Matija Gereb: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Usunięto przekierowanie do Geréb Mátyás)
Znacznik: Usunięto przekierowanie
Linia 9: Linia 9:
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Matija_Gereb
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Matija_Gereb
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Matija_Gereb&action=history
+
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Matija_Gereb&action=history
 
|nota    = chorwacki
 
|nota    = chorwacki
 
}}
 
}}
Linia 32: Linia 32:
 
[[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
 
[[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
  
'''Matija Gereb ''de Wingarth'''''<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok] </ref> (węg. ''Mátyás Geréb'') († 1489), chorwacki szlachcic ban w latach 1483-1489, jako ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
+
'''Matija Gereb ''de Wingarth'''''<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]</ref> (pol. ''Maciej Gereb'', węg. ''Mátyás Geréb'') († 1489), chorwacki szlachcic, [[ban Dalmacji, Chorwacji, Slawonii]] 1483-1489. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
  
 
Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
 
Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
  
Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon]</ref>
+
Matija był młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z [[Omiš]], o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o '''rodzie''' [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon]</ref>
  
Jest znany z tego, że odzyskał [[Jajce]] chorwackiemu królestwu wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku, uwalniając go z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>, razem z [[Podravska Moslavina|Podravską Moslaviną]], która do niego należała. Donacje króla zostały przekazane [[Šarengrad|Šarengradowi]], gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]  </ref>.
+
Jest znany z tego, że wraz z [[I. Mátyás|Maciejem Korwinem]] w 1463 roku odzyskał [[Jajce]] chorwackiemu królestwu, uwalniając '''je''' z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto [[Valpovo]]<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>, razem z [[Podravska Moslavina|Podravską Moslaviną]], która '''do niego należała'''. Jako donacje króla został mu przekazany [[Šarengrad]], gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok]  </ref>.
  
Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon] </ref>
+
Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy jako chorwacki ban pokonał Turków w [[bitwie pod Brodem Zrinskim]] (dzisiejszy [[Novi Grad]] w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
 
 
Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy pokonał Turków jako chorwacki ban w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy [[Novi Grad]] w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
 
  
 
[...]
 
[...]
Linia 48: Linia 46:
 
W latach 1489-1489 zbudował zamek w [[Jastrebarsko|Jastrebarsku]]<ref>[http://www.jastrebarsko.hr/jastrebarsko/kuturna_bastina/dvorci/ Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci ] Dvorac Erdödy, Jastrebarsko </ref> lub zamek z bramą miejską<ref>[http://onecroatia.info/destinacije/jastrebarsko/ Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu] </ref>, dziś znamy jako zamek [[Erdődy]], od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.
 
W latach 1489-1489 zbudował zamek w [[Jastrebarsko|Jastrebarsku]]<ref>[http://www.jastrebarsko.hr/jastrebarsko/kuturna_bastina/dvorci/ Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci ] Dvorac Erdödy, Jastrebarsko </ref> lub zamek z bramą miejską<ref>[http://onecroatia.info/destinacije/jastrebarsko/ Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu] </ref>, dziś znamy jako zamek [[Erdődy]], od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.
  
W [[Božjakovina|Božjakovinie]], która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Mátyása<ref>[http://www.dvorci.hr/page.aspx?PageID=1022 Hrvatski dvorci] Božjakovina - povijest </ref>, zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy Božjakovina (''castrum Bosyaco''). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne<ref name="Adamček">[http://www.brckovljani.hr/povijest/adam/adam_01.html Brckovljani] Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku</ref>.
+
W [[Božjakovina|Božjakovinie]], która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Matiji<ref>[http://www.dvorci.hr/page.aspx?PageID=1022 Hrvatski dvorci] Božjakovina - povijest </ref>, zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy (''castrum Bosyaco''). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne<ref name="Adamček">[http://www.brckovljani.hr/povijest/adam/adam_01.html Brckovljani] Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku</ref>.
  
Mátyás zmarł w 1489 r. Banem po nim został [[Ladislav od Egervára]].
+
Matija zmarł w 1489 r. Banem po nim został [[Ladislav od Egervára]].
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 08:11, 27 mar 2020

Zamek Erdődy w Jastrebarsku, Chorwacja.

Matija Gereb de Wingarth[1] (pol. Maciej Gereb, węg. Mátyás Geréb) († 1489), chorwacki szlachcic, ban Dalmacji, Chorwacji, Slawonii 1483-1489. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga.[2]

Jako ban zastąpił Blaža Podmanickiego.

Matija był młodszym bratem króla.[3] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[4]

Jest znany z tego, że wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku odzyskał Jajce chorwackiemu królestwu, uwalniając je z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo[5], razem z Podravską Moslaviną, która do niego należała. Jako donacje króla został mu przekazany Šarengrad, gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.[6].

Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy jako chorwacki ban pokonał Turków w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy Novi Grad w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.[7]

[...]

W latach 1489-1489 zbudował zamek w Jastrebarsku[8] lub zamek z bramą miejską[9], dziś znamy jako zamek Erdődy, od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.

W Božjakovinie, która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Matiji[10], zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy (castrum Bosyaco). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne[11].

Matija zmarł w 1489 r. Banem po nim został Ladislav od Egervára.

Przypisy

  1. Ilok
  2. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  3. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  4. Hrvatski biografski leksikon
  5. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  6. Ilok
  7. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  8. Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci Dvorac Erdödy, Jastrebarsko
  9. Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu
  10. Hrvatski dvorci Božjakovina - povijest
  11. Brckovljani Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku

Geréb Mátyás
Matija Gereb

Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres od 1482
do 1489
Dane biograficzne
Ród Geréb de Vingárt
Pochodzenie chorwacko-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1489
Ojciec Geréb de Vingárt János
Matka Szilágyi Zsófia[1]
Sukcesy Udział w zwycięskiej
bitwie nad Uną (1483)
  1. Marek, Miroslav: Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families, Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]