Vuk Branković

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Herb Vuka Brankovicia Vuk Branković (serb. Вук Бранковић) – przedstawiciel wielkiego serbskiego rodu możnowładczego, władca Kosowego Pola, zięć króla Lazara Hrebeljanowicia (żona Mara). Walczył w bitwie na Kosowym Polu na czele rycerstwa ze swej dzielnicy, dowodząc prawym skrzydłem armii serbskiej. Po nierozstrzygniętej bitwie wycofał się bez większych strat ze swoimi wojskami. W 1392, widząc dalszy pochód Turków na ziemie bałkańskie, przyjął zwierzchnictwo sułtana i wpuścił armię turecką do Skopje. Odmówił wzięcia udziału w walce z Turkami w 1402. Zmarł w 1411. W tradycji ludowej i pieśniach poświęconych bitwie na Kosowym Polu został w niezgodny z prawdą sposób przedstawiony jako zdrajca Serbii, który przeszedł w czasie walki na stronę turecką. Legenda o zdrajcy Brankoviciu, skontrastowanym ze „świętym księciem” Lazarem pojawia się po raz pierwszy na piśmie w opracowaniu M. Orbiniego Il Regno degli Slavi z 1601. Zdaniem Doroty Gil negatywny wizerunek Vuka Brankovicia został wykreowany przez rywalizujący z rodem Brankoviciów ród Lazareviciów, zaś w ludowej pamięci zlał się z postaciami autentycznych zdrajców: Vlatka Vukovicia oraz Vuka Lazarevicia. Do utrwalenia archetypu „Brankovicia zdrajcy” w późniejszej historii przyczynili się Piotr II Petrowić-Niegosz, który w swoim najsłynniejszym utworze literackim Górski wieniec powtórzył ludowy wizerunek Vuka Brankovića, zaś w XX wieku biskup Mikołaj (Velimirović) w swoim cyklu kazań poświęconych bitwie na Kosowym Polu. Zobacz też Mit kosowski Przypisy Bibliografia W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. . {{#invoke:Cytuj|auto}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry|=problemy-w-cytuj|autor=|autor r=txt|cytat=txt|czasopismo=txt|data=|data dostępu=txt|format=txt|inni=txt|język=txt|miejsce=txt|odpowiedzialność=txt|opublikowany=txt|praca=txt|rozdział=txt|seria=txt|url=txt|tytuł=txt|wydanie=txt|wolumin=txt|numer=txt|wydawca=txt|opis=txt|redaktor=txt|s=txt|bibcode=txt|doi=txt|isbn=txt|issn=txt|lccn=txt|oclc=txt|pmc=txt|pmid=txt|arxiv=txt|jstor=txt|ol=txt|id=txt|archiwum=txt|odn=txt|zarchiwizowano=txt|typ nośnika=txt|dostęp=txt|patent=txt|kropka=txt}}gołe linki: {{#invoke:Sprawdź|pola z gołymi linkami|url=|archiwum=}} Vuk Branković (serbski cyrylica: Вук Бранковић, wymawiane [ʋûːk brǎːnkoʋit͡ɕ], 1345 - 6 października 1397) był serbskim średniowiecznym szlachcicem, który podczas upadku imperium serbskiego odziedziczył prowincję rozciągającą się na dzisiejszą południową i południowo-zachodnią Serbię, całe Kosowo, północna część dzisiejszej Republiki Macedonii Północnej i północna Czarnogóra. Jego lenno (i późniejsze państwo) było znane jako Oblast Brankovića (powiat Branković) lub po prostu jako Vukova zemlja (ziemia Vuka), którą utrzymywał pod tytułem gospodin (pan, sir), pod panowaniem księcia Łazarza Serbii. Po bitwie o Kosowo (1389) Vuk był krótko de facto najpotężniejszym władcą Serbii. Vuk Branković (Szablon:Lang-sr-cyr, Szablon:IPA-sh, 1345 – 6 October 1397) was a Serbian medieval nobleman who, during the Fall of the Serbian Empire, inherited a province that extended over present-day southern and southwestern Serbia, entire Kosovo, the northern part of present day Republic of North Macedonia, and northern Montenegro. His fief (and later state) was known as Oblast Brankovića (District of Branković) or simply as Vukova zemlja (Vuk's land), which he held with the title of gospodin (lord, sir), under Prince Lazar of Serbia. After the Battle of Kosovo (1389), Vuk was briefly the de facto most powerful Serbian lord. Origins Branković urodził się w 1345 r. [1] i należał do serbskiej rodziny szlacheckiej, która odgrywała znaczącą rolę pod dynastią Nemanjić w XIII i XIV wieku. Vuk był synem Branko Mladenovića (zmarł przed 1365 r.), Który otrzymał wysoki tytuł sevastokratora od cesarza Stefana Dušana (r. 1331–1355) i pełnił funkcję gubernatora Ochrydy (dzisiejsza Macedonia). Dziadkiem Vuka był Mladen (zmarł po 1326 r.), Który był Żupanem (hrabią) w Trebinje pod panowaniem króla Stefana Milutina (1282–1321) i vojvoda (księciem) za króla Stefana Dečańskiego (1321–1331). Późniejsze kroniki twierdziły, że Branković pochodził od Vukana Nemanjića, syna Stefana Nemanji. Branković was born in 1345, and belonged to a Serb noble family which held a prominent role under the Nemanjić dynasty in the 13th and 14th century. Vuk was a son of Branko Mladenović (died before 1365), who received the high court title of sevastokrator from Emperor Stefan Dušan (r. 1331–1355) and served as governor of Ohrid (present day Macedonia). Vuk's grandfather was Mladen (died after 1326), who was župan (count) in Trebinje under King Stefan Milutin (1282–1321) and vojvoda (duke) under King Stefan Dečanski (1321–1331). Later chronicles alleged that the Branković descended from Vukan Nemanjić, son of Stefan Nemanja. Expansion Plik:Realm of Brankovic Vuk XIV c.png Realm of Vuk Branković in the 14th century Plik:Central balkans 1373 1395.png States in the Central Balkans (including Realm of Vuk Branković) in 1373-1395 Po śmierci ojca Vuk i jego bracia Grgur i Nikola Radonja zostali zmuszeni przez króla Vukašina Mrnjavčevicia do opuszczenia ziemi w zachodniej Macedonii (Ochryda) i wycofali się w dolinę Drenicy (środkowe Kosowo). Stamtąd Vuk, który posiadał jedynie skromny tytuł gospodarkiin (lord, sir), zaczął rozszerzać swoje królestwo i tworzyć własne państwo. Skorzystał ze śmierci króla Vukašina w bitwie pod Maricą (1371) i zajął swoje ziemie w południowej części Kosowa i północnej Macedonii wraz z miastem Skopje. Punktem zwrotnym w którym wstąpił Vuk do władzy w Serbii po Niemenji, było małżeństwo z Marą, córką najpotężniejszego magnata serbskiego, księcia Lazara Hrebeljanovicia, który przyniósł mu znaczne ziemie w Kosowie i mieście Zvečan jako posag. To małżeństwo przypieczętowało sojusz między dwoma domami i zapewniło Lazarowi pomoc w przyszłych planach Vuka, chociaż w zamian Vuk musiał uznać Lazara za swojego feudalnego seniora. Niedługo po ślubie Lazar, Vuk i król Bośnia Tvrtko I zaatakowali Żupana Nikolę Altomanovića, który rządził w zachodniej części Serbii, a podbili i podzielili jego ziemie w 1373 roku. W podziale ziemi Altomanovića Vuk zdobył obszary Raški ( w tym stara serbska stolica Ras) i ląduje w Polimlje (północna Czarnogóra). Po śmierci Đuryđ I Balšića (13 stycznia 1378 r.) Vuk zdobył swoje miasta Prizren i Peć oraz okolicę Metohija. [2] W szczytowym okresie królestwo Branković rozciągało się od Sjenicy na zachodzie do Skopje na wschodzie, a stolicami były miasta Priština i Vučitrn. Najważniejszymi miastami prowincji Vuk były Priština, Prizren, Peć, Skopje i Ras, a także bogate osady górnicze Trepča, Janjevo, Gluhavica i inne. [3] After their father's death, Vuk and his brothers Grgur and Nikola Radonja were forced by king Vukašin Mrnjavčević to leave their land in western Macedonia (Ohrid), and they retreated to the valley of Drenica (central Kosovo). From there Vuk, who only held the humble title of gospodin (lord, sir), started to expand his realm and to create his own state. He took advantage of the death of king Vukašin in the Battle of Maritsa (1371), and occupied his lands in the southern part of Kosovo and northern Macedonia with the city of Skopje. The turning point of Vuk's ascension to power in post-Nemanjić Serbia was his marriage with Mara, daughter of the most powerful Serbian magnate prince Lazar Hrebeljanović, which brought him substantial lands in Kosovo and the city of Zvečan as dowry. This marriage sealed the alliance between two houses and secured Lazar's assistance for Vuk's future plans, although Vuk in return had to acknowledge Lazar as his feudal senior. Soon after the marriage, Lazar, Vuk and king Tvrtko I of Bosnia attacked župan Nikola Altomanović, who ruled in the western part of Serbia, and conquered and divided his lands in 1373. In the partition of Altomanović's land, Vuk got areas of Raška (including the old Serbian capital Ras) and lands in Polimlje (northern Montenegro). After the death of Đurađ I Balšić (13 January 1378), Vuk captured his cities of Prizren and Peć and the area of Metohija. At its peak, the realm of Branković stretched from Sjenica in the west to Skopje in the east, with the cities of Priština and Vučitrn serving as its capitals. The most important cities in Vuk's province were Priština, Prizren, Peć, Skopje and Ras, as well as the rich mining settlements of Trepča, Janjevo, Gluhavica and others.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Battle of Kosovo Po bitwie pod Maritzą Osmanie zmusili południowych serbskich władców feudalnych (w dzisiejszej Macedonii i Grecji), Konstantina Dragaša, króla Marko, Tomę Preljubovića i innych, aby zostali ich wasalami i zaczęli atakować północne ziemie serbskie rządzone przez księcia Lazar i Vuk. Po początkowych sukcesach Serbii w bitwach pod Dubravnicą (1381), Pločnikiem (1386) i Bilećą (1388), Osmanie rozpoczęli pełny atak na Serbię, mającą na samym sercu królestwa Vuka w środkowym Kosowie. W epickiej bitwie o Kosowo (1389), która zakończyła się serbskim zwycięstwem [4], ale strategicznie dewastowała państwo serbskie, Vuk uczestniczył wraz ze swoim teście Łazarem i kontyngentem armii króla Twrtko. W przeciwieństwie do Lazara, który zginął w bitwie wraz z większością swojej armii, Vukowi udało się przetrwać i zachować swoją armię, która później dała materiał na popularną serbską tradycję ludową (reprezentowaną w epickich wierszach i opowieściach ludowych), że zdradził Lazara, aby zostać najwyższym władcą Serbii, teorią odrzuconą przez współczesnych historyków serbskich, ale nie przez lud serbski [5]. Pomimo konsensusu współczesnej historiografii w Serbii, że Vuk Branković nie był zdrajcą w bitwie o Kosowo w 1389 r., Momčilo Spremić podkreślił, że istnieje możliwość, że Vuk naprawdę zdradził swoich serbskich sojuszników [6]. After the Battle of Maritza, Ottomans forced the southern Serbian feudal lords (in present-day Macedonia and Greece), Konstantin Dragaš, king Marko, Toma Preljubović and others, to become their vassals, and started to attack the northern Serbian lands ruled by prince Lazar and Vuk. After initial Serbian successes at the battles of Dubravnica (1381), Pločnik (1386) and Bileća (1388), the Ottomans launched a full-scale attack on Serbia aiming at the very heartland of Vuk's realm in central Kosovo. In the epic Battle of Kosovo (1389), which ended in a Serbian victory but was strategically devastating to the Serbian state, Vuk participated along with his father-in-law Lazar and a contingent of King Tvrtko's army. Unlike Lazar, who died in the battle along with most of his army, Vuk managed to survive and preserve his army, which later gave material for a popular Serbian folk tradition (represented in folk epic poems and tales) that he betrayed Lazar in order to become supreme ruler of Serbia, a theory that is rejected by modern day Serbian historians, but not by the Serb people.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Despite the consensus of modern historiography in Serbia that Vuk Branković was not a traitor in the Battle of Kosovo in 1389, Momčilo Spremić emphasized that there is a possibility that Vuk really betrayed his Serbian allies. Plik:Battle of Kosovo, disposition of troops.svg Kosovo Field with probable disposition of troops before the battle Last years Po bitwie o Kosowo Vuk odmówił zostania osmańskim wasalem (w przeciwieństwie do księcia Stefana Lazarevicia, syna księcia Lazara, który został osmańskim wasalem pod koniec 1389 r.) I zaczął planować akcję antytomańską wraz z królem Węgier Zygmuntem. Jednak Vuk nie był w stanie długo oprzeć się Turkom. W 1392 r. Schwytali Skopje i zmusili Vuka, by został ich wasalem i złożył hołd. Nawet po tym Vuk wykazał pewien opór wobec Turków, odmawiając udziału po stronie osmańskiej w bitwach w Rovine (1395) i Nicopolis (1396), w przeciwieństwie do innych serbskich władców, takich jak książę Stefan, książę Marko i Konstantin Dejanović. Utrzymywał również kontakty z Węgrami. W końcu Osmanie zakończyli tę sytuację, atakując Vuka w latach 1395–1396, zajmując jego ziemię i oddając większość jej księciu Stefanowi Lazarevićowi, podczas gdy sam Vuk został uwięziony i zmarł w więzieniu osmańskim. Niewielka część ziemi Vuka wraz z miastami Prisztina i Vučitrn została przekazana jego synom jako wasali osmańskich [7]. After the Battle of Kosovo, Vuk refused to become an Ottoman vassal (unlike prince Stefan Lazarević, son of prince Lazar, who became an Ottoman vassal in late 1389), and started to plan anti-Ottoman action together with the Hungarian king Sigismund. However, Vuk was unable to resist the Ottomans for long. In 1392, they captured Skopje and forced Vuk to become their vassal and pay tribute. Even after that Vuk showed some resistance to Ottomans, refusing to participate on the Ottoman side in the battles of Rovine (1395) and Nicopolis (1396), unlike other Serbian lords such as prince Stefan, prince Marko and Konstantin Dejanović. He also maintained contacts with Hungary. Finally the Ottomans ended this situation by attacking Vuk in 1395-96, seizing his land and giving most of it to prince Stefan Lazarević, while Vuk himself was imprisoned and died in an Ottoman prison. A small part of Vuk's land with the towns of Priština and Vučitrn were given to his sons to hold as Ottoman vassals. Family Szablon:See also He married Mara (Marija), the daughter of Lazar of Serbia and Milica Nemanjić in 1371. She died on April 12, 1426. They had three sons: Grgur Vuković (1377 - 13 March 1408), Đurađ Branković (1377 - 24 December 1456), succeeded his maternal uncle Stefan Lazarević as Despot of Serbia (Serbian Despotate), ruling 1427–1456 Lazar Vuković (died 12 July 1410), knez Titles He is most often titled "Lord Vuk" (господин Вук), while he signed himself "Lord of Serbs and Podunavlje" (господар Срба и Подунавља). The Serbian Church had in the period between 1374 and 1379 accepted knez Lazar as "Lord of Serbs and Podunavlje". According to historian R. Mihaljčić, when Vuk claimed the title, Stefan Lazarević was around 15 years old (ca. 1392). Vuk was not recognised with that title, as it was preserved for Lazar and Lazar's son Stefan. People of his court Braiko Pekpal (fl. 1374) Vlatko Hranotić Dragosav Jakov Nikola (c. 1389), kefalija Nikolica (c. 1389), dijak Pribil Kućinić Todor Hamirović, vojvoda Prnjak and čelnik Smil (fl. 1387) Stefan (fl. 1395), chancellor. Todor, son of Žegar (fl. 1387) Legacy Folk tradition portraits Vuk as a traitor: supposedly, Vuk tarnished the family name when he betrayed Prince Lazar at the Battle of Kosovo, which he survived in 1389. This tradition may be apocryphal. References {{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }} Sources Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing. https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC.  Ćorović, Vladimir (2001) (sr). Istorija srpskog naroda (Internet izd.). Belgrade: Ars Libri. http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/index.html.  Fajfrić, Željko (2000) [1999]. "Vuk Branković" (sr). Sveta loza Brankovića. Belgrade: "Tehnologije, izdavastvo, agencija Janus", "Rastko". Arhivirano iz originala 2014-03-02. https://web.archive.org/web/20140302083918/http://www.rastko.org.rs/kosovo/istorija/zfajfric-brankovici_c.html.  Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5. https://books.google.com/?id=Hh0Bu8C66TsC.  Kovačević, Ljubomir (1888). Вук Бранковић, 1372-1398. Штамп. у краљевско-српској државној штамп.. https://books.google.com/books?id=8eEwAQAAMAAJ.  Stevanović, Miladin: Vuk Branković: junak ili izdajnik (српски / srpski nyelven). Feljton. Novosti, 2010 Miladin Stevanović; Vuk Branković (srpski velmoža.) (2004). Vuk Branković. Knjiga-komerc. https://books.google.com/books?id=CmMMAQAAMAAJ.  Bibliography {{#invoke:Citation/CS1|citation

CitationClass=journal }}