Kálti Márk: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Marek z Kaltu)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
(Usunięto przekierowanie do Marek z Kaltu)
Znacznik: Usunięto przekierowanie
Linia 1: Linia 1:
#PATRZ [[Marek z Kaltu]]
+
[[Kategoria:3]]
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Marek_z_Kaltu
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marek_z_Kaltu&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
  
[[Kategoria:Przekierowane]]
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
'''Marek z Kaltu''', ([[Język węgierski|węg.]]: ''Kálti Márk'') – żyjący w XIV wieku [[kanonik]] [[Katedra Panny Marii w Székesfehérvár|Katedry Panny Marii]] w [[Székesfehérvár]]ze, domniemany autor [[Kronika Ilustrowana|Kroniki Ilustrowanej]].
 +
 
 +
== Życiorys ==
 +
[[Plik:Képes krónika íródeák.jpg|thumb|Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)]]
 +
Był potomkiem rodziny szlacheckiej, drobnych posiadaczy ziemskich z [[Komitat Veszprém (historyczny)|komitatu Veszprém]] i zakonnikiem [[Zakony i zgromadzenia franciszkańskie|franciszkańskim]]. W latach 1336–1337 był kapłanem na dworze i kapelanem królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety Łokietkówny]], w latach 1342–1352 plebanem kościoła świętego Pawła w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]], w 1352 roku strażnikiem kaplicy królewskiej, [[székesfehérvár]]skim i [[veszprém]]skim kanonikiem, w latach 1353–1354 [[prepozyt]]em w Kő, a w 1358 roku kustoszem w Székesfehérvárze. Do połowy XIV wieku działał na dworze królewskim, badał i zapisywał dokumenty historyczne. Na ich podstawie stworzył ok. 1370 roku własną, napisaną po [[Język łaciński|łacinie]] obszerną kronikę, zaczynającą się od historii [[Hunowie|Hunów]] do zakończenia [[Zajęcie ojczyzny|zajmowania ojczyzny]] przez Węgrów i dalej do 1330 roku. Kopia tej kroniki to bogato ozdobiony malowanymi ilustracjami [[Kodeks (książka)|kodeks]], który do 1933 roku był przechowywany w [[Wiedeń|Wiedniu]], w dworskiej bibliotece i stąd jest też znany jako „Wiedeńska kronika ilustrowana”<ref>{{cytuj stronę|url=http://igazmagyarok.uw.hu/HU/01-tortenelem/alakok/Kalti-Mark.html/|tytuł=Kálti Márk|data dostępu=2016-02-14}}</ref>.
 +
 
 +
== Dzieła ==
 +
* Krónika a magyarok tetteiről – ''Kronika czynów Węgrów''
 +
* A magyarok első bejövetele – ''Pierwsze przybycie Węgrów''
 +
* A második bejövetel – ''Drugie przybycie''
 +
* Béldi-kódex – ''Kodeks Béldiego''
 +
* Thuróczi-krónika – ''Chronica Hungarorum'', ''[[Kronika Thurócziego]]''
 +
 
 +
== Literatura ==
 +
* Ki kicsoda a magyar irodalomban? ''(Kto jest kim w literaturze węgierskiej?)'', Tárogató Könyvek {{ISBN|963-86071-0-6}}
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{Przypisy}}
 +
 
 +
|
 +
{{Biogram infobox
 +
|imię i nazwisko      = Marek z Kaltu
 +
|imię i nazwisko org  = Kálti Márk
 +
|grafika              =
 +
|opis grafiki        =
 +
|podpis              =
 +
|data urodzenia      = XIV wiek
 +
|miejsce urodzenia    =
 +
|data śmierci        = XIV wiek
 +
|miejsce śmierci      =
 +
|zawód                = [[Duchowieństwo|duchowny katolicki]], [[Kronika|kronikarz]]
 +
|odznaczenia          =
 +
|commons              =
 +
|www                  =
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
[[Kategoria:Węgrzy]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Pisarze XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Średniowieczni kronikarze]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy kronikarze]]
 +
[[Kategoria:Importowane]]

Wersja z 07:02, 24 lut 2020

Marek z Kaltu, (węg.: Kálti Márk) – żyjący w XIV wieku kanonik Katedry Panny Marii w Székesfehérvárze, domniemany autor Kroniki Ilustrowanej.

Życiorys

Plik:Képes krónika íródeák.jpg
Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)

Był potomkiem rodziny szlacheckiej, drobnych posiadaczy ziemskich z komitatu Veszprém i zakonnikiem franciszkańskim. W latach 1336–1337 był kapłanem na dworze i kapelanem królowej Elżbiety Łokietkówny, w latach 1342–1352 plebanem kościoła świętego Pawła w Budzie, w 1352 roku strażnikiem kaplicy królewskiej, székesfehérvárskim i veszprémskim kanonikiem, w latach 1353–1354 prepozytem w Kő, a w 1358 roku kustoszem w Székesfehérvárze. Do połowy XIV wieku działał na dworze królewskim, badał i zapisywał dokumenty historyczne. Na ich podstawie stworzył ok. 1370 roku własną, napisaną po łacinie obszerną kronikę, zaczynającą się od historii Hunów do zakończenia zajmowania ojczyzny przez Węgrów i dalej do 1330 roku. Kopia tej kroniki to bogato ozdobiony malowanymi ilustracjami kodeks, który do 1933 roku był przechowywany w Wiedniu, w dworskiej bibliotece i stąd jest też znany jako „Wiedeńska kronika ilustrowana”[1].

Dzieła

  • Krónika a magyarok tetteiről – Kronika czynów Węgrów
  • A magyarok első bejövetele – Pierwsze przybycie Węgrów
  • A második bejövetel – Drugie przybycie
  • Béldi-kódex – Kodeks Béldiego
  • Thuróczi-krónika – Chronica Hungarorum, Kronika Thurócziego

Literatura

  • Ki kicsoda a magyar irodalomban? (Kto jest kim w literaturze węgierskiej?), Tárogató Könyvek

Przypisy

  1. Kálti Márk. [dostęp 2016-02-14].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule

Marek z Kaltu
Kálti Márk

Urodziny XIV wiek
Śmierć XIV wiek
Zawód, zajęcie duchowny katolicki, kronikarz
[[Plik:{{{faksymile}}}|130x100px|alt=faksymile|{{{opis faksymile}}}]]
{{{opis faksymile}}}