Kun Erzsébet: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 17: | Linia 17: | ||
|następca = [[Dragutin István]] | |następca = [[Dragutin István]] | ||
}} | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| − | '''Kun Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta Kumańska'') (*1240, †1290/5), księżniczka | + | '''Kun Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta Kumańska'') (*1240, †1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona [[V. István|Stefana V]], matka [[IV. László|Władysłąwa IV]]. |
<small><small>'''Kun Erzsébet''' ([[1240]] – [[1290]]-[[1295|95]] között) [[Magyar uralkodók házastársainak listája|magyar királyné]], [[V. István magyar király|V. István]] felesége, [[IV. László magyar király|IV. László]] anyja. </small></small> | <small><small>'''Kun Erzsébet''' ([[1240]] – [[1290]]-[[1295|95]] között) [[Magyar uralkodók házastársainak listája|magyar királyné]], [[V. István magyar király|V. István]] felesége, [[IV. László magyar király|IV. László]] anyja. </small></small> | ||
| Linia 24: | Linia 27: | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | + | Nieznanego pochodzenia, prawdopodobnie córka księcia [[Sejhan]]a [1] [2]. W 1254 r. wyszła za mąż za [[V. István|Stefana V]]. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł ''rex iunior'' w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie [[Borsod]] i działała jako ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (stąd ''młodsza królowa''). | |
<small><small>Ismeretlen, valószínűleg Szejhán<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.</ref> [[kunok|kun]] fejedelem leánya. [[1254]]-ben [[V. István magyar király|V. István]]nal lépett házasságra, [[1270]]-ben királynévá koronázták. Mivel [[1262]]-ben férje V. István felvette az ifjabb király ''(rex iunior)'' címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és úgy szerepelt mint ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (tehát ifjabb királyné). </small></small> | <small><small>Ismeretlen, valószínűleg Szejhán<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.</ref> [[kunok|kun]] fejedelem leánya. [[1254]]-ben [[V. István magyar király|V. István]]nal lépett házasságra, [[1270]]-ben királynévá koronázták. Mivel [[1262]]-ben férje V. István felvette az ifjabb király ''(rex iunior)'' címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és úgy szerepelt mint ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (tehát ifjabb királyné). </small></small> | ||
| − | Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn | + | Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn Władysłąw, jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać oligarchii. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez [[Aba Finta|Fintę Abę]] i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku został ponownie '''pojmana''' w Budzie. Po wyzwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami [[Banat Maczwy|Maczwy]] i [[Banat Bośni|Bośni]], a od 1282 r. nosiła imię ''ducissa totius Sclavonie'' (księżnej całej Slawonii). Był w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi '''partiami''' oligarchicznymi, a [[Gutkeled Joakim|Joachim Gutkeled]] był jej zaufanym doradcą. |
<small><small>Férje hirtelen halála után, [[1272]]-ben fia, a kiskorú [[IV. László magyar király|IV. László]] gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. [[1273]]-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és [[Znióváralja|Turóc]] várába záratta. [[1274]]-ben [[Buda (történelmi település)|Budán]] újból elfogták. Kiszabadulása után, [[1280]] és [[1284]] között a macsói és [[Bosznia-Hercegovina|boszniai]] bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” ''(ducissa totius Sclavonie)'' címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója [[Gutkeled Joakim|Gutkeled Joachim]] volt. </small></small> | <small><small>Férje hirtelen halála után, [[1272]]-ben fia, a kiskorú [[IV. László magyar király|IV. László]] gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. [[1273]]-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és [[Znióváralja|Turóc]] várába záratta. [[1274]]-ben [[Buda (történelmi település)|Budán]] újból elfogták. Kiszabadulása után, [[1280]] és [[1284]] között a macsói és [[Bosznia-Hercegovina|boszniai]] bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” ''(ducissa totius Sclavonie)'' címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója [[Gutkeled Joakim|Gutkeled Joachim]] volt. </small></small> | ||
| − | == | + | == Potomstwo == |
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin]] (* kb. [[1256]]; † [[1314]] után), [[Dragutin István szerb király]] felesége, [[II. Ulászló István szerémi bán]] anyja | * [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin]] (* kb. [[1256]]; † [[1314]] után), [[Dragutin István szerb király]] felesége, [[II. Ulászló István szerémi bán]] anyja | ||
* [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária]] (* [[1257]]; † [[1323]]), [[II. Károly nápolyi király|II. (Anjou) Károly]] [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] felesége, [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] nagyanyja | * [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária]] (* [[1257]]; † [[1323]]), [[II. Károly nápolyi király|II. (Anjou) Károly]] [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] felesége, [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] nagyanyja | ||
| Linia 42: | Linia 45: | ||
| − | * [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katarzyna]] (*po 1256, †1314) | + | * [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katarzyna]] (*po 1256, †1314), królowa Serbii |
| − | * [[Árpád-házi Mária|Maria]] (*1257, | + | * [[Árpád-házi Mária|Maria]] (*1257, † 1323), królowa Neapolu, babcia węgierskiego króla [[I. Károly|Karola I]] |
* córka | * córka | ||
* [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta]] (przed *1262, †1323/6) | * [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta]] (przed *1262, †1323/6) | ||
| − | * [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (*ok.1260, † ok.1281), | + | * [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (*ok.1260, † ok.1281), cesarzowa bizantyjska jako żona Andronikosa II |
| − | * [[IV. László|Władysław]] (*1262, | + | * [[IV. László|Władysław]] (*1262, † 1290), król Węgier jako Władysław IV; |
| − | * [[András szlavóniai herceg|Andrzej]] (*1268, | + | * [[András szlavóniai herceg|Andrzej]], (*1268, † 1278), [[książę Slawonii]] |
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
Wersja z 08:15, 4 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Kun Erzsébet (pol. Elżbieta Kumańska) (*1240, †1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona Stefana V, matka Władysłąwa IV. Kun Erzsébet (1240 – 1290-95 között) magyar királyné, V. István felesége, IV. László anyja. Spis treściŻyciorysNieznanego pochodzenia, prawdopodobnie córka księcia Sejhana [1] [2]. W 1254 r. wyszła za mąż za Stefana V. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł rex iunior w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie Borsod i działała jako Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae (stąd młodsza królowa). Ismeretlen, valószínűleg Szejhán[1][2] kun fejedelem leánya. 1254-ben V. Istvánnal lépett házasságra, 1270-ben királynévá koronázták. Mivel 1262-ben férje V. István felvette az ifjabb király (rex iunior) címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és úgy szerepelt mint Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae (tehát ifjabb királyné). Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn Władysłąw, jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać oligarchii. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez Fintę Abę i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku został ponownie pojmana w Budzie. Po wyzwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami Maczwy i Bośni, a od 1282 r. nosiła imię ducissa totius Sclavonie (księżnej całej Slawonii). Był w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi partiami oligarchicznymi, a Joachim Gutkeled był jej zaufanym doradcą. Férje hirtelen halála után, 1272-ben fia, a kiskorú IV. László gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. 1273-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és Turóc várába záratta. 1274-ben Budán újból elfogták. Kiszabadulása után, 1280 és 1284 között a macsói és boszniai bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” (ducissa totius Sclavonie) címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója Gutkeled Joachim volt. Potomstwo
PrzypisyTovábbi információk |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||