Krbava: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 24: | Linia 24: | ||
[[Plik:Lika-Krbava County Map.jpg|350px|left|Obszar Krbava widoczny na austro-węgierskiej mapie żupanatu Lika-Krbava]] | [[Plik:Lika-Krbava County Map.jpg|350px|left|Obszar Krbava widoczny na austro-węgierskiej mapie żupanatu Lika-Krbava]] | ||
| − | Po raz pierwszy wspomina ją [[Konstantyn Porfirogenetus]] w X wieku jako część Chorwacji, która wraz z [[Lika|Liką]] i [[Gacka|Gacko]] jest pod rządami chorwackiego bana. W 1185 r. utworzono [[Krbavska biskupija|diecezję krbawską]], z siedzibą w [[Mrsinj]] i [[Udbina] do 1460 r., a następnie w [[Modruš]] do 1493 r., gdy siedzibę przeniesiono do [[Novi Vinodolski]]. W XIII wieku Gusići byli wymieniony jako [[żupan]]i Krbava, a od XIV wieku [[Kurjakovići], w którym gestii Krbava pozostawała do 1509 roku. Tam w 1493 roku Turcy pokonali armię chorwacką [[Derencsényi Imre|Emeryka Derenčiny]] [[ | + | Po raz pierwszy wspomina ją [[Konstantyn Porfirogenetus]] w X wieku jako część Chorwacji, która wraz z [[Lika|Liką]] i [[Gacka|Gacko]] jest pod rządami chorwackiego bana. W 1185 r. utworzono [[Krbavska biskupija|diecezję krbawską]], z siedzibą w [[Mrsinj]] i [[Udbina] do 1460 r., a następnie w [[Modruš]] do 1493 r., gdy siedzibę przeniesiono do [[Novi Vinodolski]]. W XIII wieku Gusići byli wymieniony jako [[żupan]]i Krbava, a od XIV wieku [[Kurjakovići], w którym gestii Krbava pozostawała do 1509 roku. Tam w 1493 roku Turcy pokonali armię chorwacką [[Derencsényi Imre|Emeryka Derenčiny]] [[Bitwa na Krbavskim Polu|bitwie pod Krbavą]], a do 1527 roku całkowicie podbili Krbavę i po raz pierwszy została przyłączony do bośniackiego, a w 1527 r. do nowo powstałego sandžaku Klis. Została uwolniony spod panowania tureckiego w 1689 roku. W 1712 r. stał się częścią [[Pogranicze Wojskowe|Pogranicza Wojskowego]], a w 1881 r. została połączona z Chorwacją i powiązana z Liką w żupanat Lika-Krbav [1]. |
<small><small>Prvi put spominje je [[Konstantin Porfirogenet]] u [[10. stoljeće|10. stoljeću]] kao dio [[Hrvatska|Hrvatske]] koji je zajedno s [[Lika|Likom]] i [[Gacka (regija)|Gackom]] pod vlašću hrvatskog [[ban|bana]]. [[1185.]] osnovana je [[Krbavska biskupija]] sa sjedištem u [[Mrsinj-grad|Mrsinju]] i [[Udbina|Udbini]] do 1460., potom u [[Modruš|Modrušu]] do 1493., kada je sjedište preneseno u [[Novi Vinodolski]]. U 13. stoljeću kao krbavski župani spominju se Gusići, a od 14. stoljeća Kurjakovići, u čijoj je vlasti Krbava ostala do 1509. Ondje su Turci 1493. u [[Krbavska bitka|Krbavskoj bitci]] porazili hrvatsku vojsku [[Emerik Derenčin|Emerika Derenčina]], a do 1527. potpuno su ovladali Krbavom i priključili je prvo [[Bosanski sandžak|Bosanskom]], a 1527. novoosnovanomu [[Kliški sandžak|Kliškom sandžaku]]. Od [[Turci|turske]] vlasti oslobođena je 1689. God. 1712. ušla je u sastav [[Vojna krajina|Vojne krajine]], a 1881. ujedinjena je s Hrvatskom i povezana s Likom u [[Ličko-krbavska županija|Ličko-krbavsku županiju]].<ref>http://enciklopedija.lzmk.hr/clanak.aspx?id=20663</ref> </small></small> | <small><small>Prvi put spominje je [[Konstantin Porfirogenet]] u [[10. stoljeće|10. stoljeću]] kao dio [[Hrvatska|Hrvatske]] koji je zajedno s [[Lika|Likom]] i [[Gacka (regija)|Gackom]] pod vlašću hrvatskog [[ban|bana]]. [[1185.]] osnovana je [[Krbavska biskupija]] sa sjedištem u [[Mrsinj-grad|Mrsinju]] i [[Udbina|Udbini]] do 1460., potom u [[Modruš|Modrušu]] do 1493., kada je sjedište preneseno u [[Novi Vinodolski]]. U 13. stoljeću kao krbavski župani spominju se Gusići, a od 14. stoljeća Kurjakovići, u čijoj je vlasti Krbava ostala do 1509. Ondje su Turci 1493. u [[Krbavska bitka|Krbavskoj bitci]] porazili hrvatsku vojsku [[Emerik Derenčin|Emerika Derenčina]], a do 1527. potpuno su ovladali Krbavom i priključili je prvo [[Bosanski sandžak|Bosanskom]], a 1527. novoosnovanomu [[Kliški sandžak|Kliškom sandžaku]]. Od [[Turci|turske]] vlasti oslobođena je 1689. God. 1712. ušla je u sastav [[Vojna krajina|Vojne krajine]], a 1881. ujedinjena je s Hrvatskom i povezana s Likom u [[Ličko-krbavska županija|Ličko-krbavsku županiju]].<ref>http://enciklopedija.lzmk.hr/clanak.aspx?id=20663</ref> </small></small> | ||
Wersja z 09:24, 15 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Krbava to obszar we wschodniej części Liki w Republice Chorwacji. Obejmuje kilka pól w krasie (największe to Krbavsko). Główną osadą tego obszaru jest Udbina.
Krbava je kraj u istočnoj Lici, Republika Hrvatska. Obuhvaća nekoliko polja u kršu (najveće je Krbavsko). Glavno naselje tog područja je Udbina.
Historia
Po raz pierwszy wspomina ją Konstantyn Porfirogenetus w X wieku jako część Chorwacji, która wraz z Liką i Gacko jest pod rządami chorwackiego bana. W 1185 r. utworzono diecezję krbawską, z siedzibą w Mrsinj i [[Udbina] do 1460 r., a następnie w Modruš do 1493 r., gdy siedzibę przeniesiono do Novi Vinodolski. W XIII wieku Gusići byli wymieniony jako żupani Krbava, a od XIV wieku [[Kurjakovići], w którym gestii Krbava pozostawała do 1509 roku. Tam w 1493 roku Turcy pokonali armię chorwacką Emeryka Derenčiny bitwie pod Krbavą, a do 1527 roku całkowicie podbili Krbavę i po raz pierwszy została przyłączony do bośniackiego, a w 1527 r. do nowo powstałego sandžaku Klis. Została uwolniony spod panowania tureckiego w 1689 roku. W 1712 r. stał się częścią Pogranicza Wojskowego, a w 1881 r. została połączona z Chorwacją i powiązana z Liką w żupanat Lika-Krbav [1].
Prvi put spominje je Konstantin Porfirogenet u 10. stoljeću kao dio Hrvatske koji je zajedno s Likom i Gackom pod vlašću hrvatskog bana. 1185. osnovana je Krbavska biskupija sa sjedištem u Mrsinju i Udbini do 1460., potom u Modrušu do 1493., kada je sjedište preneseno u Novi Vinodolski. U 13. stoljeću kao krbavski župani spominju se Gusići, a od 14. stoljeća Kurjakovići, u čijoj je vlasti Krbava ostala do 1509. Ondje su Turci 1493. u Krbavskoj bitci porazili hrvatsku vojsku Emerika Derenčina, a do 1527. potpuno su ovladali Krbavom i priključili je prvo Bosanskom, a 1527. novoosnovanomu Kliškom sandžaku. Od turske vlasti oslobođena je 1689. God. 1712. ušla je u sastav Vojne krajine, a 1881. ujedinjena je s Hrvatskom i povezana s Likom u Ličko-krbavsku županiju.[1]
Krbava (Szablon:IPA-sh; ) is a historical region located in Mountainous Croatia and a former Catholic bishopric (1185–1460){{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}, precursor of the diocese of Modruš an present Latin titular see.
It can be considered either located east of Lika, or indeed as the eastern part of Lika. The town of Udbina is the central settlement of the Krbava karst field.
History
Overview
Krbava (wymawiane [kř̩bav̞a]; łac. Corbavia) jest historycznym regionem położonym w górzystej Chorwacji i byłym katolickim biskupstwie (1185-1460) [1], prekursorem diecezji Modruš, obecnie łaciński tytuł.
Krbava was one of twelve medieval regions of that later comprised the later Lika-Krbava County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Numerous historical sources, mainly in Latin, referred to toponyms within Krbava, most of which have been correlated with modern-day toponymy.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Można go uznać za znajdujący się we wschodniej części Liki, a nawet jako we wschodniej części Liki. Miasto Udbina jest centralną osadą krasowego pola Krbava.
The most important historical event in Krbava was the Battle of Krbava Field in 1493.
Podczas unii Chorwacji z Węgrami szlachta otrzymała tytuł „Krbava” (de Corbauia).
During Croatia in the union with Hungary, nobility were given the title "of Krbava" (de Corbauia).
Historia kościelna
- Jej stolica Udbina stała się siedzibą katolickiego biskupstwa Corbavia (łac. Curiate Italian)/Corbavien (sis) (łaciński przymiotnik), gdy rada w Splicie (Spalato) w 1185 r. odłączyła nowy sufraganat z Archidiecezji Spalato (która stała się jego metropolią). Obejmuje żupanat Krbava, część powiatu Lika oraz terytoria Modruš, Novigrad i Vinodol (Novi Vinodolski, wł. Novi w Valdivino), na południowy wschód od Rijeki. Papież Urban III zatwierdził erekcję i nominację na pierwszego biskupa Matteo z aktami synodalnymi.
- W latach sześćdziesiątych XVI wieku, w związku ze zdobyczami osmańskimi (tureckimi) w Dalmacji, diecezja Corbavia została formalnie wygaszona przez papieża Piusa II, ale jej terytorium zostało natychmiast ponownie przydzielone, aby utworzyć diecezję Modruš (chor. = Curiate Italian)/Modrussa/Modrussen (sis) (łac.), nazwaną tak od swojej nowej siedziby, niedaleko Fiume (Rijeka), w skalnej fortecy frankofońskiej (obecnie w gminie Josipdol). Diecezja znów była sufraganatem Archidiecezji Metropolitarnej w Spalato (Split).
* Its capital Udbina became the seat of a Catholic bishopric of Corbavia (Latin = Curiate Italian) / Corbavien(sis) (Latin adjective) when the council of Split (Spalato) in 1185 detached a new suffragan see from the Archdiocese of Spalato (which became its Metropolitan). It comprised the county of Corbavia, part of the county of Lika and the territories of Modruš, Novigrad and Vinodol (Novi Vinodolski, Italian Novi in Valdivino), south-east of Fiume. Pope Urban III approved the erection and the nomination as first bishop of Matteo with the synodal acts. * During the 1460s, due to the Ottoman (Turkish) advance in Dalmatia, the diocese of Corbavia]] was formally suppressed by Pope Pius II, but its territory immediately reassigned to establish as successor see the Diocese of Modruš (Croatian = Curiate Italian) / Modrussa / Modrussen(sis) (Latin), named after its new see, near Fiume (Rijeka), at the rock fortress of the Frankopan counts (now in the comune Josipdol). Again it was a suffragan of the Metropolitan Archdiocese of Spalato (Split).
- Suffragan Bishops of Corbavia (Krbava), at Udbina
- all Roman Rite; possibly incomplete
- Matteo (1185 - death 1220)
- Martino (mentioned circa 1224)
- Saraceno (in 1240)
- Pietro (1300? – ?)
- Bonifacio, Friars Minor (O.F.M.) (1332.06.03 – ?)
- Radoslav, O.F.M. (1341? – ?)
- Lupo (1349.02.07 – ?)
- Mauro (1351.03.23 – ?)
- Pietro Colda, Dominican Order (O.P.) (1361.02.15 – death 1375?)
- Tommaso Nicolai (1375.11.14 – ?)
- Miklós (1386? – 1401.04.20), next Bishop of Vác (Hungary) (1401.04.20 – 1405)
- Stefano da Fermo, Augustinians (O.E.S.A.) (1401.08.27 – 1406.02.01), next Bishop of Karpathus (Italian Scarpanto; insular Greece) (1406.02.01 – ?)
- Stefano Doimo de Blasi (1406.02.01 – 1408.10.15), next Bishop of Karpathus (insular Greece) (1408.10.15 – ?)
- Gimignano da San Gimignano (1408.10.15 – death ?)
- Petar Zoch (1418.10.07 – ?)
- Vito Ostoir Marinich (1431.06.22 – death ?)
- Francesco, O.F.M. (1456.10.29 – ?)
Titular see
Diecezja została nominalnie odnowiona w 2000 r. Jako łacińskie biskupstwo tytularne w Krbava (chorwacki) / Corbavia (łaciński = curiate włoski) / Corbavien (sis) (łaciński przymiotnik).
The diocese was nominally restored in 2000 as Latin Titular bishopric of Krbava (Croatian) / Corbavia (Latin = Curiate Italian) / Corbavien(sis) (Latin adjective).
Ma następujących zasiedziałych członków, jak dotąd nie pasujących do rangi biskupa (najniższej), ale rangi arcybiskupiej (pośredniej):
It has had the following incumbents, so far not of the fitting Episcopal (lowest) but of archiepiscopal (intermediary) rank :
- Titular Archbishop Ivan Jurkovič (2001.07.28 – ...) as papal diplomat : Apostolic Nuncio (ambassador) to Belarus (2001.07.28 – 2004.04.22), Apostolic Nuncio to Ukraine (2004.04.22 – 2011.02.19), Apostolic Nuncio to Russian Federation (2011.02.19 – 2016.02.13), Apostolic Nuncio to Uzbekistan (2011.07.22 – 2016.02.13), Permanent Observer to Office of the United Nations and Specialized Institutions in Geneva (UNOG) (2016.02.13 – ...), Permanent Observer to World Trade Organization (WTO) (2016.02.13 – ...), Representative to International Organization for Migration (IOM) (2016.02.13 – ...).