Pray-kódex: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Kodeks_Prayego |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kodeks_Prayego&action=histo...")
 
Linia 15: Linia 15:
  
 
[[Plik:Hungarianpraymanuscript1192-1195.jpg|thumb|left|300px|Górna ilustracja z '''Kodeksu Praya''' (1192-1195) ukazuje pogrzeb Chrystusa oraz Jego ciało na długim materiale. Widać tylko 4 palce na każdej z rąk. Dolna ilustracja, przedstawiająca pusty grób po zmartwychwstaniu, pokazuje również długą rozłożoną tkaninę z jodełkowym splotem, a obok leży chusta ([[Całun z Manoppello]]?).]]
 
[[Plik:Hungarianpraymanuscript1192-1195.jpg|thumb|left|300px|Górna ilustracja z '''Kodeksu Praya''' (1192-1195) ukazuje pogrzeb Chrystusa oraz Jego ciało na długim materiale. Widać tylko 4 palce na każdej z rąk. Dolna ilustracja, przedstawiająca pusty grób po zmartwychwstaniu, pokazuje również długą rozłożoną tkaninę z jodełkowym splotem, a obok leży chusta ([[Całun z Manoppello]]?).]]
[[Plik:Pray-kódex 28. verzó.PNG|thumb|180px|Jedna ze stron kodeksu]]
+
 
 +
[[Plik:Pray-kódex 28. verzó.PNG|thumb|left|180px|Jedna ze stron kodeksu]]
 +
 
 
'''Kodeks Praya''' ([[język węgierski|węg.]] ''Pray-kódex'') – [[kodeks (książka)|kodeks]] opracowany w latach 1192-1195 po łacinie i węgiersku. Został nazwany od imienia [[György Pray|Györgya Praya]] (1723-1801), który jako pierwszy go odkrył i zbadał. Styl kodeksu wskazuje, że służył on jako [[sakramentarz]] (dawny [[mszał]]). Prawdopodobnie był wykonany w węgierskim opactwie [[Boldva]]<ref>[http://www.magyarzenetortenet.hu/do/doak05.html Madas Edit: Pray-kódex]</ref>. Kodeks jest również jednym z pierwszych znanych zabytków w którym  tekst zapisano w języku węgierskim.
 
'''Kodeks Praya''' ([[język węgierski|węg.]] ''Pray-kódex'') – [[kodeks (książka)|kodeks]] opracowany w latach 1192-1195 po łacinie i węgiersku. Został nazwany od imienia [[György Pray|Györgya Praya]] (1723-1801), który jako pierwszy go odkrył i zbadał. Styl kodeksu wskazuje, że służył on jako [[sakramentarz]] (dawny [[mszał]]). Prawdopodobnie był wykonany w węgierskim opactwie [[Boldva]]<ref>[http://www.magyarzenetortenet.hu/do/doak05.html Madas Edit: Pray-kódex]</ref>. Kodeks jest również jednym z pierwszych znanych zabytków w którym  tekst zapisano w języku węgierskim.
  
 
Kodeks jest przechowywany w [[Biblioteka Narodowa im. Széchényiego w Budapeszcie|Bibliotece Narodowej w Budapeszcie]]<ref>Grzegorz Górny, Świadkowe tajemnicy. Rosikon Press, Warszawa 2012. s. 22.</ref>.  
 
Kodeks jest przechowywany w [[Biblioteka Narodowa im. Széchényiego w Budapeszcie|Bibliotece Narodowej w Budapeszcie]]<ref>Grzegorz Górny, Świadkowe tajemnicy. Rosikon Press, Warszawa 2012. s. 22.</ref>.  
  
W kodeksie znajduje się również [[Rocznik pożoński]]<ref name=SAS>{{Cytuj książkę | nazwisko = Sroka | imię = Stanisław A. | autor = Stanisław A. Sroka | tytuł = Węgry | wydawca = Wydawnictwo Poznańskie | miejsce = Poznań | data = 2015 | seria = Początki państw | strony = 351}}</ref>.
+
W kodeksie znajduje się również [[Rocznik pożoński]]<ref>Stanisław A. Sroka: ''Węgry''. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2015, s. 351, seria: Początki państw.</ref>.
  
 
== Znaczenie dla autentyczności Całunu Turyńskiego ==
 
== Znaczenie dla autentyczności Całunu Turyńskiego ==

Wersja z 10:34, 14 kwi 2020

Plik:Hungarianpraymanuscript1192-1195.jpg
Górna ilustracja z Kodeksu Praya (1192-1195) ukazuje pogrzeb Chrystusa oraz Jego ciało na długim materiale. Widać tylko 4 palce na każdej z rąk. Dolna ilustracja, przedstawiająca pusty grób po zmartwychwstaniu, pokazuje również długą rozłożoną tkaninę z jodełkowym splotem, a obok leży chusta (Całun z Manoppello?).
Plik:Pray-kódex 28. verzó.PNG
Jedna ze stron kodeksu

Kodeks Praya (węg. Pray-kódex) – kodeks opracowany w latach 1192-1195 po łacinie i węgiersku. Został nazwany od imienia Györgya Praya (1723-1801), który jako pierwszy go odkrył i zbadał. Styl kodeksu wskazuje, że służył on jako sakramentarz (dawny mszał). Prawdopodobnie był wykonany w węgierskim opactwie Boldva[1]. Kodeks jest również jednym z pierwszych znanych zabytków w którym tekst zapisano w języku węgierskim.

Kodeks jest przechowywany w Bibliotece Narodowej w Budapeszcie[2].

W kodeksie znajduje się również Rocznik pożoński[3].

Znaczenie dla autentyczności Całunu Turyńskiego

{{#invoke:Ikona|szablon}} Osobny artykuł: Całun Turyński.

Jedna z miniatur w nim zawartych przedstawia złożenie Chrystusa w grobie a następnie ukazanie się niewiastom anioła oznajmiającego zmartwychwstanie Jezusa (widoczny jest pusty całun pogrzebowy). Jest ona bardzo zbieżna z wizerunkiem Jezusa ukazanym na Całunie Turyńskim:

  • Artysta przedstawił nietypowy jodełkowy splot tkaniny,
  • Charakterystyczne dla Całunu ułożenie ciała Jezusa
  • Charakterystyczne dla Całunu cechy anatomiczne, np. na każdej z rąk są widoczne tylko cztery palce, kciuki są bowiem cofnięte do wnętrza dłoni - wynikało to z przybicia rąk do krzyża na wysokości nadgarstków. Gwóźdź rani wówczas częściowo nerw środkowy, co powoduje skurcz kciuka do części dłoni.
  • Płótno na ilustracji ma identyczny wzór powtarzających się otworów w kształcie litery L, które można znaleźć również na Całunie Turyńskim.
  • Na innej miniaturze, która ukazuje zmartwychwstałego Chrystusa trzymającego krzyż jeden z gwoździ przebija prawy nadgarstek, a drugi wewnętrzną część lewej dłoni. Na Całunie Turyńskim widoczna jest tylko rana na prawym nadgarstku, natomiast lewy nadgarstek jest ukryty (właśnie tę ranę artysta przedstawił zgodnie z tradycją ikonograficzną).

Istnieje hipoteza, że ilustrator Kodeksu Praya przebywał w Konstantynopolu (gdzie miał możliwość zobaczyć Całun Turyński) wraz z przyszłym królem Węgier Belą III. Król Bela III Węgierski w latach 1164 – 1172 pobierał edukację na dworze cesarza bizantyjskiego Manuela I Komnena, aby potem objąć jego tron, do czego nie doszło w związku z narodzinami prawowitego potomka. Po śmierci swojego brata Stefana III przybył na Węgry, gdzie panował w latach 1173–1196, a więc w czasie powstania kodeksu.

Przypisy

  1. Madas Edit: Pray-kódex
  2. Grzegorz Górny, Świadkowe tajemnicy. Rosikon Press, Warszawa 2012. s. 22.
  3. Stanisław A. Sroka: Węgry. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2015, s. 351, seria: Początki państw.

Linki zewnętrzne