Beatrica Frankopan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Beatrica Frankapan)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:50%]]
+
#PATRZ [[Beatrica Frankapan]]
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Frangep%C3%A1n_Beatrix
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Frangep%C3%A1n_Beatrix&action=history
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
  
{|
+
[[Kategoria:Przekierowane]]
|
 
|}
 
 
 
{|
 
|-style="vertical-align:top;"
 
|
 
 
 
{|
 
|
 
|}
 
 
 
Frangepán Beatrix (1480 - Gyula, przed 27 marca 1510), chorwacki: Beatrica Frankopan, czeski: Beatrix Frankopan, niemiecki: Beatrix von Frangepan, włoski: Beatrice di Frangipan, polski: Beatrycze Frangepan, łacina: Beatrix de Frangepanibus. Po swoim pierwszym małżeństwie stał się tytułem najbogatszego właściciela ziemskiego i najbogatszej kobiety na Węgrzech jako spadkobierca majątku Hunyadi, po śmierci jej dzieci, królowej Bośni, banany chorwackiej, księżnej Troppau i księżniczki Hunedoary, Liptowa. Siostra Christophera Frangepana, żona Johna Corvina, wnuczka króla Macieja I i prawnuka króla Aragona Alfonza V. i Alfonza I, była dziesiątym (pokoleniem) potomkiem króla Stefana V. Przez swoje drugie małżeństwo II. Został siostrzenicą króla Węgier Ulaszlo.
 
 
 
<small><small>'''Frangepán Beatrix''' ([[1480]] – [[Gyula (település)|Gyula]], [[1510]]. [[március 27.]] előtt), {{horvátul|Beatrica Frankopan}}, {{csehül|Beatrix Frankopan}}, {{németül|Beatrix von Frangepan}}, {{olaszul|Beatrice di Frangipan}},  {{lengyelül|Beatrycze Frangepan}}, {{latinul|Beatrix de Frangepanibus}}. Az első házassága révén [[Boszniai uralkodók házastársainak listája|címzetes bosnyák királyné]], horvát bánné, Troppau és Liptó hercegnéje, Hunyad grófnéja, majd gyermekei halála után a Hunyadi-birtokok örököseként Magyarország legnagyobb földbirtokosává és leggazdagabb asszonyává vált. [[Frangepán Kristóf]] húga, [[Corvin János]] felesége, [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] király menye és [[V. Alfonz aragóniai király|V. Alfonz]] [[Aragónia uralkodóinak listája|aragón király]] és ''I. Alfonz'' néven [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] dédunokája, akinek a révén [[V. István magyar király]] 10. (generációs) leszármazottja volt. A második házassága révén [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] [[Magyarország uralkodóinak listája|magyar király]] unokahúga lett. </small></small>
 
 
 
==Życiorys==
 
 
 
[[Plik:Ansbach Stiftskirche Chor nII 2b Foto Andrea Goessel.jpg|thumb|left|180px|Beatrix hercegnő címere az ansbachi alapítványi templom ablaküvegén, rajta a felirat: Frangepán Beatrix, a jeles herceg úrnak, György brandenburgi őrgrófnak az első felesége.<ref>A latin eredeti így hangzik: ''Beatrix Frangipanibvs prima conivx illvstrissimi principis Dmi Dmi Georgii marchionis Brandenbvrgensis Zc.''</ref>]]
 
 
 
Córka humanistki Bernat Frangepán (1452 / 53-1527 / 29) i księżniczka Luozza z Marzano-Aragon [2]. Był blisko spokrewniony z Beatrix z Aragonii, który był wnukiem Beatrix, podczas gdy Beatrix Frangepán był prawnukiem Alfonsa V. [3]
 
 
 
<small><small>A [[Humanizmus|humanista]] műveltségű [[Frangepán Bernát]] ([[1452]]/[[1453|53]]–[[1527]]/[[1529|29]]) és [[Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné|Marzanói-Aragóniai Lujza]] rossanói hercegnő<ref>Lujza hercegnő [[V. Alfonz aragóniai király|V. Alfonz]] [[Aragónia uralkodóinak listája|aragón]] és [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi]] király természetes lányának, [[Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné|Aragóniai Eleonórának]] és Mariano Marzano rossanói hercegnek a lánya.</ref> lánya. Közeli rokonságban állt [[Aragóniai Beatrix magyar királyné|Aragóniai Beatrixszel]], aki az unokája, míg Frangepán Beatrix a dédunokája volt [[V. Alfonz aragóniai király|V. Alfonznak]].<ref>Lásd Cawley (2006–2015).</ref> </small></small>
 
 
 
Został żoną Johna Corvina w Modrus około 10 marca 1496 r. [4] Troje dzieci urodziło się z ich małżeństwa, jedna dziewczynka, Elżbieta w 1496 r. I dwóch chłopców, Krzysztof w 1499 r. I jedno urodziło się w rozdziale Budy 12 stycznia 1505 r., A do dziś nieświadomy Matthias, który w 1504 r. Przybył na świat po śmierci ojca, ale zmarł w dzieciństwie, przed swoim bratem w 1505 r. [5] Tibor Neumann zakłada, że ​​ten chłopiec nie został zapamiętany przez księcia Johna Corvina 11 września 1504 r., Kiedy nazwał swoje dzieci, Christopher i Elizabeth, aktem, ponieważ jeszcze się nie urodził [6]. Dyplom z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina” [7], na wniosek obywatela Budy im. Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa Tamása Bakócza, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dyplomu (12 stycznia 1505 r.), Ale przed śmiercią jej brata Kristófa (17 marca 1505 r.) Zmarł młodszy syn Jánosa Corvina, Frangepána Beatrixa [6].
 
 
 
<small><small>[[1496]]. [[március 10.|március 10]]-e körül [[Modrus]]ban [[Corvin János]] felesége lett.<ref>Lásd Schönherr (1894: 227).</ref> Házasságukból három gyermek született, egy leány, [[Corvin Erzsébet|Erzsébet]] [[1496]]-ban és két fiú, [[Corvin Kristóf|Kristóf]] [[1499]]-ben és egy a csak a [[Óbudai káptalan|budai káptalan]] [[1505]]. [[január 12.|január 12]]-ei jelentésében feltüntetett, és máig a feledés homályába vesző utószülött [[Corvin Mátyás (Corvin János fia)|Mátyás]], aki [[1504]]-ben, apja halála után jött a világra, de még csecsemőkorában, bátyja előtt meghalt [[1505]]-ben.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72–73">Lásd Neumann (2015: 72–73).</ref> Neumann Tibor feltételezi, hogy erről a fiúról azért nem emlékezett meg [[1504]]. [[szeptember 11.|szeptember 11]]-én [[Corvin János]] herceg, mikor egy intézkedése során megnevezi gyermekeit, Kristófot és Erzsébetet, mert még nem született meg.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> Az 1505-ös oklevél a "vitézlő Kristófnak és Mátyásnak, a méltóságos Corvin János herceg úr fiainak a  nevében"<ref>Idézi Neumann (2015: 72). [[Latin nyelv|Latin]] eredetiben: „nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis”  Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref> intézkedett egy Angelo Kanczlir nevű budai polgárnak, [[Bakócz Tamás]] [[Esztergomi érsekek listája|esztergomi érsek]] sógorának a kérésére, aki [[Mezőberény]]t szerette volna az elhunyt Corvin János adóssága fejében saját maga számára beiktattatni. Ezen oklevél kiállítása ([[1505]]. [[január 12.]]) után nem sokkal, de még bátyja, Kristóf halála ([[1505]]. [[március 17.]]) előtt halhatott meg Corvin János ls Frangepán Beatrix ifjabb fia.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> </small></small>
 
 
 
Z inicjatywy księżniczki Hedvig Teschen, wdowy po palatynie Istvánie Szapolyai, który w życiu najstarszego syna Beatrix, Christopher, obiecał wspierać Beatrix, jeśli ten syn (także) [8] umrze, że jego córka Erzsébet, odziedziczą majątki Hunyadi. Elżbieta została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. Z młodszym synem księżniczki Hedvig, György Szapolyai, który, zgodnie z umową, odziedziczy majątek Hunyadi po swojej przyszłej żonie [9]. György Szapolyai znalazł swoją śmierć na polu bitwy pod Mohács w 1526 roku. Beatrix Frangepán potwierdził to zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. W Rakolnok [10], ale po II. Węgierski król Ulaszlo podarował majątki wdowie i córce na cześć Jánosa Corvina, datowanego na 31 sierpnia 1506 r. [11], więc jednak Beatrix rozwiodła się z córką i Elżbietą, która została już awansowana na dziedziczkę Hunyadi, zastąpiła Elizabeth Pope w Boże Narodzenie 1507 r. Michał i prawnuk Palatyna Mate Palatczi. II. Ulaszlo potwierdził darowiznę królewską 5 stycznia 1508 r. [11] Elżbieta zmarła jednak wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., Po święceniach królewskich w Gyula [12]. Elizabeth była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Osiedla Hunyadi poszły do ​​ich matki, Frangepán Beatrix. [12]
 
 
 
<small><small>[[Hedvig tescheni hercegnő]]nek, [[Szapolyai István]] nádor özvegyének a kezdeményezésére, aki még Beatrix idősebbik fia, Kristóf életében megígérte, hogy támogatni fogja Beatrixot, amennyiben ez a fia (is)<ref>Feltételezhetően [[Corvin Mátyás (Corvin János fia)|Mátyás]] herceg halála után vetődött fel ez a lehetőség is.</ref> meghalna, hogy az [[ősiség]] törvényével összhangban előállott [[magszakadás]] miatt a lánya, Erzsébet örökölhesse a Hunyadi-birtokokat. Erzsébetet [[1505]]. februárjában [[Buda (történelmi település)|Budán]] eljegyezték Hedvig hercegnő kisebbik fiával, [[Szapolyai György|Szapolyai Györggyel]], aki a megállapodás szerint a leendő felesége révén szintén a Hunyadi-vagyon örököse lesz.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Szapolyai György a [[mohácsi csata]]mezőn lelte halálát [[1526]]-ban. Frangepán Beatrix ezt az eljegyzést a fia halála ([[1505]]. [[március 17.]]) után, [[1505]]. [[augusztus 25.|augusztus 25]]-én is megerősítette [[Rakovec|Rakolnokon]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref> de miután [[II. Ulászló magyar király]] [[1506]]. [[augusztus 31.|augusztus 31]]-én kelt adománylevelével [[Corvin János]] érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref> ezért Beatrix mégis felbontotta a lánya jegyességét, és az immár Hunyadi-örökössé előlépett Erzsébetet [[1507]]. karácsonyán [[Lippa|Lippán]] eljegyezte [[Pálóczi Mihály|Pálóczi Mihállyal]], [[Pálóczi Máté]] nádor dédunokájával. [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] a királyi adományozást [[1508]]. [[január 5.|január 5]]-én erősítette meg.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Erzsébet azonban az eljegyzést követően nem sokkal, még [[1508]] elején, a királyi szentesítés után meghalt [[Gyula (település)|Gyulán]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref> Erzsébet volt a [[Hunyadi-család]] utolsó tagja. A Hunyadi-birtokok édesanyjára, Frangepán Beatrixra szálltak.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small>
 
 
 
25 stycznia 1509 II. Z interwencji króla Węgier Ulászló Gyula poślubił ulubionego siostrzeńca króla György Brandenburgi, który był na dworze na Węgrzech [12], ale w marcu następnego roku Beatrix zmarła w wyniku poronienia. Osiedla Hunyadi przeniosły się do jej męża, György Brandenburg [13].
 
 
 
<small><small>[[1509]]. [[január 25.|január 25]]-én [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] [[Magyarország uralkodóinak listája|magyar király]] közbenjárására [[Gyula (település)|Gyulán]] feleségül ment a király kedvenc és Magyarországon az udvarban tartózkodó unokaöccséhez, [[Brandenburgi György]]höz,<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> de a következő év márciusában Beatrix egy vetélés következtében [[Gyula (település)|Gyulán]] elhunyt. A Hunyadi-birtokok ezzel a férjére, [[Brandenburgi György]]re szálltak.<ref>{{hiv-web |url= http://gyorkos.uw.hu/1500-1520/1500-1520.htm |cím= 1500–1521-ig tartó korszak eseményei Magyarországon |elérés=2016-2-8 |családnév= Györkös |keresztnév= Attila |munka= Törökvész |nyelv= magyar }}</ref> </small></small>
 
 
 
Beatrix została umieszczona obok córki Elżbiety w kościele franciszkańskim w Gyula. [12]
 
 
 
<small><small>Beatrixot a lánya, [[Corvin Erzsébet|Erzsébet]] mellé helyezték örök nyugalomra a [[Gyula (település)|gyulai]] [[Ferences rend|ferences]] templomban.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small>
 
 
 
==Przodkowie==
 
{{Ahnentafel-compact5
 
|style=font-size: 90%; line-height: 110%;
 
|border=1
 
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;
 
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
 
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
 
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
 
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
 
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
 
|1= 1. '''Frangepán Beatrix'''
 
|2= 2. [[Frangepán Bernát]]
 
|3= 3. [[Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné]]
 
 
 
|4= 4. [[Frangepán István]]
 
|5= 5. [[Estei Isotta vegliai grófné]]
 
|6= 6. [[Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg]]
 
|7= 7. [[Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné]]
 
|8= 8. [[Frangepán Miklós]]
 
|9= 9. [[Garai Dorottya bánné]]
 
|10= 10. [[III. Miklós modenai úr]]
 
|11= 11. [[Filippa della Tavola]]
 
|12= 12. [[Marzanói János Antal sessai herceg]]
 
|13= 13. [[Ruffo Covella sessai hercegné]]
 
|14= 14. [[V. Alfonz aragóniai király]]
 
|15= 15. [[Giraldona Carlino]]
 
|16= 16. [[Frangepán János vegliai gróf]]
 
|17= 17. [[Görzi Anna vegliai grófné]]
 
|18= 18. [[Garai Miklós (nádor, ?–1386)]]
 
|19= 19. N. N.
 
|20= 20. [[I. Albert modenai úr]]
 
|21= 21. Isotta Albaresani
 
|22= 22. N. N.
 
|23= 23. N. N.
 
|24= 24. [[Marzanói Jakab sessai herceg]]
 
|25= 25. [[Sanseverino Katalin sessai hercegné]]
 
|26= 26. Carlo Ruffo
 
|27= 27. Ceccarella Sanseverino
 
|28= 28. [[I. Ferdinánd aragóniai király]]
 
|29= 29. [[Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné]]
 
|30= 30. [[Enrico Carlino]]
 
|31= 31. [[Isabella Carlino]]
 
}}
 
 
 
 
 
==Gyermekei==
 
*1. férjétől, [[Corvin János]] ([[1473]]–[[1504]]) magyar trónkövetelőtől, címzetes [[Bosznia uralkodóinak listája|bosnyák királytól]], [[Horvát bánok listája|horvát bántól]], Troppau és Liptó hercegétől, Hunyad grófjától, 3 gyermek:
 
**[[Corvin Erzsébet|Erzsébet]] ([[1496]]–[[1508]]) hercegnő, első jegyese [[Szapolyai György]] ([[1488]] körül–[[1526]]), második jegyese [[Pálóczi Mihály]] (–[[1517]]), [[Pálóczi Máté]] nádor dédunokája
 
**[[Corvin Kristóf|Kristóf]] ([[1499]]–[[1505]]) herceg, a [[Hunyadi-család|Hunyadi-ház]] utolsó férfi leszármazottja
 
**[[Corvin Mátyás (Corvin János fia)|Mátyás]] ([[1504]]–[[1505]]), utószülött, apja halála után jött a világra, de még csecsemőkorában, bátyja előtt meghalt.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72–73"/>
 
*2. férjétől, [[Brandenburgi György|Hohenzollern György]] ([[1484]]–[[1543]]) brandenburgi őrgróftól, 1 gyermek:
 
**[[Brandenburgi N. liptói herceg(nő)|N.]] (gyermek) (elvetélt [[1510]])
 
 
 
* 1-cie od jej męża, [[János Corvin]] ([[1473]] - [[1504]]), węgierski pretendent do tronu, [[lista bośniackich władców | od bośniackiego króla]], [[lista chorwackich zakazów | chorwacka zmora]], Troppau i Liptów od Duke, Count of Hunedo, 3 dzieci:
 
** [[Elizabeth Elisabeth Corvin | Elizabeth]] ([[1496]] - [[1508]]) Księżniczka, pierwszy narzeczony [[György Szapolyai]] (około [[1488]] - [[1526]]), drugi narzeczony Prawnuk [[Mihály Pálóczi]] (- [[1517]]), palatyn z [[Máté Pálóczi]]
 
** [[Christopher Corvin | Christopher]] ([[1499]] - [[1505]]), ostatni męski potomek [[Hunyadi Family | Hunyadi House]]
 
** [[Matthias Corvin (syn Jánosa Corvina] | Matthias]] ([[1504]] - [[1505]]), urodził się po śmierci ojca, ale zmarł w dzieciństwie przed bratem. <Ref name = „Patrz Neumann 2015: 72-73” />
 
* 2-ci od jej męża, [[György Brandenburg | György Hohenzollern]] ([[1484]] - [[1543]]), hrabia Brandenburg, 1 dziecko:
 
** [[Brandenburg N. Liptov (kobieta) | N.]] (dziecko) (poronienie [[1510]])
 
 
 
==Przypisy==
 
{{izvori}}
 
 
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
|urzędnik            = Frangepán Beatrix
 
|imiona            =
 
|tytulatura        = Księżna Liptowa i Troppau (Opawy), hrabina Hunedoara
 
|grafika          = Frangepán_Beatrix_portré.jpg
 
|opis grafiki      = Księżna Beatrycze Frangepán
 
|herb              = Frangepán_család_címere.png
 
|opis herbu        = Herb rodziny Frangepán<br>z dwoma lwami
 
|faksymile        =
 
|opis faksymile    =
 
|dewiza            =
 
|1. tytuł          = Księżna Liptowa
 
|1. od            = 5 stycznia 1508
 
|1. do            = 27 marca 1510
 
|1. powołanie      =
 
|1. poprzednik    = [[Corvin Erzsébet]]
 
|1. następca      = [[Jerzy Hohenzollern]]
 
 
 
|2. tytuł          = Hrabina Hunedoara
 
|2. od            = 5 stycznia 1508
 
|2. do            = 27 marca 1510
 
|2. powołanie      =
 
|2. poprzednik    = [[Corvin Erzsébet]]
 
|2. następca      = [[Jerzy Hohenzollern]]
 
 
 
|3. tytuł          = Księżna Troppau (Opawa)<br>jako<br>Beatrix Frankopan / Beatrycze Frangepan
 
|3. od            = 7 kwietnia 1496
 
|3. do            = 1501
 
|3. powołanie      =
 
|3. poprzednik    = [[Palaiologosz Margit]]
 
|3. następca      = [[Maria von Ungarn]]
 
 
 
|4. tytuł          = Księżniczka Liptowa
 
|4. od            = 10 marca 1496
 
|4. do            = 4 grudnia 1504
 
|4. powołanie      =
 
|4. poprzednik    = [[Corvin Erzsébet]]
 
|4. następca      = [[Jerzy Hohenzollern]]
 
 
 
|klan              =
 
|ród              = [[Frangepán]]
 
|rodzina          =
 
|pochodzenie      = węgierskie
 
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
|data urodzenia    = [[1480]]
 
|miejsce urodzenia =
 
|data śmierci      = przed 27 marca 1510<br>(30 lat)
 
|miejsce śmierci  = [[Gyula]]
 
|przyczyna śmierci = naturalna ??
 
|miejsce spoczynku = Gyula - klasztor OO.Franciszkanów
 
|ojciec            = [[Frangepán Bernát]]<br>hrabia Krk i Modrus
 
|matka            =  Luiza Marzano d'Aragona
 
|rodzeństwo        = [[Frangepán Kristóf|Kristóf]]/Krsto, Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo
 
 
 
|1. związek        = mąż
 
|1. związek z      = [[Corvin János]]
 
|1. związek od    = 1496 ???
 
|1. związek do    = [[1504]]
 
|1. dzieci        = [[Corvin Erzsébet|Erzsébet]] / Elżbieta<br>[[Corvin Kristóf|Kristóf]] / Krzysztof<br>[[Corvin Mátyás|Mátyás]] / Maciej
 
 
 
|2. związek        = mąż
 
|2. związek z      = [[Jerzy Hohenzollern]]
 
|2. związek od    = 1505
 
|2. związek do    = [[1510]]
 
|2. dzieci        = NN (poronienie 1510)
 
|dokonania        =
 
|odznaczenia      =
 
|commons          =
 
|wikiźródła        =
 
|wikicytaty        =
 
}}
 
|}
 
 
 
{{SORTUJ:Frankopan, Beatrix}}
 
 
 
[[Kategoria:Frankopan]]
 
[[Kategoria:Ród Frankopan]]
 
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 

Aktualna wersja na dzień 18:39, 13 gru 2019

Przekierowanie do: