Kun Erzsébet: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 17: Linia 17:
 
|następca          = [[Dragutin István]]
 
|następca          = [[Dragutin István]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
'''Kun Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta Kumańska'') (*1240, †1290/5), księżniczka kumańska, królowa Węgier jako żona [[V. István]]a, matka [[IV. László]].
+
'''Kun Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta Kumańska'') (*1240, †1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona [[V. István|Stefana V]], matka [[IV. László|Władysłąwa IV]].
  
 
  <small><small>'''Kun Erzsébet''' ([[1240]] – [[1290]]-[[1295|95]] között) [[Magyar uralkodók házastársainak listája|magyar királyné]], [[V. István magyar király|V. István]] felesége, [[IV. László magyar király|IV. László]] anyja. </small></small>
 
  <small><small>'''Kun Erzsébet''' ([[1240]] – [[1290]]-[[1295|95]] között) [[Magyar uralkodók házastársainak listája|magyar királyné]], [[V. István magyar király|V. István]] felesége, [[IV. László magyar király|IV. László]] anyja. </small></small>
Linia 24: Linia 27:
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
  
Nieznana, prawdopodobnie córka księcia Sejhana [1] [2]. W 1254 r. wyszła za mąż za [[V. István]]. W 1270 r. zostałs koronowana na królową. Gdy jej mąż István V.otrzymał tytuł ''rex iunior'' w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie [[Borsod]] i działała jako ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (stąd młodsza królowa).
+
Nieznanego pochodzenia, prawdopodobnie córka księcia [[Sejhan]]a [1] [2]. W 1254 r. wyszła za mąż za [[V. István|Stefana V]]. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł ''rex iunior'' w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie [[Borsod]] i działała jako ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (stąd ''młodsza królowa'').
  
 
  <small><small>Ismeretlen, valószínűleg Szejhán<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.</ref> [[kunok|kun]] fejedelem leánya. [[1254]]-ben [[V. István magyar király|V. István]]nal lépett házasságra, [[1270]]-ben királynévá koronázták. Mivel [[1262]]-ben férje V. István felvette az ifjabb király ''(rex iunior)'' címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és  úgy szerepelt mint ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (tehát ifjabb királyné). </small></small>
 
  <small><small>Ismeretlen, valószínűleg Szejhán<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.</ref> [[kunok|kun]] fejedelem leánya. [[1254]]-ben [[V. István magyar király|V. István]]nal lépett házasságra, [[1270]]-ben királynévá koronázták. Mivel [[1262]]-ben férje V. István felvette az ifjabb király ''(rex iunior)'' címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és  úgy szerepelt mint ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (tehát ifjabb királyné). </small></small>
  
Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn [[IV. László]] '''jako strażnik''' przejął kontrolę, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać oligarchii. W 1273 roku została '''pojmana''' z synem przez [[Aba Finta|Abę Fintę]] i zamknięty w zamku Turóc. W 1274 roku został ponownie '''pojmana''' w Budzie. Po wyzwoleniu, w latach 1280–1284, rządziłs banatami Maczwy i Bośni, a od 1282 r. nosiła imię ''ducissa totius Sclavonie''. Był w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi partiami oligarchicznymi, a [[Gutkeled Joakim]] był jego poufnym doradcą.
+
Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn Władysłąw, jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać oligarchii. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez [[Aba Finta|Fintę Abę]] i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku został ponownie '''pojmana''' w Budzie. Po wyzwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami [[Banat Maczwy|Maczwy]] i [[Banat Bośni|Bośni]], a od 1282 r. nosiła imię ''ducissa totius Sclavonie'' (księżnej całej Slawonii). Był w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi '''partiami''' oligarchicznymi, a [[Gutkeled Joakim|Joachim Gutkeled]] był jej zaufanym doradcą.
  
 
  <small><small>Férje hirtelen halála után, [[1272]]-ben fia, a kiskorú [[IV. László magyar király|IV. László]] gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. [[1273]]-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és [[Znióváralja|Turóc]] várába záratta. [[1274]]-ben [[Buda (történelmi település)|Budán]] újból elfogták. Kiszabadulása után, [[1280]] és [[1284]] között a macsói és [[Bosznia-Hercegovina|boszniai]] bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” ''(ducissa totius Sclavonie)'' címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója [[Gutkeled Joakim|Gutkeled Joachim]] volt. </small></small>
 
  <small><small>Férje hirtelen halála után, [[1272]]-ben fia, a kiskorú [[IV. László magyar király|IV. László]] gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. [[1273]]-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és [[Znióváralja|Turóc]] várába záratta. [[1274]]-ben [[Buda (történelmi település)|Budán]] újból elfogták. Kiszabadulása után, [[1280]] és [[1284]] között a macsói és [[Bosznia-Hercegovina|boszniai]] bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” ''(ducissa totius Sclavonie)'' címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója [[Gutkeled Joakim|Gutkeled Joachim]] volt. </small></small>
  
== dzieci ==
+
== Potomstwo ==
 
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin]] (* kb. [[1256]]; † [[1314]] után), [[Dragutin István szerb király]] felesége, [[II. Ulászló István szerémi bán]] anyja
 
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin]] (* kb. [[1256]]; † [[1314]] után), [[Dragutin István szerb király]] felesége, [[II. Ulászló István szerémi bán]] anyja
 
* [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária]] (* [[1257]]; † [[1323]]), [[II. Károly nápolyi király|II. (Anjou) Károly]] [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] felesége, [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] nagyanyja
 
* [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária]] (* [[1257]]; † [[1323]]), [[II. Károly nápolyi király|II. (Anjou) Károly]] [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] felesége, [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] nagyanyja
Linia 42: Linia 45:
  
  
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katarzyna]] (*po 1256, †1314)
+
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katarzyna]] (*po 1256, †1314), królowa Serbii
* [[Árpád-házi Mária|Maria]] (*1257, †1323), babcia węgierskiego króla [[I. Károly|Karola I]]
+
* [[Árpád-házi Mária|Maria]] (*1257, † 1323), królowa Neapolu, babcia węgierskiego króla [[I. Károly|Karola I]]
 
* córka
 
* córka
 
* [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta]] (przed *1262, †1323/6)
 
* [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta]] (przed *1262, †1323/6)
* [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (*ok.1260, † ok.1281), [[II. Żona cesarza bizantyjskiego Andronikosa]]
+
* [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (*ok.1260, † ok.1281), cesarzowa bizantyjska jako żona Andronikosa II
* [[IV. László|Władysław]] (*1262, †1290)
+
* [[IV. László|Władysław]] (*1262, † 1290), król Węgier jako Władysław IV;
* [[András szlavóniai herceg|Andrzej]] (*1268, †1278)
+
* [[András szlavóniai herceg|Andrzej]], (*1268, † 1278), [[książę Slawonii]]
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==

Wersja z 08:15, 4 kwi 2020

Kun Erzsébet (pol. Elżbieta Kumańska) (*1240, †1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona Stefana V, matka Władysłąwa IV.

Kun Erzsébet (12401290-95 között) magyar királyné, V. István felesége, IV. László anyja. 

Życiorys

Nieznanego pochodzenia, prawdopodobnie córka księcia Sejhana [1] [2]. W 1254 r. wyszła za mąż za Stefana V. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł rex iunior w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie Borsod i działała jako Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae (stąd młodsza królowa).

Ismeretlen, valószínűleg Szejhán[1][2] kun fejedelem leánya. 1254-ben V. Istvánnal lépett házasságra, 1270-ben királynévá koronázták. Mivel 1262-ben férje V. István felvette az ifjabb király (rex iunior) címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és  úgy szerepelt mint Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae (tehát ifjabb királyné). 

Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn Władysłąw, jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać oligarchii. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez Fintę Abę i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku został ponownie pojmana w Budzie. Po wyzwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami Maczwy i Bośni, a od 1282 r. nosiła imię ducissa totius Sclavonie (księżnej całej Slawonii). Był w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi partiami oligarchicznymi, a Joachim Gutkeled był jej zaufanym doradcą.

Férje hirtelen halála után, 1272-ben fia, a kiskorú IV. László gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. 1273-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és Turóc várába záratta. 1274-ben Budán újból elfogták. Kiszabadulása után, 1280 és 1284 között a macsói és boszniai bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” (ducissa totius Sclavonie) címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója Gutkeled Joachim volt. 

Potomstwo


  • Katarzyna (*po 1256, †1314), królowa Serbii
  • Maria (*1257, † 1323), królowa Neapolu, babcia węgierskiego króla Karola I
  • córka
  • Elżbieta (przed *1262, †1323/6)
  • Anna (*ok.1260, † ok.1281), cesarzowa bizantyjska jako żona Andronikosa II
  • Władysław (*1262, † 1290), król Węgier jako Władysław IV;
  • Andrzej, (*1268, † 1278), książę Slawonii

Przypisy

  1. Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.
  2. Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.

További információk

Kun Erzsébet

księżniczka Kumanów
Królowa Węgier
Regent Węgier
Ban Maczwy
Elżbieta Kumanka królowa
Elżbieta Kumanka królowa
księżniczka Kumanów
Królowa Węgier
Ban Maczwy
Okres od 1279
do 1284
Poprzednik Csák III. Ugrin
Następca Dragutin István
Dane biograficzne
Klan Kun
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1240
Śmierć ok.1290/95
Ojciec Köten lub Seyhan
Matka nieznana
Mąż V. István
Dzieci Elżbieta / Erzsébet
Katarzyna / Katalin
Maria / Mária
Anna
Władysław IV Kumańczyk / IV. László 16px
Andrzej / András