+
== Historia ==
Počiatky histórie obce siahajú do roku [[1786]], kedy z jedenástich osád Hornej Oravy prichádzajú na územie terajšej obce prví osadníci zaoberajúci sa najmä chovom oviec, drevorubačstvom a povozníctvom. Dôvodom jej založenia boli časté prepady zbojníckych skupín, ktoré napádali obchodníkov a cestujúcich prechádzajúcich cez sedlo [[Zbojská]].
+
 
 +
Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., Kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez Zbojską Przełęcz.
 +
 
 +
Počiatky histórie obce siahajú do roku [[1786]], kedy z jedenástich osád Hornej Oravy prichádzajú na územie terajšej obce prví osadníci zaoberajúci sa najmä chovom oviec, drevorubačstvom a povozníctvom. Dôvodom jej založenia boli časté prepady zbojníckych skupín, ktoré napádali obchodníkov a cestujúcich prechádzajúcich cez sedlo [[Zbojská]].
 +
 
 +
Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m npm), a najwyższym szczytem dziury Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu Muránska planina. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.
 +
 
 +
V obci žije dnes 1718 obyvateľov a chotár sa rozprestiera na ploche 3 773 ha. Najnižšie položeným bodom je dolina Liesková ({{mnm|600}}) a najvyšším miestom je vo výške 1441 m vrchol Fabovej hole, ktorý je i najvyšším vrcholom mikroregiónu [[Muránska planina]]. Obec žije bohatým kultúrnym a spoločenským životom. Je tu kultúrne stredisko a v budove obecného úradu je zriadená historická expozícia života a tradícií obyvateľov obce.
 +
 
 +
== Kultura i atrakcje ==
 +
=== Pomniki ===
 +
 
 +
 
  
V obci žije dnes 1718 obyvateľov a chotár sa rozprestiera na ploche 3 773 ha. Najnižšie položeným bodom je dolina Liesková ({{mnm|600}}) a najvyšším miestom je vo výške 1441 m vrchol Fabovej hole, ktorý je i najvyšším vrcholom mikroregiónu [[Muránska planina]]. Obec žije bohatým kultúrnym a spoločenským životom. Je tu kultúrne stredisko a v budove obecného úradu je zriadená historická expozícia života a tradícií obyvateľov obce.
 
  
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
=== Pamiatky ===
 
 
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Michal (anjel)|sv. Michala archanjela]], jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba s polkruhovým ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z rokov [[1802]]-[[1808]]. Interiér je zaklenutý pruskou [[klenba|klenbou]], svätyňa konchou. [[Oltár]] je [[neogotika|neogotický]] z konca [[19. storočie|19. storočia]]. Fasády kostola sú hladké, veža z roku [[1835]] je členená lizénovými pásmi a ukončená barokovou helmicou s laternou. Pri kostole sa nachádza zvonica z roku [[1843]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Michal (anjel)|sv. Michala archanjela]], jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba s polkruhovým ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z rokov [[1802]]-[[1808]]. Interiér je zaklenutý pruskou [[klenba|klenbou]], svätyňa konchou. [[Oltár]] je [[neogotika|neogotický]] z konca [[19. storočie|19. storočia]]. Fasády kostola sú hladké, veža z roku [[1835]] je členená lizénovými pásmi a ukončená barokovou helmicou s laternou. Pri kostole sa nachádza zvonica z roku [[1843]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
Linia 80: Linia 93:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
 +
 
<gallery>
 
<gallery>
image:Pohronská Polhora church.JPG|Kostol sv. Michala archanjela
+
image:Pohronská Polhora church.JPG|Kościół św. Michała Archanioła
</gallery><big>Vrchy</big>  
+
</gallery><big>Góry</big>  
  
 
* Lešník
 
* Lešník

Wersja z 16:08, 4 kwi 2021

Pohronská Polhora je obec na Slovensku v okrese Brezno.

Pohronská Polhora (węg. Erdőköz)– wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze bezpośrednie wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1786[1], jakkolwiek wiadomo, że już w roku 1740 schwytano w niej słynnego zbójnika Jakuba Surovca[2].

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1756 osób, w tym 891 kobiet i 865 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Historia

Początki historii miejscowości sięgają 1786 r., Kiedy to na teren obecnej wsi przybyli pierwsi osadnicy z jedenastu osad Horná Orava, zajmujący się głównie hodowlą, wyrębem i spedycją owiec. Powodem jego powstania były częste napady bandytów, które napadały na handlarzy i pasażerów przejeżdżających przez Zbojską Przełęcz.

Počiatky histórie obce siahajú do roku 1786, kedy z jedenástich osád Hornej Oravy prichádzajú na územie terajšej obce prví osadníci zaoberajúci sa najmä chovom oviec, drevorubačstvom a povozníctvom. Dôvodom jej založenia boli časté prepady zbojníckych skupín, ktoré napádali obchodníkov a cestujúcich prechádzajúcich cez sedlo Zbojská.

Obecnie wieś zamieszkuje 1718 mieszkańców, a jej powierzchnia wynosi 3773 ha. Najniższym punktem jest dolina Liesková (600 m npm), a najwyższym szczytem dziury Fabova na wysokości 1441 m n.p.m., który jest jednocześnie najwyższym szczytem mikroregionu Muránska planina. Wieś prowadzi bogate życie kulturalne i społeczne. Znajduje się tu ośrodek kultury, aw budynku urzędu gminy znajduje się wystawa historyczna z życiem i tradycjami mieszkańców wsi.

V obci žije dnes 1718 obyvateľov a chotár sa rozprestiera na ploche 3 773 ha. Najnižšie položeným bodom je dolina Liesková (600 m n. m.) a najvyšším miestom je vo výške 1441 m vrchol Fabovej hole, ktorý je i najvyšším vrcholom mikroregiónu Muránska planina. Obec žije bohatým kultúrnym a spoločenským životom. Je tu kultúrne stredisko a v budove obecného úradu je zriadená historická expozícia života a tradícií obyvateľov obce.

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Rímskokatolícky kostol sv. Michala archanjela, jednoloďová klasicistická stavba s polkruhovým ukončením presbytéria a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z rokov 1802-1808. Interiér je zaklenutý pruskou klenbou, svätyňa konchou. Oltár je neogotický z konca 19. storočia. Fasády kostola sú hladké, veža z roku 1835 je členená lizénovými pásmi a ukončená barokovou helmicou s laternou. Pri kostole sa nachádza zvonica z roku 1843.[5] Kostol je známy svojou unikátnou výzdobou z jesenných plodov a obrazov z prírodných materiálov, ktorá sa každoročne realizuje koncom septembra počas Michalských hodov.
  • Starý cintorín so súborom historických liatinových krížov z prelomu 19. a 20. storočia, kultúrna pamiatka.[6]
Góry
  • Lešník
  • Fabova hoľa
  • Psica

Linki zewnętrzne

Pohronská Polhora
wieś
Kostol sv. Michala archanjela
Pôvod názvu: Pohronská - ponieważ Pohronská Polhora należy do Horné Pohronie = Horehronie

Polhora - bo pół góry jest ścięte, a nam zostało tylko pół góry

Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodný tok Lipianka
Powierzchnia 35,77 km² (3577 ha) [7]
Populacja 1 729 (31. 12. 2020) [8]
Gęstość 48,34 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1768[5]/1786[6]
Starosta Dušan Nepšinský[9] (KDH)
PSČ 976 56
ŠÚJ 508888
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Hlavná 62
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048/618 93 68
Fax 048/618 93 67
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Pohronská Polhora
Strona: ppolhora.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°45′19″S 19°47′57″V

Przypisy

  1. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. Dotyky, www.czsk.net [dostęp 2020-06-06].
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Pohronská Polhora- Kostol sv. Michala archanjela [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  6. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  7. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  8. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  9. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.